Một trong 18 bộ phim châu Á xuất sắc nhất được chiếu trên truyền hình Hà Nội

Phim “Bao giờ cho đến tháng Mười” xoay quanh Duyên (Lê Vân đóng), người phụ nữ trẻ từ chuyến đi thăm chồng ở biên giới Tây Nam trở về với tin dữ: Chồng chị đã hy sinh nơi chiến trường. Trên chuyến đò qua sông, nỗi đau bất ngờ ập đến khiến Duyên ngất đi và được thầy giáo Khang (Nguyễn Hữu Mười thủ vai) cứu giúp.

Bộ phim về Duyên với những nỗi đau thời hậu chiến. Ảnh: Chụp từ phim

Trở về nhà, chị quyết định giấu tin chồng mất với người cha già yếu và đứa con nhỏ vẫn ngày ngày mong ngóng cha. Để giữ niềm vui cho gia đình, Duyên nhờ Khang viết những lá thư thay chồng gửi về, nhất là trong ngày giỗ mẹ – dịp cả gia đình, dòng họ sum họp.

Lời nói dối xuất phát từ tình thương ấy đẩy Duyên vào những giằng xé khó giãi bày. Chị phải kìm nén nỗi đau riêng, cố gắng làm tròn bổn phận của người con dâu, người mẹ, người vợ trong một gia đình vẫn nuôi hy vọng đoàn tụ.

Khi lá thư của Khang vô tình rơi vào tay người chị dâu, những nghi ngờ về mối quan hệ giữa hai người tiếp tục khiến Duyên rơi vào cảnh khó xử. Từ một câu chuyện gia đình, bộ phim mở ra bức tranh hậu chiến với những mất mát âm thầm mà dai dẳng, đặc biệt là nỗi đau của những người ở lại…

Câu chuyện đầy trắc trở trong phim lay động nhiều thế hệ khán giả. Ảnh: Chụp từ phim

Đạo diễn Đặng Nhật Minh lựa chọn cách kể chuyện tiết chế, hướng sâu vào thế giới nội tâm nhân vật. Những cánh đồng lúa, dòng sông, bến đò, sân đình, chiếu chèo và nếp sinh hoạt làng quê Bắc Bộ hiện lên bình dị, giàu chất thơ. Cảnh vật trong phim góp phần diễn tả dòng chảy thời gian, ký ức và những khoảng trống mà chiến tranh để lại.

Đối lập giữa hình ảnh Duyên hồn nhiên trong những hồi ức về tình yêu và dáng vẻ lặng lẽ của người góa phụ ở hiện tại tạo nên sức nặng cảm xúc. Âm nhạc của nhạc sĩ Phú Quang cũng góp phần làm sâu thêm không khí trữ tình, da diết của tác phẩm.

Ra mắt năm 1984, “Bao giờ cho đến tháng Mười” được đánh giá là một dấu mốc quan trọng của điện ảnh Việt Nam thời hậu chiến. Phim giành giải Bông sen vàng tại Liên hoan phim Việt Nam lần thứ VII năm 1985; vai Duyên cũng mang về cho NSƯT Lê Vân giải Nữ diễn viên chính xuất sắc.

Phim là một dấu mốc quan trọng của điện ảnh Việt Nam thời hậu chiến. Ảnh: Chụp từ phim

Năm 2008, tác phẩm được kênh CNN của Mỹ bình chọn vào danh sách 18 bộ phim châu Á xuất sắc nhất mọi thời đại, ghi dấu sự đón nhận của khán giả và giới phê bình quốc tế.

Hơn 40 năm sau khi ra mắt, bộ phim vẫn giữ nguyên sức lay động Tác phẩm lay động người xem bởi câu chuyện giàu tính nhân văn về nỗi đau hậu chiến và đức hy sinh thầm lặng của người phụ nữ Việt Nam.Khán giả có dịp gặp lại tác phẩm giàu giá trị nghệ thuật này kênh Hà Nội 1, trong chương trình “Hẹn với phim Việt”.