Mưa lớn gây lũ trên sông Yên, cảnh báo lũ từ Quảng Trị đến Đắk Lắk

Ảnh minh họa: Mưa lớn diễn biến phức tạp tại khu vực Trung Bộ.

Theo thông tin cập nhật của Ban Chỉ đạo Phòng thủ dân sự quốc gia đến 17 giờ ngày 9/11, trong đêm 8 và ngày 9/11, khu vực Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ có mưa vừa, mưa to, lượng mưa phổ biến 50-100mm. Riêng Thanh Hóa có mưa rất to, phổ biến 100-200mm, cục bộ có nơi hơn 400mm. Mưa tại Thanh Hóa đã giảm từ 10 giờ ngày 9/11.

Một số nơi ghi nhận lượng mưa lớn như: Thanh Tân 1 (Thanh Hóa) 458mm, Như Xuân (Thanh Hóa) 426mm, Hồ Khe Xai (Hà Tĩnh) 206mm, Ninh Bình 168mm, Thủy điện Đồng Văn (Nghệ An) 144mm và Thượng Hà 1 (Lào Cai) 125mm.

Dự báo, từ chiều tối 9 đến sáng 10/11, Hà Tĩnh và phía bắc tỉnh Quảng Trị có mưa phổ biến 60-120mm, cục bộ trên 200mm. Từ chiều tối 9 đến ngày 11/11, Huế, Đà Nẵng và phía đông các tỉnh từ Quảng Ngãi đến Gia Lai có mưa phổ biến 150-300mm, cục bộ trên 500mm; phía nam tỉnh Quảng Trị, phía đông Đắk Lắk và Khánh Hòa có mưa phổ biến 100-200mm, cục bộ trên 300mm. Cơ quan khí tượng cảnh báo nguy cơ mưa cường độ lớn, có nơi trên 100mm trong 3 giờ.

Mưa lớn đã gây lũ trên sông Yên, mực nước tại trạm Chuối lúc 17 giờ ngày 9/11 đạt 4,47m, vượt báo động 3 là 0,97m và tiếp tục lên chậm. Dự báo, lũ tại trạm này có khả năng đạt đỉnh 4,55-4,65m, vượt báo động 3 từ 1,05-1,15m trong khoảng 17-20 giờ cùng ngày, sau đó xuống dần. Mực nước này thấp hơn mức lũ lịch sử tháng 9/2025 là 4,92m.

Từ ngày 9 đến 12/11, các sông từ Quảng Trị đến Đắk Lắk có khả năng xuất hiện một đợt lũ. Đỉnh lũ trên các sông ở thành phố Huế có thể lên mức báo động 2 và trên báo động 2; các sông ở khu vực nam Quảng Trị, Đà Nẵng và Quảng Ngãi lên mức báo động 1-2, có nơi trên báo động 2. Sông Gianh, sông Kiến Giang (Quảng Trị) và các sông ở phía đông Gia Lai, phía đông Đắk Lắk dao động ở mức báo động 1.

Cùng với mưa lũ, không khí lạnh đã ảnh hưởng đến khu vực Tây Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ và một số nơi ở Trung Trung Bộ. Chiều tối và đêm 9/11, không khí lạnh tiếp tục ảnh hưởng đến các khu vực còn lại của Trung Trung Bộ và một số nơi ở Nam Trung Bộ. Nhiệt độ thấp nhất trong đợt này tại Bắc Bộ và khu vực từ Thanh Hóa đến Quảng Trị phổ biến 15-18 độ C, vùng núi cao Bắc Bộ có nơi dưới 12 độ C.

Trên biển, đêm 9 và ngày 10/11, nhiều khu vực có gió đông bắc mạnh, biển động. Vịnh Bắc Bộ có gió mạnh cấp 6-7, đêm có lúc cấp 8, giật cấp 9-10. Khu vực Bắc Biển Đông, bao gồm đặc khu Hoàng Sa, có gió mạnh cấp 7-8, giật cấp 9-10. Phía bắc khu vực giữa Biển Đông và vùng biển từ nam Quảng Trị đến Quảng Ngãi có gió mạnh cấp 6-7, giật cấp 8-9. Các vùng biển phía nam khu vực giữa Biển Đông, từ Gia Lai đến Cà Mau và phía tây khu vực nam Biển Đông, bao gồm phía tây đặc khu Trường Sa, có gió mạnh cấp 5-6, giật cấp 7-8.

Nguy cơ lũ quét, sạt lở đất tại nhiều địa phương

Theo cảnh báo của Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia lúc 14 giờ 30 phút ngày 9/11, trong 6 giờ tới, nguy cơ xảy ra lũ quét trên các sông, suối nhỏ và sạt lở đất trên sườn dốc tại 237 xã, phường thuộc 8 tỉnh, thành phố gồm: Sơn La, Lào Cai, Phú Thọ, Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Trị và Huế.

Trong đó, Phú Thọ và Thanh Hóa mỗi địa phương có 56 xã, phường có nguy cơ; Hà Tĩnh 42; Nghệ An 28; Quảng Trị 21; Lào Cai 17; Sơn La 10 và Huế 7 xã, phường.

Về tình hình hồ chứa, tại 10 lưu vực sông khu vực Trung Bộ và Đông Nam Bộ có tổng số 129 hồ, đập, trong đó 44 hồ có dung tích cắt giảm lũ cho hạ du. Có 3 hồ đang xả tràn gồm Ayun Hạ (lưu vực sông Ba) với lưu lượng 20m³/s, Cần Đơn 50m³/s và Dầu Tiếng 20m³/s (lưu vực sông Đồng Nai).

Đáng chú ý, 5 hồ có mực nước thượng lưu cao hơn mực nước cao nhất trước lũ, gồm Trung Sơn cao hơn 8,37m, Hủa Na cao hơn 5,09m, Cửa Đạt cao hơn 0,42m (lưu vực sông Mã); Tả Trạch cao hơn 1,56m (lưu vực sông Hương) và Ayun Hạ cao hơn 0,56m (lưu vực sông Ba).

Đối với các hồ chứa thủy lợi, khu vực Bắc Trung Bộ có 2.325 hồ, dung tích đạt 54-90% thiết kế; Nam Trung Bộ và Tây Nguyên có 1.779 hồ, đạt 57-83% thiết kế; Nam Bộ có 132 hồ, đạt 42-77% thiết kế. Một số hồ tại các khu vực này đang thực hiện xả tràn.

Chủ động ứng phó, khắc phục thiệt hại do mưa lũ

Trước diễn biến thiên tai, ngày 7/11, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Công điện số 73/CĐ-TTg chỉ đạo ứng phó với mưa lớn, lũ, ngập lụt, lũ quét và sạt lở đất tại khu vực Trung Bộ.

Ban Chỉ đạo Phòng thủ dân sự quốc gia cũng ban hành các văn bản chỉ đạo các địa phương chủ động ứng phó với mưa lớn, lũ, ngập lụt và các loại hình thiên tai có thể xảy ra. Các Bộ: Quốc phòng, Công an, Xây dựng, Công thương, Giáo dục và Đào tạo đã có công điện chỉ đạo triển khai các biện pháp ứng phó.

Cục Quản lý đê điều và Phòng, chống thiên tai tổ chức trực ban 24/24 giờ, theo dõi chặt chẽ diễn biến thời tiết, thiên tai và chuyển thông tin dự báo, cảnh báo đến các địa phương. Ngày 7/11, đơn vị phối hợp Zalo Việt Nam gửi 8 triệu tin nhắn cảnh báo, hướng dẫn kỹ năng ứng phó thiên tai đến người dân tại các khu vực chịu ảnh hưởng từ Nghệ An đến Đắk Lắk.

Các tỉnh, thành phố từ Thanh Hóa đến Đắk Lắk đã ban hành công điện, văn bản chỉ đạo chủ động ứng phó, bảo đảm an toàn hồ chứa và sản xuất. Thanh Hóa và Gia Lai đã tổ chức di dời 35 hộ dân tại các khu vực có nguy cơ sạt lở đến nơi an toàn, trong đó Thanh Hóa di dời 5 hộ tại các xã Thanh Quân, Thắng Bình; Gia Lai di dời 30 hộ tại khu vực Núi Một, phường Quy Nhơn.

Tại Thanh Hóa, lực lượng chức năng đã căng dây, cắm biển cảnh báo, phân luồng giao thông tại các vị trí sụt lún, sạt lở, ngập úng; vận hành 2 trạm bơm và 38 cống tiêu chống ngập. Địa phương cũng chủ động đắp bổ sung tại những vị trí bị xô, tụt trên tuyến đê tả sông Yên. Đến thời điểm báo cáo, chưa xảy ra sự cố tràn đê và các sự cố đê điều khác.

Theo báo cáo nhanh của tỉnh Thanh Hóa, mưa lớn đã làm ngập 230ha rau màu và cây trồng khác; cuốn trôi 471 gia cầm và 1 gia súc. Về giao thông, có 1 vị trí sụt lún đường đầu cầu mố M2 tại Km24+987 trên tuyến quốc lộ Nghi Sơn-Bãi Trành, khiến phương tiện không thể qua lại; 1 vị trí sạt lở gây ách tắc trên đường tỉnh 505B; 2 tràn giao thông bị hư hỏng và 12 vị trí trên các tuyến đường tỉnh bị ngập, gây tắc đường. Ngoài ra, 35 tràn trên các tuyến đường liên thôn, liên xã bị ngập.

Mưa lũ cũng làm vỡ 50m kênh Nam sông Mực tại xã Yên Thọ, sạt mái trong kênh 40m; sạt mái 100m kênh chính sông Mực tại xã Như Thanh. Các thiệt hại khác gồm 5 cột điện bị đổ, 3 cột đèn chiếu sáng bị gãy, đổ và 270m tường rào bị sập.

Tại Đồng Tháp, mưa kèm dông lốc xảy ra chiều tối 8/11 trên địa bàn các xã Thanh Bình, Đốc Binh Kiều, Tân Long, Tân Thạnh và Trường Xuân đã làm 4 căn nhà bị sập, 89 căn nhà bị hư hỏng, tốc mái; một số cây xanh, trụ điện bị gãy, đổ.

Ngay sau thiên tai, chính quyền địa phương đã tổ chức thăm hỏi, hỗ trợ người dân khắc phục nhà ở, di dời đồ đạc đến nơi an toàn; phối hợp ngành điện kiểm tra, xử lý sự cố hệ thống điện và tổ chức vệ sinh môi trường.