Mục đích xa và mục tiêu gần

Tám tháng sau cuộc xung đột kéo dài 12 ngày mà Mỹ và Israel phát động nhằm vào Iran, hai nước này lại tiến hành nhiều vụ không kích Iran. Israel xác nhận đã đánh đòn phủ đầu trong khi Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết Mỹ tham gia không kích Iran cùng Israel, gọi đấy là "chiến dịch quân sự lớn".

Chắc chắn Mỹ và Israel không dừng lại ở mỗi đợt không kích ngày 28-2 mà sẽ còn tiếp tục hành động quân sự như thế trong nhiều ngày nữa. Dù vậy, ở thời điểm hiện tại có thể thấy rõ nhiều khác biệt so với lần giao tranh cách đây 8 tháng.

Thứ nhất, Mỹ không còn đóng vai trò dẫn dắt tấn công Iran mà chỉ là bên cùng tham gia. Nguyên nhân của sự thay vai ấy là cả hai ý thức được rằng không thể nhanh chóng đạt được mục đích đã đề ra nên phải trù liệu sẽ chiến tranh dài ngày, sẽ phải phòng ngừa phản ứng trả đũa của Iran và Mỹ để dành những cú đánh mà Mỹ cho rằng mạnh mẽ nhất và quyết định nhất cho thời khắc nào đấy sau này - tức là chưa vội ngửa ra hết mọi con chủ bài.

Khói bốc lên tại thủ đô Tehran - Iran sau cuộc tấn công của Mỹ và Israel hôm 28-2. Ảnh: AP

Thứ hai, Mỹ và Israel lần này không nhằm vào chương trình hạt nhân của Iran như lần trước mà mục đích là cơ sở và tiềm lực quân sự, quốc phòng cũng như các cơ quan quyền lực của Iran với sự ám chỉ công khai nhằm cả vào lãnh tụ tôn giáo tối cao của Iran.

Thứ ba, lần tấn công quân sự này của Mỹ và Israel không hoàn toàn bất ngờ mà có dấu hiệu từ trước. Mỹ đã triển khai lực lượng quân sự hùng hậu tới gần Iran. Ông Donald Trump đã không tiếc lời đe dọa, thậm chí nhiều lần đưa ra tối hậu thư cho Iran. Tuy nhiên, đàm phán giữa Mỹ và Iran về chương trình hạt nhân của Iran có dai dẳng thật nhưng vừa đạt được kết quả cụ thể tích cực.

Sự khác biệt này cho thấy mục đích xa của Mỹ và Israel là triệt hạ hoàn toàn tiềm lực quân sự của Iran và tiến tới thay đổi thể chế chính trị ở nước này. Cả hai hiện dường như đều cho rằng và tin rằng chỉ khi thay đổi thể chế hiện tại thì mới giải quyết được mọi vấn đề liên quan đến Iran theo hướng có lợi nhất cho họ.

Nhưng mục tiêu gần của Mỹ và Israel lại có thể khác nhau. Ông Donald Trump chủ định mượn chiến tranh để gia tăng áp lực tối đa lên Iran, buộc Iran phải khuất phục Mỹ. Nhà lãnh đạo này đã đi quá xa trong việc dọa Iran nên không thể không có hành động quân sự nào đó. Còn Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu lại chủ trương ra tay để buộc Iran trả đũa, gia tăng hiềm khích giữa Mỹ và Iran để hai bên không thể đi tới thỏa hiệp nào về vấn đề hạt nhân của Iran. Diễn biến tiếp theo thế nào, giờ phụ thuộc vào phản ứng của Tehran.

Ngải Sa