Muôn nẻo World Cup 2026: Quinones hiện thân của bóng đá toàn cầu

1. Những cầu thủ ghi bàn đầu tiên tại các kỳ World Cup có một đặc quyền, đó là sự ghi nhớ của lịch sử. Cú đúp của Valencia người Ecuador ở World Cup 2022. Quả đánh đầu của Gazinsky cho chủ nhà Nga ở World Cup 2018. Hay huyền thoại Tshabalala với cú sút chân trái thần sầu vào lưới chính Mexico đưa Nam Phi dẫn trước tại World Cup 2010. Sau 16 năm, vẫn là 2 cái tên này tại Arteca, mọi chuyện đã khác đi. Mexico dễ dàng giành thắng lợi 2-0 trước Nam Phi, trong đó Quinones là người mở tỷ số ở ngay phút thứ 9. Với bàn thắng này, Quinones ghi dấu một cột mốc lịch sử, hay đúng hơn là một sự kiện mang tính biểu tượng cho một thế giới bóng đá toàn cầu hóa đến mức triệt để: Có tới 298 cầu thủ khoác áo đội tuyển quốc gia không phải nơi họ sinh ra. Còn Quinones là cầu thủ thứ 2 trong lịch sử ghi bàn cho Mexico tại World Cup không sinh tại Mexico.

Quinones (số 16) mừng bàn thắng mở tỷ số vào lưới Nam Phi. Ảnh: AP

2. Năm 26 tuổi, Quinones vẫn là một công dân Colombia. Anh sinh ra tại Narino, một tỉnh nhỏ có khu rừng ngập mặn nổi tiếng, với sông ngòi chằng chịt, dẫn ra Thái Bình Dương. Quinones rời quê từ khi mới 18 tuổi để đến Mexico tìm việc. Sau những năm trắc trở với câu lạc bộ Tigre de Nuevo Leon, Quinones tỏa sáng ở Atlas và sau này là Al-Qadsiah. Vào thời điểm năm 2023, Quinones cùng lúc được triệu tập vào hai đội tuyển quốc gia: Colombia dưới sự dẫn dắt của huấn luyện viên người Argentina, Lorenzo và Mexico của huấn luyện viên Lozano. Tuy nhiên, anh chưa thể khoác áo Mexico vì chưa đủ điều kiện. Điều quan trọng là Quinones đã từ chối đội tuyển Colombia để chờ đợi Mexico. Ngày 11-10-2023, Quinones mới nhận được quyết định nhập tịch và chỉ 9 ngày sau Liên đoàn Bóng đá thế giới chấp nhận hồ sơ thay đổi này và ngày 9-11-2023, Mexico công bố tuyển thủ mới bằng một video chào mừng khá công phu.

Chuyện một cầu thủ nhập tịch đã trở nên rất quen thuộc, đặc biệt là ở những nền bóng đá đang phát triển. Nhưng thực tế ở khắp nơi trên thế giới, việc nhập tịch dựa trên nguồn gốc đã có từ rất lâu. Và bây giờ điều đó đang trở thành một trào lưu rộng khắp. Lịch sử của những cầu thủ nhập tịch này đã có từ những kỳ World Cup đầu tiên vào những năm 1930, 1934, với những cầu thủ Italy nhập tịch từ Argentina sau những biến động xã hội, kinh tế, chính trị. Họ được gọi là Oriundi, danh từ dùng để chỉ những cầu thủ nhập tịch, sinh ở nơi khác. Họ đóng góp rất nhiều vào thành công của đội tuyển Italy với 2 chức vô địch World Cup 1934 và 1938, nổi bật có Orsi, Monti, Guaita... Nhưng những Oriundi ở thời điểm hiện tại đang ngày càng nhiều và kỷ lục 298 cầu thủ dự World Cup 2026 có thể sẽ bị phá rất sâu ở những giải đấu tiếp theo.

3. Những đội tuyển quốc gia nào được hưởng lợi nhiều nhất từ sự pha trộn về địa lý này? Bên cạnh đội tuyển Curacao với 25 cầu thủ được triệu tập đều sinh ra ở Hà Lan, có 20 cầu thủ Congo được nhập tịch. Tiếp đó, Morocco có 19 người, Bosnia có 17 cầu thủ, Algeria và Haiti cùng có 16 tuyển thủ quốc gia nhập tịch. Nếu cần phải nhắc đến những tên tuổi lớn, chúng ta cũng có: Calhanoglu (sinh tại Đức) khoác áo Thổ Nhĩ Kỳ, Olise (Anh) với Pháp, Haaland (Anh) với Na Uy và Nico Paz (Tây Ban Nha) với Argentina... Rồi Marcus Thuram và Giuliano Simeone, những cầu thủ sinh ra ở Italy khoác áo Pháp và Argentina. Họ là kết quả của những cuộc “di cư bóng đá” từ thời cha mình, những danh thủ thi đấu ở Serie A (Lilian Thuram và Diego Simeone). Sự pha trộn sắc tộc ở thế hệ thứ 2 với lịch sử “di cư bóng đá”, kết hợp với lịch sử xã hội, chính trị, khiến thế giới bóng đá chỉ tồn tại những lằn ranh biên giới mỏng manh. Có 76 cầu thủ sinh tại Pháp đang khoác áo các đội tuyển khác dự World Cup 2026, một con số lớn chưa từng có. Tiếp đó là Hà Lan với 40 cầu thủ, Đức có 22 tuyển thủ. Nó cho thấy tiềm năng bóng đá cực lớn của các quốc gia này, khi các cầu thủ phải tìm chỗ đứng ở đội tuyển quốc gia khác nơi họ sinh ra. Và chính điều đó giúp những đội tuyển như Morocco, Croatia, Senegal... có sức cạnh tranh mạnh mẽ hơn.

Trở lại với Quinones, cái tên này sẽ mãi mãi đi vào lịch sử World Cup, lịch sử bóng đá Mexico, bên cạnh Antonio Naelson Sinha, người ghi bàn cho Mexico tại World Cup 2006 (vào lưới Iran), cầu thủ sinh ra tại Brazil. Và ở World Cup 2026, chúng ta có thể có cơ hội được chứng kiến rất nhiều cầu thủ đối đầu với quê hương mình. Đó cũng sẽ là những câu chuyện mang đầy cảm xúc.