Mỹ cấm robot hình người mới từ Trung Quốc, siết chuỗi cung ứng AI

Theo báo Nikkei Asia, động thái này được đánh giá sẽ tác động mạnh tới các doanh nghiệp robot Trung Quốc, trong đó có Unitree - một trong những hãng dẫn đầu thị trường robot hình người toàn cầu.

MỸ ĐƯA ROBOT TRUNG QUỐC VÀO DANH SÁCH RỦI RO ĐỐI VỚI HẠ TẦNG AI

Ủy ban Truyền thông Liên bang Mỹ (FCC) đã công bố các biện pháp mới nhằm hạn chế việc đưa vào thị trường Mỹ các mẫu robot hình người, robot bốn chân và bộ biến tần điện có nguồn gốc từ Trung Quốc chưa được phát hành.

Đây là một phần trong nỗ lực rộng hơn của chính quyền Mỹ nhằm bảo vệ chuỗi cung ứng công nghệ phục vụ sự phát triển của trí tuệ nhân tạo (AI), đồng thời thúc đẩy hoạt động sản xuất các thiết bị chiến lược quay trở lại thị trường nội địa.

Các biện pháp mới được đưa ra trong bối cảnh Mỹ đang tăng tốc xây dựng hạ tầng AI, bao gồm các trung tâm dữ liệu quy mô lớn, hệ thống điện và các nền tảng robot thế hệ mới. Robot hình người được nhiều tổ chức nghiên cứu dự báo có thể trở thành một trong những công nghệ quan trọng trong tương lai, khi các hệ thống AI ngày càng được tích hợp sâu vào hoạt động sản xuất, logistics, chăm sóc sức khỏe và dịch vụ.

Trong khi đó, bộ biến tần điện - thiết bị giúp kết nối các nguồn năng lượng tái tạo như điện mặt trời, pin lưu trữ với lưới điện và hệ thống trung tâm dữ liệu - cũng được xem là một mắt xích quan trọng trong quá trình mở rộng hạ tầng năng lượng phục vụ nền kinh tế AI.

Washington lo ngại việc phụ thuộc vào các thiết bị do Trung Quốc sản xuất có thể tạo ra nguy cơ bị gián đoạn, đánh cắp dữ liệu hoặc bị khai thác cho các hoạt động tấn công mạng.

DOANH NGHIỆP ROBOT TRUNG QUỐC NGUY CƠ CHỊU TÁC ĐỘNG LỚN TỪ LỆNH CẤM

Một trong những doanh nghiệp được dự báo chịu ảnh hưởng trực tiếp từ động thái mới của Mỹ là Unitree, công ty robot Trung Quốc đang nổi lên như một trong những tên tuổi hàng đầu trong lĩnh vực robot hình người và robot bốn chân.

Theo Counterpoint Research, Unitree hiện chiếm gần 20% thị phần robot hình người toàn cầu - một thị trường vẫn còn non trẻ nhưng đang thu hút sự quan tâm lớn từ các tập đoàn công nghệ, quỹ đầu tư và các quốc gia.

Unitree gần đây cũng hợp tác với Nvidia để sử dụng dòng chip AI Blackwell của hãng này nhằm tăng cường khả năng xử lý cho “bộ não” của robot. Nvidia cho biết dữ liệu thu thập từ các robot này sẽ được lưu trữ tại Mỹ, đồng thời khẳng định nhóm khách hàng lớn nhất của Unitree hiện nay là các trường đại học và tổ chức nghiên cứu tại Mỹ.

Tuy nhiên, các nhà lập pháp Mỹ vẫn bày tỏ lo ngại rằng những robot có khả năng thu thập dữ liệu môi trường, nhận diện hình ảnh và kết nối mạng có thể bị khai thác cho mục đích giám sát hoặc gây gián đoạn các hệ thống quan trọng.

FCC cho rằng robot có thể “thu thập dữ liệu mà các tác nhân xấu có thể sử dụng để giám sát người dân Mỹ, nâng cao năng lực của các cơ quan tình báo nước ngoài hoặc điều khiển robot từ xa”.

MỸ MỞ RỘNG CHIẾN LƯỢC GIẢM PHỤ THUỘC CÔNG NGHỆ TRUNG QUỐC

Trung Quốc hiện là quốc gia sản xuất bộ biến tần lớn nhất thế giới, với các doanh nghiệp như Sungrow Power Supply và Huawei giữ vị trí quan trọng trên thị trường toàn cầu.

Trong những năm gần đây, các công ty Trung Quốc đã mở rộng thị phần tại thị trường biến tần phương Tây nhờ lợi thế về quy mô sản xuất và giá thành cạnh tranh. Tuy nhiên, Mỹ và một số quốc gia châu Âu ngày càng lo ngại nguy cơ các thiết bị này có thể bị cài mã độc hoặc bị khai thác để gây gián đoạn hệ thống năng lượng.

Trước đó, Bộ Quốc phòng Mỹ đã cấm mua các tấm pin năng lượng mặt trời, mô-đun quang điện hoặc bộ biến tần do các thực thể nước ngoài bị xem là có nguy cơ an ninh sản xuất.

Chính quyền Tổng thống Trump trong nhiệm kỳ đầu tiên từng thúc đẩy mạnh các biện pháp kiểm soát công nghệ Trung Quốc, đặc biệt liên quan đến nguy cơ đánh cắp sở hữu trí tuệ và hoạt động gián điệp mạng. Tuy nhiên, trong nhiệm kỳ thứ hai, chính sách với Bắc Kinh được đánh giá có phần linh hoạt hơn, trong bối cảnh Trung Quốc sử dụng các biện pháp kiểm soát xuất khẩu đất hiếm - nguồn nguyên liệu quan trọng cho ngành công nghệ.

Dù vậy, với việc robot và hạ tầng năng lượng trở thành những yếu tố nền tảng cho kỷ nguyên AI, Washington đang cho thấy xu hướng tiếp tục bảo vệ các lĩnh vực công nghệ chiến lược khỏi sự phụ thuộc vào Trung Quốc. Các chuyên gia nhận định cuộc cạnh tranh công nghệ Mỹ - Trung đang bước sang giai đoạn mới, trong đó không chỉ chip bán dẫn mà cả robot, năng lượng, dữ liệu và hạ tầng AI đều trở thành những mặt trận cạnh tranh quan trọng.