Mỹ đề xuất áp thuế 100% với các nước mua dầu Nga, Ấn Độ trở thành tâm điểm

(Ảnh minh họa)

Được Tổng thống Donald Trump ủng hộ và có sự đồng bảo trợ của 60 thượng nghị sĩ, dự luật cho phép Mỹ áp thuế lên tới 100% đối với một số nước mua nhiều dầu khí của Nga.

Dự luật có tên "Đạo luật Trừng phạt Nga 2026" (Sanctioning Russia Act of 2026), nhằm gia tăng sức ép kinh tế lên Nga bằng cách nhắm vào các quốc gia vẫn tiếp tục mua năng lượng của nước này. Năm quốc gia có thể bị ảnh hưởng gồm Ấn Độ, Trung Quốc, Slovakia, Hungary và Azerbaijan.

Những người ủng hộ tin rằng dự luật có thể được thông qua trước tháng 8. Nếu được ban hành, chính quyền Trump sẽ có quyền áp thuế lên các nước mua nhiều năng lượng Nga, với mức thuế cụ thể do Đại diện Thương mại Mỹ (USTR) quyết định.

Dự luật mới đề xuất gì?

Dự luật nhằm vào các quốc gia mà Washington cho là đang giúp Nga duy trì nguồn thu từ năng lượng bất chấp các lệnh trừng phạt hiện hành. Nội dung bao gồm việc áp thêm thuế đối với các nước nhập khẩu nhiều dầu và khí đốt Nga.

Lãnh đạo phe Cộng hòa tại Thượng viện John Thune là một trong những người ủng hộ, giúp tăng khả năng dự luật được Thượng viện thông qua.

Phiên bản mới đã được điều chỉnh so với dự luật năm 2025: Mức thuế tối đa giảm từ 500% xuống còn 100%. Chỉ áp dụng với 5 nước mua nhiều nhất, thay vì áp dụng rộng rãi.

Dự luật cũng cho phép Tổng thống Mỹ miễn áp thuế đối với một quốc gia nếu điều đó phục vụ lợi ích quốc gia, nhưng Nhà Trắng phải giải trình lý do với Quốc hội.

Đồng minh châu Âu và chính Mỹ được miễn trừ

Dự luật dành ưu đãi cho một số nước châu Âu đang giảm phụ thuộc vào năng lượng Nga. Những nước nhập khẩu dưới 15% tổng lượng khí đốt xuất khẩu của Nga và đang cắt giảm mua sẽ có thể được miễn thuế.

USTR sẽ 6 tháng một lần (180 ngày) rà soát danh sách 5 nước mua nhiều nhất để cập nhật theo tình hình thương mại năng lượng.

Ngoài ra, Mỹ cũng tự miễn trừ đối với việc nhập khẩu uranium làm giàu ở mức thấp dùng cho các lò phản ứng hạt nhân, nhằm tránh ảnh hưởng đến chuỗi cung ứng năng lượng hạt nhân của nước này.

Vì sao động thái này ảnh hưởng đến chiến lược dầu Nga của Ấn Độ?

Kể từ khi xung đột ở Ukraine bùng nổ, Ấn Độ đã trở thành một trong những khách hàng lớn nhất của dầu thô Nga. Theo Trung tâm Nghiên cứu Năng lượng và Không khí Sạch (CREA), lượng dầu Nga mà Ấn Độ nhập trong tháng 6 đạt mức kỷ lục, tăng 34% so với tháng trước.

Trong tháng 6, Ấn Độ mua khoảng 4,5 tỷ euro dầu thô Nga, chiếm gần 36% tổng kim ngạch xuất khẩu dầu của Nga trong tháng. Nhờ đó, Ấn Độ trở thành khách hàng lớn thứ hai của dầu Nga, chỉ sau Trung Quốc.

Động thái của Mỹ diễn ra sau khi giấy phép chung cho phép nhiều nước, trong đó có Ấn Độ, tiếp tục mua năng lượng Nga mà không bị Mỹ trừng phạt đã hết hiệu lực.

Về phía mình, Ấn Độ khẳng định các quyết định về năng lượng luôn dựa trên lợi ích quốc gia và mục tiêu bảo đảm nguồn nhiên liệu giá hợp lý cho nền kinh tế đang phát triển.

Một giai đoạn mới trong cuộc tranh cãi về dầu Nga

Dự luật mới của Mỹ làm gia tăng căng thẳng trong vấn đề thương mại năng lượng với Nga. Trong khi Washington muốn các nước giảm giao dịch với Moscow, Ấn Độ vẫn tiếp tục mua dầu Nga nhờ giá rẻ hơn và để đáp ứng nhu cầu nguồn cung.

Nếu dự luật trở thành luật, ảnh hưởng thực tế sẽ phụ thuộc vào mức thuế cuối cùng, các trường hợp được miễn trừ, và cách chính quyền Mỹ triển khai các biện pháp này.