Mỹ dọa áp 50% thuế với máy bay Canada, hủy chứng nhận phản lực thương gia

Washington sẽ hành động cứng rắn

Trong một bài đăng trên mạng xã hội Truth Social, ông Trump khẳng định Washington sẽ hành động cứng rắn nếu quy trình chứng nhận Gulfstream không được sửa chữa ngay lập tức. Ông đồng thời tuyên bố sẽ hủy chứng nhận các dòng Bombardier Global Express và mọi máy bay sản xuất tại Canada cho đến khi các mẫu Gulfstream được cơ quan chức năng Canada phê duyệt.

Động thái này diễn ra trong bối cảnh căng thẳng gia tăng giữa hai quốc gia láng giềng. Trước đó, Thủ tướng Canada Mark Carney đã chỉ trích chính sách thương mại của Mỹ và kêu gọi các nước chuẩn bị cho sự kết thúc của trật tự kinh tế toàn cầu dựa trên luật lệ mà Washington từng dẫn dắt.

Nếu được thực thi, các biện pháp mà ông Trump đe dọa có thể gây ảnh hưởng nghiêm trọng tới ngành hàng không Mỹ. Nhiều hãng hàng không lớn như American Airlines và Delta Airlines đang phụ thuộc vào máy bay sản xuất tại Canada cho các tuyến bay khu vực.

Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 29/1 tuyên bố sẽ hủy chứng nhận đối với các dòng máy bay phản lực thương gia Bombardier Global Express và đe dọa áp thuế nhập khẩu 50% đối với toàn bộ máy bay sản xuất tại Canada.

Tuy nhiên, một quan chức Nhà Trắng cho biết Tổng thống Trump không có ý định hủy chứng nhận đối với các máy bay do Canada sản xuất hiện đang được khai thác. Các quan chức ngành hàng không Mỹ cũng cho hay Cục Hàng không Liên bang Mỹ (FAA) đã phát tín hiệu tương tự.

Theo dữ liệu của Cirium, hiện có khoảng 150 máy bay Global Express đang được đăng ký và khai thác tại Mỹ, cùng với tổng cộng hơn 5.400 máy bay các loại do Canada sản xuất, bao gồm máy bay thân hẹp, máy bay khu vực và trực thăng.

Tập đoàn công nghiệp Bombardier có trụ sở tại Montreal cho biết đã ghi nhận tuyên bố của ông Trump và đang làm việc với chính phủ Canada. Doanh nghiệp này bày tỏ hy vọng vấn đề sẽ sớm được giải quyết nhằm tránh gây gián đoạn lớn đối với hoạt động hàng không và hành khách.

Các chuyên gia cảnh báo việc sử dụng chứng nhận an toàn hàng không như một công cụ gây sức ép kinh tế có thể tạo tiền lệ nguy hiểm. “Trộn lẫn các vấn đề an toàn với chính trị và bất bình là một ý tưởng cực kỳ tồi tệ”, ông Richard Aboulafia - Giám đốc điều hành hãng tư vấn AeroDynamic Advisory, nhận định.

Nguy cơ gián đoạn chuỗi hàng không Bắc Mỹ

Bombardier hiện vận hành nhiều trung tâm dịch vụ tại Mỹ và có khoảng 3.000 lao động tại thị trường này. Công đoàn IAM, đại diện cho hơn 600.000 người lao động tại Bắc Mỹ, cảnh báo các mối đe dọa của ông Trump có thể gây gián đoạn nghiêm trọng cho ngành hàng không vũ trụ khu vực và khiến hàng nghìn việc làm ở cả hai bên biên giới gặp rủi ro.

Hiện vẫn chưa rõ phạm vi các dòng máy bay có thể bị áp thuế, bao gồm cả máy bay thương mại Airbus A220 được sản xuất tại Canada. Phần lớn máy bay A220 do các hãng Mỹ khai thác hiện được lắp ráp tại nhà máy của Airbus ở bang Alabama.

Ông Trump cho biết Canada đã từ chối cấp chứng nhận cho các dòng Gulfstream 500, 600, 700 và 800, dù trước đó FAA và Cơ quan An toàn Hàng không châu Âu đã phê duyệt mẫu G800. Transport Canada hiện chưa đưa ra bình luận chính thức.

Giới quan sát cho rằng việc hủy chứng nhận máy bay vì lý do kinh tế vượt quá thẩm quyền pháp lý của FAA, vốn chỉ được phép thu hồi chứng nhận vì các vấn đề an toàn. Dù vậy, trong quá khứ, ông Trump từng đưa ra nhiều tuyên bố cứng rắn tương tự và sau đó vẫn được các cơ quan chức năng triển khai, thường kèm theo các ngoại lệ.

Trong bối cảnh Mỹ áp thuế đối với nhiều mặt hàng chủ chốt từ Canada, Thủ tướng Carney đang thúc đẩy chiến lược đa dạng hóa thương mại, giảm phụ thuộc vào thị trường Mỹ - nơi hiện chiếm khoảng 70% tổng kim ngạch xuất khẩu của Canada theo hiệp định thương mại tự do Mỹ - Mexico - Canada.

Hồng Nhung