Mỹ duyệt bán 48 tiêm kích F-35 trị giá 24,3 tỷ USD cho Arab Saudi
Thương vụ F-35 trị giá 24,3 tỷ USD được Mỹ thông qua trong bối cảnh Israel và một số nghị sĩ Mỹ lo ngại nguy cơ công nghệ tiêm kích tàng hình này có thể bị tiếp cận.
Bộ Ngoại giao Mỹ ngày 17/9 thông báo đã duyệt thương vụ tiềm năng bán cho Arab Saudi 48 tiêm kích tàng hình F-35 cùng thiết bị liên quan, với tổng giá trị ước tính 24,3 tỷ USD.
Số lượng máy bay và giá trị cuối cùng sẽ được xác định trong quá trình đàm phán giữa Arab Saudi và nhà cung cấp.
Washington cho rằng thương vụ sẽ giúp Arab Saudi tăng khả năng răn đe trước các mối đe dọa hiện tại và tương lai, đồng thời nâng cao năng lực phòng thủ trong nước và khả năng phối hợp với lực lượng Mỹ. Bộ Ngoại giao Mỹ khẳng định thương vụ không làm thay đổi cán cân quân sự trong khu vực.
Quốc hội Mỹ có 30 ngày kể từ khi nhận thông báo để xem xét và có thể tìm cách ngăn thương vụ. Nếu không gặp phản đối từ quốc hội, hợp đồng sẽ được trình Tổng thống Donald Trump phê duyệt.
F-35 hiện chủ yếu được Mỹ cung cấp cho các đồng minh và đối tác thân cận. Israel là quốc gia duy nhất tại Trung Đông đang vận hành dòng tiêm kích tàng hình này.
Arab Saudi từ lâu đã tìm cách sở hữu F-35, nhưng kế hoạch này từng vấp phải phản đối từ Israel. Thủ tướng Benjamin Netanyahu năm 2019 công khai phản đối việc Mỹ bán F-35 cho các nước Arab, cho rằng điều này có thể tạo ra mối đe dọa đối với an ninh Israel.
Một vấn đề khác được Washington quan tâm là nguy cơ Trung Quốc tiếp cận công nghệ liên quan F-35 thông qua Arab Saudi.
New York Times tuần này dẫn các nhà phân tích tình báo Mỹ cho biết Bắc Kinh có thể tìm cách tiếp cận những công nghệ quân sự nhạy cảm của Mỹ thông qua quan hệ đối tác với Riyadh.
Nghị sĩ Raja Krishnamoorthi, thành viên đảng Dân chủ tại Ủy ban Tình báo Hạ viện Mỹ, cũng viện dẫn cảnh báo tình báo này để phản đối thương vụ.
Ông cho rằng Washington không nên xúc tiến việc bán F-35 cho Arab Saudi nếu điều đó có thể tạo điều kiện để Trung Quốc tiếp cận công nghệ quân sự quan trọng của Mỹ.
Thương vụ F-35 nằm trong loạt hợp đồng vũ khí lớn mà Arab Saudi đang thúc đẩy với Mỹ trong năm nay.
Bộ Ngoại giao Mỹ hồi đầu tháng thông báo duyệt bán cho Riyadh hơn 10.000 quả bom trị giá 5 tỷ USD và 60 động cơ xe tăng cùng thiết bị liên quan trị giá 750 triệu USD.
Washington hồi tháng 7 cũng duyệt thỏa thuận trị giá 1,96 tỷ USD để bán 20.000 rocket APKWS II cùng thiết bị liên quan cho Arab Saudi.
Các thương vụ diễn ra trong bối cảnh Arab Saudi nhiều lần bị Iran tập kích kể từ khi xung đột Trung Đông bùng phát cuối tháng 2. Nước này cũng từng bị lực lượng Houthi tại Yemen, nhóm được Iran hậu thuẫn, tấn công.
