Mỹ khai mạc chuỗi sự kiện kỷ niệm 250 năm ngày lập quốc

Tổng thống Mỹ Donald Trump trong bài phát biểu được phát toàn quốc, tại Washington DC. Ảnh: THX/TTXVN

Trong bài phát biểu khai mạc, Tổng thống Trump cho rằng nước Mỹ đang bước vào “Kỷ nguyên Hoàng kim”, đồng thời nhấn mạnh dịp kỷ niệm 250 năm lập quốc là cơ hội để người dân tự hào về lịch sử, củng cố tinh thần đoàn kết và hướng tới những mục tiêu lớn hơn trong tương lai. Ông chủ thứ 47 của Nhà Trắng khẳng định Mỹ tiếp tục là quốc gia có nền kinh tế, sức mạnh quân sự và năng lực công nghệ hàng đầu thế giới, đồng thời ca ngợi người dân Mỹ là nền tảng cho sự phát triển của đất nước. Kết thúc bài phát biểu kéo dài khoảng 30 phút, ông nhấn mạnh: “Điều tốt đẹp nhất vẫn còn ở phía trước”.

Trong bài phát biểu, Tổng thống Trump điểm lại một số ưu tiên trong nhiệm kỳ thứ hai, gồm Đạo luật "To Đẹp" (OBBBA), chính sách kiểm soát nhập cư và các nỗ lực ngoại giao liên quan đến Iran. Ông cho rằng nước Mỹ đang bước vào giai đoạn phát triển mới và khẳng định “Nước Mỹ đã trở lại” khi chuẩn bị bước sang năm thứ 250 kể từ ngày giành độc lập.

Chương trình có sự tham gia của nhiều nghệ sĩ, các ban quân nhạc quân đội và các màn trình diễn của tiêm kích F-16, F-35 cùng máy bay ném bom chiến lược tàng hình B-2 Spirit.

Chuỗi hoạt động kỷ niệm được mở đầu bằng Hội chợ nước Mỹ vĩ đại (Great American State Fair), diễn ra đến ngày 10/7 tại khu vực National Mall với sự tham gia của đại diện 50 bang và 6 vùng lãnh thổ của Mỹ. Chương trình gồm các gian trưng bày văn hóa, ẩm thực, trình diễn của các ban nhạc quân đội, hoạt động bay biểu diễn cùng nhiều sự kiện tôn vinh lịch sử và văn hóa Mỹ. Theo ban tổ chức, lễ hội còn có vòng đu quay cao khoảng 33,5 m, băng chuyền cổ được phục dựng của Viện Smithsonian và màn trình chiếu biểu tượng "250" trên Đài tưởng niệm Washington.

Đáng chú ý, lễ khai mạc diễn ra với các biện pháp an ninh tăng cường nằm trong kế hoạch lớn nhằm bảo vệ chuỗi sự kiện. Các cơ quan liên bang đang triển khai hàng loạt biện pháp như công nghệ chống drone, các đội bắn tỉa và quy trình kiểm tra lý lịch nghiêm ngặt đối với người tham dự nhằm bảo vệ hàng trăm nghìn du khách dự kiến sẽ đổ về thủ đô.

Giới chức liên bang cho biết các mối đe dọa an ninh đối với các hoạt động lễ hội không chỉ tồn tại trên lý thuyết, khi sự kiện diễn ra chưa đầy 2 tuần sau khi nhà chức trách cho biết họ đã ngăn chặn một âm mưu tinh vi nhằm vào trận đấu võ thuật ngày 14/6 tại Nhà Trắng. Theo tờ USA TODAY, các công tố viên cáo buộc những nghi phạm trong âm mưu nhằm vào sự kiện võ thuật đã "sử dụng drone và điều động nhiều tay súng nhằm vào các quan chức cấp cao tham dự sự kiện kỷ niệm ngày lập quốc, nơi có sự hiện diện của Tổng thống Trump, nhiều thành viên nội các và người nổi tiếng".

Giám đốc Cục Điều tra Liên bang (FBI) Kash Patel cho biết âm mưu này đã bị chặn đứng hoàn toàn, song vụ việc vẫn làm dấy lên lo ngại khi Washington chuẩn bị tổ chức hàng loạt sự kiện lớn. Các sự kiện sắp tới còn bao gồm bài phát biểu quan trọng của ông Trump vào ngày Quốc khánh 4/7 và màn trình diễn pháo hoa dự kiến lớn nhất trong lịch sử nước Mỹ. Đến tháng 8, Washington D.C. cũng sẽ đăng cai một chặng đua IndyCar đầu tiên trong lịch sử tổ chức ngay trên các tuyến phố của thủ đô. Giới chức ước tính các sự kiện này sẽ thu hút hàng trăm nghìn người đến thành phố trong hai tháng tới.

Bộ An ninh Nội địa (DHS) đã chỉ định lễ kỷ niệm ngày 4/7 tại khu vực National Mall là một “Sự kiện an ninh đặc biệt quốc gia”, đồng nghĩa với việc xác định đây là mục tiêu tiềm tàng của khủng bố hoặc các hoạt động tội phạm khác. Quy chế này chỉ áp dụng đối với những sự kiện lớn như lễ nhậm chức tổng thống hoặc hội nghị thượng đỉnh của các nhà lãnh đạo thế giới, kéo theo một chiến dịch an ninh quy mô lớn của chính phủ liên bang.

Theo Trợ lý giám đốc FBI phụ trách văn phòng Washington Darren Cox, FBI là cơ quan chủ trì xử lý các mối đe dọa khủng bố và công tác tình báo liên quan đến các sự kiện mùa Hè. Trong khi đó, đặc vụ phụ trách Văn phòng Mật vụ Washington Tara McLeese cho biết Cơ quan Mật vụ Mỹ (USSS) chịu trách nhiệm thiết kế, điều phối và triển khai toàn bộ các biện pháp an ninh tác chiến. Các cơ quan khác tham gia bảo đảm an ninh gồm: Cảnh sát Điện Capitol Mỹ (USCP), Cảnh sát Công viên Mỹ (USPP), Sở Cảnh sát Thủ đô Washington, DHS và các lực lượng của FBI như Đội đặc nhiệm SWAT, chuyên gia đàm phán khủng hoảng, đội phản ứng hiện trường, chuyên gia xử lý bom và hệ thống chống drone.

Trước các sự kiện, các đặc vụ liên bang sẽ rà soát Internet để phát hiện và xác minh các mối đe dọa tiềm tàng trên mạng. USPP sẽ triển khai lực lượng tuần tra cưỡi ngựa. Cảnh sát trưởng USPP Scott Brecht cho biết các đội bắn tỉa sẽ được bố trí tại những vị trí chiến lược trên khắp thủ đô. Theo Tư lệnh Vệ binh Quốc gia thủ đô Leland D. Blanchard, các binh sĩ thuộc Lực lượng Vệ binh Quốc gia sẽ phụ trách kiểm soát đám đông, điều tiết giao thông và tuần tra an ninh.

Các chuyên gia cho biết những mối đe dọa đối với các sự kiện lớn trong năm 2026 đã khác nhiều so với vài thập niên trước, khi công nghệ phát triển quá nhanh khiến các cơ quan thực thi pháp luật phải liên tục chạy đua để theo kịp. Một trong những mối đe dọa ngày càng đáng lo ngại là drone – thiết bị có thể điều khiển từ xa và rất khó vô hiệu hóa.

Theo hồ sơ tòa án, các nghi phạm trong âm mưu tấn công sự kiện võ thuật tại Nhà Trắng dự định sử dụng drone mang thuốc nổ xung quanh khu vực diễn ra sự kiện, buộc đám đông phải sơ tán trước khi trở thành mục tiêu của các tay súng bắn tỉa. Trong tháng 6, giới chức tại thành phố Seattle và Dallas cũng đã bắt giữ một số đối tượng bị nghi có hoạt động drone trái phép gần các trận đấu World Cup.

Trong những tuần gần đây, Mật vụ và FBI liên tục nhắc nhở người dân không mang máy bay điều khiển từ xa đến khu vực National Mall vì nơi đây được xem là “Khu vực cấm drone”. Tại các sự kiện sắp tới, FBI và USSS sẽ triển khai các hệ thống chuyên biệt nhằm vô hiệu hóa drone.

Bên cạnh đó, những nguy cơ khác đối với các sự kiện đông người bao gồm tấn công bằng xe lao vào đám đông, xả súng hàng loạt. Các chuyên gia an toàn công cộng cho biết, các nguy cơ này được giảm thiểu nhờ lực lượng cảnh sát đông đảo, các chốt kiểm tra an ninh và hệ thống rào chắn được đặt cách xa khu vực sự kiện.

Giới chức và các chuyên gia đều cho rằng một trong những yếu tố quan trọng nhất để ngăn chặn các cuộc tấn công là lực lượng chức năng phải được thông báo sớm về các hoạt động đáng ngờ.

Sự kiện diễn ra trong bối cảnh chính quyền Tổng thống Trump đang thúc đẩy các chính sách về kinh tế, nhập cư và an ninh quốc gia trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11 tới.