Mỹ lần đầu dùng tên lửa đạn đạo phóng từ hệ thống HIMARS tập kích tàu chiến Iran

Quân đội Mỹ mới đây công bố đoạn video ghi lại cảnh hệ thống pháo phản lực cơ động cao HIMARS khai hỏa tên lửa nhằm vào các mục tiêu hải quân Iran.

Theo thông tin được giới chức quân sự Mỹ xác nhận, đây là lần đầu tiên lực lượng nước này sử dụng tên lửa đạn đạo phóng từ hệ thống HIMARS để tập kích tàu chiến.

Đoạn video được Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ công bố cho thấy các bệ phóng HIMARS triển khai tại khu vực Trung Đông liên tiếp phóng tên lửa tầm xa về phía mục tiêu. Giới quan sát quân sự nhận định các mục tiêu bị tấn công là tàu chiến Iran đang neo đậu tại cảng.

Thông tin được công bố trong bối cảnh xung đột giữa Mỹ và Iran leo thang trên nhiều mặt trận.

Theo Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ, tướng Dan Caine, trong khoảng 10 ngày giao tranh gần đây, lực lượng Mỹ đã phá hủy khoảng 50 tàu chiến Iran bằng nhiều loại vũ khí khác nhau.

Các phương tiện được sử dụng trong chiến dịch gồm tiêm kích, máy bay ném bom chiến lược, pháo hải quân và tên lửa tấn công tầm xa.

Trong đó, việc sử dụng hệ thống pháo phản lực HIMARS để tập kích mục tiêu trên biển được xem là điểm đáng chú ý nhất.

HIMARS là viết tắt của Hệ thống pháo phản lực cơ động cao M142 High Mobility Artillery Rocket System do Mỹ phát triển.

Hệ thống này được lắp trên khung gầm xe tải quân sự bánh lốp 6 x 6, cho phép di chuyển nhanh và triển khai linh hoạt trên nhiều loại địa hình.

Một bệ phóng HIMARS có thể mang 1 pod chứa 6 tên lửa dẫn đường hoặc 1 tên lửa đạn đạo chiến thuật. Hệ thống được điều khiển hoàn toàn bằng điện tử và có thể khai hỏa trong thời gian rất ngắn sau khi dừng xe.

Theo các chuyên gia quân sự, loại vũ khí được sử dụng trong cuộc tấn công có thể là tên lửa đạn đạo chiến thuật MGM-140 ATACMS.

Đây là loại tên lửa tấn công mặt đất tầm xa do Mỹ phát triển từ thập niên 1980.

Tên lửa đạn đạo chiến thuật MGM-140 ATACMS có chiều dài khoảng 4 m, đường kính gần 61 cm và khối lượng phóng khoảng 1,6 tấn. Tên lửa sử dụng động cơ nhiên liệu rắn và đạt tốc độ rất cao trong pha bay cuối.

Tầm bắn của các biến thể ATACMS dao động từ khoảng 165 km đến gần 300 km. Tên lửa mang đầu đạn nặng khoảng 227 kg và sử dụng hệ thống dẫn đường quán tính kết hợp định vị vệ tinh để tăng độ chính xác.

Ngoài ATACMS, một số chuyên gia cho rằng Mỹ có thể đã sử dụng tên lửa tấn công chính xác tầm xa Precision Strike Missile - PrSM. Đây là thế hệ tên lửa mới đang dần thay thế ATACMS trong biên chế quân đội Mỹ.

Tên lửa Precision Strike Missile có tầm bắn vượt 500 km và được thiết kế để tấn công nhiều loại mục tiêu khác nhau, từ căn cứ quân sự, kho vũ khí đến phương tiện trên biển. Một số phiên bản đang được phát triển có khả năng đánh trúng mục tiêu di động.

Tuy nhiên, nhiều chuyên gia nhận định các tàu chiến Iran trong video nhiều khả năng đang neo đậu tại cảng khi bị tập kích. Điều này phù hợp với đặc điểm của tên lửa ATACMS, vốn được tối ưu để tấn công các mục tiêu cố định trên mặt đất.

Việc sử dụng tên lửa đạn đạo để tấn công tàu chiến được đánh giá là xu hướng ngày càng phổ biến trong chiến tranh hiện đại. Loại vũ khí này có tốc độ rất cao, quỹ đạo bay từ trên cao lao xuống và mang đầu đạn có sức công phá lớn.

Những đặc điểm đó khiến tên lửa đạn đạo trở thành mối đe dọa nguy hiểm đối với tàu chiến, đặc biệt là khi chúng đang neo đậu tại cảng hoặc hoạt động gần bờ.

Động thái của Mỹ cũng cho thấy nước này đang thử nghiệm những phương thức tác chiến mới nhằm đối phó với các chiến lược chống tiếp cận và chống xâm nhập trên biển.

Trong nhiều năm qua, Iran đã phát triển mạnh các loại tên lửa chống hạm và tên lửa đạn đạo nhằm tạo lợi thế tại khu vực Vịnh Ba Tư và eo biển Hormuz.

Việc Mỹ triển khai các phương án tấn công bằng tên lửa đạn đạo từ hệ thống HIMARS được xem là một bước đi nhằm đáp trả chiến lược đó.

Sự kiện lần này vì vậy không chỉ mang ý nghĩa về mặt chiến thuật mà còn phản ánh xu hướng cạnh tranh công nghệ vũ khí ngày càng quyết liệt trong môi trường chiến tranh hiện đại.

Việt Hùng