Mỹ lên kế hoạch tăng cường sự hiện diện của CIA tại Venezuela?

Trong khi Bộ Ngoại giao Mỹ sẽ đóng vai trò là cơ quan ngoại giao chính và lâu dài của Washington tại Venezuela, thì chính quyền Tổng thống Trump có thể sẽ phải dựa nhiều vào CIA để khởi động quá trình tái thiết, do những biến đổi chính trị đang diễn ra và tình hình an ninh bất ổn ở Venezuela.

“Bộ Ngoại giao cắm cờ nhưng CIA mới thực sự là những người gây dựng ảnh hưởng”, một nguồn thạo tin nói với CNN, lưu ý rằng các mục tiêu ngắn hạn của cơ quan này bao gồm tạo tiền đề cho các nỗ lực ngoại giao - cả việc xây dựng mối quan hệ với người dân địa phương - và đảm bảo an ninh.

Trong ngắn hạn, các quan chức Mỹ có thể hoạt động từ một chi nhánh của CIA, trước khi mở đại sứ quán chính thức. Việc này cho phép họ bắt đầu liên lạc với thành viên của các nhóm khác nhau trong Chính phủ Venezuela cũng như những nhân vật đối lập, và nhắm mục tiêu vào các bên thứ ba có thể là mối đe dọa.

“Việc thiết lập một văn phòng phụ trợ là ưu tiên số một. Trước khi sử dụng các kênh ngoại giao, văn phòng phụ trợ có thể giúp thiết lập kênh liên lạc với tình báo Venezuela”, một cựu quan chức Chính phủ Mỹ từng tiếp xúc với phía Venezuela cho biết.

CIA từ chối bình luận về thông tin này.

Mỹ thường xuyên cử các giám đốc CIA hoặc quan chức tình báo cấp cao đến gặp gỡ các nhà lãnh đạo thế giới để thảo luận về những vấn đề nhạy cảm dựa trên thông tin tình báo mà Mỹ thu thập được. Giám đốc CIA John Ratcliffe là quan chức cấp cao đầu tiên của chính quyền Tổng thống Donald Trump đến thăm Venezuela sau khi ông Maduro bị bắt. Ông Ratcliffe đã gặp gỡ Tổng thống lâm thời Delcy Rodriguez và các lãnh đạo quân đội Venezuela.

Một phần thông điệp của ông Ratcliffe gửi đến giới lãnh đạo Venezuela, là nước này không thể tiếp tục đóng vai trò như một nơi trú ẩn an toàn cho các đối thủ của Mỹ.

CIA có thể sẽ chịu trách nhiệm cung cấp cho các quan chức Venezuela thông tin tình báo của Mỹ về Trung Quốc, Nga và Iran, theo một nguồn thạo tin.

Tổng thống Mỹ Donald Trump và Giám đốc CIA John Ratcliffe theo dõi chiến dịch bắt giữ ông Maduro, ngày 3/1. (Ảnh: Reuters)

Vai trò của CIA trong chiến dịch bắt giữ ông Maduro

Các sĩ quan CIA đã có mặt tại Venezuela vài tháng trước chiến dịch nhắm vào ông Maduro.

Trong số đó có một nguồn tin của CIA hoạt động trong Chính phủ Venezuela. Những người này đã hỗ trợ Mỹ theo dõi vị trí và đường đi của ông Maduro trước khi ông bị bắt, một nguồn tin được thông báo về chiến dịch nói với CNN.

Quyết định của Chính phủ Venezuela về việc ủng hộ bà Rodriguez thay vì lãnh đạo phe đối lập Maria Machado cũng dựa trên một phân tích mật của CIA về tác động của việc ông Maduro không còn là tổng thống và những hệ lụy ngắn hạn.

Tổng thống lâm thời Venezuela Delcy Rodriguez đứng cạnh bức ảnh hai vợ chồng ông Maduro. (Ảnh: Reuters)

CIA dự kiến sẽ tiếp tục đưa ra các khuyến nghị tương tự về tình hình lãnh đạo ở Venezuela trong thời gian tới.

Tuy nhiên, kế hoạch dài hạn của chính quyền Tổng thống Trump đối với Venezuela vẫn còn mơ hồ, bao gồm cả thời gian mở lại Đại sứ quán Mỹ tại Caracas.

Các bước mở lại đại sứ quán

Mỹ đã rút các nhà ngoại giao và đình chỉ hoạt động đại sứ quán ở Caracas vào năm 2019.

Nhưng ngay sau khi ông Maduro bị bắt, Bộ Ngoại giao Mỹ đã bắt đầu thực hiện các bước hướng tới việc mở lại đại sứ quán, trong đó có việc cử một nhóm nhân viên ngoại giao và an ninh từ Đơn vị phụ trách các vấn đề Venezuela đến đại sứ quán tại Caracas “để tiến hành đánh giá ban đầu về khả năng nối lại hoạt động theo từng giai đoạn”.

Một quan chức cấp cao của Bộ Ngoại giao xác nhận, “một số lượng hạn chế nhân viên ngoại giao và kỹ thuật của Mỹ” đang ở Caracas.

Tuần trước, bộ này thông báo đã bổ nhiệm nhà ngoại giao Laura Dogu làm người đứng đầu Đơn vị phụ trách các vấn đề Venezuela. Trước đó, vị trí này do Đại sứ lâm thời Mỹ tại Colombia, John McNamara, đảm nhiệm.

Cổng vào Đại sứ quán Mỹ tại Caracas. (Ảnh: Reuters)

Các nhà ngoại giao kỳ cựu cho biết, việc thiếu sự hiện diện của Mỹ trên thực địa sẽ gây khó khăn cho quá trình tái thiết ở Venezuela. Tổng thống Trump đã nói rằng ông muốn các công ty dầu mỏ của Mỹ mở lại hoạt động tại nước này và giúp đỡ công cuộc tái thiết. Tuần trước, ông cho biết Mỹ đã được "yêu cầu" mở lại đại sứ quán, nhưng không cung cấp thêm chi tiết.

Tình hình an ninh ở Venezuela vẫn còn bất ổn và có thể ảnh hưởng đến kế hoạch của chính quyền Tổng thống Trump. Các nhân viên ngoại giao thường không được đào tạo để tự bảo vệ mình, đó là một lý do khiến CIA phải đảm nhận một vai trò đáng kể ngay từ đầu, khi Venezuela đang trong giai đoạn chuyển đổi chính trị.

Tuy nhiên, theo CNN, vẫn còn phải xem người dân Venezuela sẽ phản ứng như thế nào trước sự hiện diện công khai hơn của CIA trong nước sau khi ông Maduro bị bắt. Trước đó, trong suốt nhiều năm, ông Maduro đã cáo buộc CIA âm mưu can thiệp vào công việc nội bộ của Venezuela, nhưng không đưa ra bằng chứng.

Minh Hạnh