Mỹ muốn thiết lập một chính phủ Ukraine chính danh ký thỏa thuận hòa bình dự kiến đạt được vào tháng 3/2026
Theo ba nguồn tin nắm rõ tiến trình đàm phán, các nhà đàm phán Mỹ và Ukraine đã thảo luận về mục tiêu Nga và Ukraine có thể đạt được một thỏa thuận hòa bình vào tháng 3 tới. Tuy nhiên, mốc thời gian này được cho là có thể bị trì hoãn do chưa đạt được đồng thuận về các vấn đề then chốt, đặc biệt là lãnh thổ.
Washington và Kiev đang thảo luận về khả năng tổ chức bầu cử quốc gia và trưng cầu dân ý về một thỏa thuận hòa bình tiềm năng ở Ukraine vào tháng 3 tới. Ảnh: Tass
Chính quyền tổng thống Mỹ Donald Trump đang ráo riết thúc đẩy Ukraine tổ chức bầu cử vào tháng 3 tới nhằm tạo ra một dấu mốc chính trị quan trọng cho kế hoạch chấm dứt xung đột. Mục tiêu hàng đầu của Mỹ là thiết lập một chính phủ có đầy đủ tính chính danh và sự ủy thác từ nhân dân để đặt bút ký vào thỏa thuận hòa bình dự kiến đạt được vào tháng 3/2026. Bằng cách lồng ghép bầu cử với một cuộc trừng cầu dân ý về các điều khoản hòa bình, Washington muốn đảm bảo rằng mọi quyết định về lãnh thổ hay an ninh đều nhận được sự đồng thuận của cử tri, từ đó tránh những biến động chính trị tại Kiev sau này.
Bên cạnh đó, áp lực thời gian từ nội bộ nước Mỹ cũng đóng vai trò quyết định; các nhà đàm phán Steve Witkoff và Jared Kushner muốn sớm hoàn tất hồ sơ Ukraine trước khi cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ diễn ra vào cuối năm 2026, thời điểm mà sự tập trung của ông Trump sẽ bị phân tán cho các vấn đề đối nội. Việc đẩy sớm bầu cử cũng được xem là một công cụ gây sức ép, buộc chính quyền Tổng thống Zelensky phải chấp nhận các thỏa hiệp thực tế hơn trên bàn đàm phán nhằm đổi lấy sự bảo trợ và hỗ trợ tái thiết từ phía Mỹ.
Ông Volodymyr Zelensky được bầu làm tổng thống Ukraine vào năm 2019. Ảnh: BBC
Giới chức bầu cử Ukraine ước tính cần khoảng sáu tháng để chuẩn bị cho một cuộc bầu cử trong điều kiện hiện tại. Việc tổ chức bỏ phiếu cũng đòi hỏi thay đổi pháp lý, do các cuộc bầu cử bị cấm trong thời gian thiết quân luật, đồng thời phát sinh chi phí lớn.
Theo khuôn khổ đang được hai bên trao đổi, bất kỳ thỏa thuận hòa bình tiềm năng nào cũng sẽ được đưa ra trưng cầu dân ý tại Ukraine, đồng thời tiến hành cùng một cuộc bầu cử quốc gia.
Nhóm đàm phán của Mỹ, do đặc phái viên Steve Witkoff và ông Jared Kushner dẫn đầu, đã bày tỏ quan điểm với phía Ukraine trong các cuộc gặp gần đây tại Abu Dhabi và Miami rằng việc tổ chức bỏ phiếu sớm sẽ thuận lợi hơn
Mỹ đề xuất tổ chức bầu cử song song với một cuộc trừng cầu dân ý để người dân Ukraine trực tiếp quyết định về các điều khoản của thỏa thuận hòa bình, từ đó giảm bớt gánh nặng trách nhiệm chính trị cho các nhà lãnh đạo
