Mỹ nêu lý do nâng thuế toàn cầu lên 15%

Ngày 22-2, Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer cho biết hiện chưa có quốc gia nào thông báo với Mỹ ý định rút khỏi thỏa thuận thương mại ký với Mỹ sau khi Mỹ áp mức thuế 10% hồi năm ngoái. Ông Greer có phát ngôn này sau khi Tòa Tối cao ra phán quyết bác bỏ phần lớn các mức thuế quan do Tổng thống Donald Trump ban hành theo Đạo luật Quyền hạn kinh tế khẩn cấp quốc tế (IEEPA).

Lý do áp thuế toàn cầu 15%

Trả lời trên chương trình "Face the Nation" của đài CBS News, ông Greer tiết lộ đã trao đổi với người đồng cấp từ Liên minh châu Âu (EU) và sẽ tiếp tục làm việc với giới chức các nước khác.

"Tôi chưa thấy ai đến gặp mình và tuyên bố hủy bỏ thỏa thuận. Họ muốn xem tình hình sẽ diễn biến ra sao” - ông Greer nhấn mạnh.

Lý giải về quyết định tăng thuế chớp nhoáng này, ông Greer giải thích rằng đó là do "tính cấp bách của tình hình", viện dẫn nhu cầu thu hẹp sự mất cân bằng thương mại khổng lồ giữa Mỹ và các nước.

Đại diện Thương mại Mỹ (USTR) Jamieson Greer. Ảnh: POLITICO

Đại diện Thương mại Mỹ nhiều lần tái khẳng định Washington sẽ tuân thủ các thỏa thuận đã đạt được, bao gồm cả với EU, và kỳ vọng các đối tác thương mại cũng làm như vậy.

Ngay sau phát ngôn của ông Greer, Ủy ban châu Âu (EC) đã phát đi một tuyên bố với lời lẽ đanh thép, yêu cầu Washington phải bám sát các điều khoản trong thỏa thuận thương mại Mỹ - EU đạt được hồi năm ngoái, đồng thời phải cung cấp "sự minh bạch tuyệt đối" về các bước đi tiếp theo.

"Tình hình hiện tại không có lợi cho việc mang lại một môi trường đầu tư và thương mại xuyên Đại Tây Dương 'công bằng, cân bằng và cùng có lợi' như hai bên đã thống nhất" - EC nhấn mạnh.

Theo thỏa thuận hiện tại giữa Mỹ và Liên minh châu Âu (EU), Washington áp mức thuế 15% đối với hầu hết hàng hóa của EU, ngoại trừ các mặt hàng chịu thuế theo ngành như thép, đồng thời xóa bỏ thuế quan đối với một số sản phẩm nhất định, trong đó có máy bay và linh kiện hàng không.

Ở chiều ngược lại, EU đồng ý xóa bỏ thuế nhập khẩu đối với nhiều mặt hàng của Mỹ, dù các biện pháp này chưa được ban hành chính thức, và rút lại cảnh báo áp thuế trả đũa đối với hàng hóa Mỹ.

Tìm kiếm công cụ pháp lý thay thế

Hiện tại, EU và nhiều quốc gia khác đang lo ngại Mỹ có thể áp đặt các mức thuế mới sau các cuộc điều tra theo những đạo luật riêng biệt.

Chia sẻ trên chương trình "This Week" của ABC News, ông Greer cho biết chính quyền ông Trump sẽ tái cấu trúc chính sách thương mại bằng các công cụ pháp lý khác, bao gồm Mục 301 (đạo luật về các hành vi thương mại không công bằng) và Mục 232.

Cả hai điều khoản này đều từng đứng vững trước các thách thức pháp lý.

Hiện Cơ quan Đại diện Thương mại Mỹ đã mở các cuộc điều tra theo Mục 301 đối với Brazil và Trung Quốc, đồng thời dự kiến khởi xướng thêm nhiều cuộc điều tra mới.

Các trọng tâm sắp tới bao gồm tình trạng dư thừa công suất công nghiệp, vấn đề được cho là ảnh hưởng tới nhiều quốc gia châu Á; các hành vi thương mại không công bằng liên quan mặt hàng gạo, lĩnh vực đang nhận mức trợ cấp lớn tại một số nước; cũng như thuế dịch vụ kỹ thuật số của các quốc gia, một chủ đề đặc biệt nhạy cảm và gây tranh cãi tại châu Âu.

Hiện chưa rõ liệu các thỏa thuận thuế quan đã đàm phán xong với EU và các nước khác có giúp họ được miễn trừ khỏi các mức thuế mới từ những cuộc điều tra này hay không.

Không ảnh hưởng đến hội nghị thượng đỉnh Mỹ - Trung

Bất chấp những biến động, ông Greer nhận định phán quyết của tòa án và những thay đổi thuế quan kéo theo sẽ không ảnh hưởng đến cuộc gặp dự kiến giữa Tổng thống Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình vào cuối tháng 3.

Tổng thống Mỹ Donald Trump. Ảnh: WHITE HOUSE

"Mục đích của cuộc gặp với Chủ tịch Tập không phải là để tranh cãi về thương mại. Trọng tâm là duy trì sự ổn định, đảm bảo phía Trung Quốc thực hiện đúng cam kết trong thỏa thuận, bao gồm việc mua nông sản, máy bay Boeing của Mỹ và các mặt hàng khác" - ông Greer khẳng định.

Trong khi đó, trả lời phỏng vấn trên "State of the Union" của đài CNN, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cho biết vấn đề hoàn thuế quan sẽ do các tòa án cấp dưới giải quyết.

"Chúng tôi sẽ tuân thủ phán quyết của họ, nhưng có thể mất vài tuần hoặc vài tháng mới có kết quả" - ông Bessent nói.

Xuất hiện trên đài Fox News, người đứng đầu Bộ Tài chính Mỹ cũng bày tỏ sự tự tin rằng doanh thu thuế quan của nước này sẽ không sụt giảm, bởi các cuộc điều tra mới theo Mục 301 nhiều khả năng sẽ dẫn đến các sắc thuế mới.

"Chúng tôi đã liên hệ với các đối tác thương mại nước ngoài, họ hài lòng với các thỏa thuận thuế quan nên chúng sẽ không bị thay đổi" - ông Bessent nói thêm.

DƯƠNG KHANG