Mỹ phát triển bệ phóng tên lửa mới, giúp tàu chiến duy trì hỏa lực khi xa căn cứ

Bệ phóng tên lửa trên boong (trái) và RTX (phải). Ảnh: BAE Systems.

Tập đoàn quốc phòng BAE Systems vừa thử nghiệm một bệ phóng tên lửa mới được thiết kế để giúp tàu chiến Hải quân Mỹ bổ sung hỏa lực mà không cần quay về cảng. Hệ thống phóng trên boong có thể điều chỉnh (ADL) hoàn thành cuộc thử nghiệm bắn đạn thật đầu tiên tại bang California ngày 27/10 vừa qua. Công nghệ này được kỳ vọng mang lại sự linh hoạt lớn hơn cho các tàu chiến Mỹ khi hoạt động xa những căn cứ hải quân hiện có.

Bệ phóng sử dụng công nghệ của hệ thống phóng thẳng đứng Mk 41 (VLS) đang được triển khai rộng rãi, qua đó đơn giản hóa việc tích hợp với các trang thiết bị hải quân hiện hành. Thiết kế mới cũng hướng tới giải quyết một thách thức lâu nay của các hạm đội hoạt động xa căn cứ: khôi phục cơ số tên lửa sau khi tàu đã sử dụng hết vũ khí.

Khả năng bổ sung đạn nhanh hơn có thể giúp tàu chiến duy trì trạng thái sẵn sàng chiến đấu trong các chiến dịch kéo dài.

Cách tiếp cận mới trong triển khai tên lửa

Các hệ thống phóng thẳng đứng truyền thống cho phép tàu chiến khai hỏa tên lửa từ những khoang phóng tích hợp trên tàu. Tuy nhiên, việc bổ sung số tên lửa đã sử dụng khi tàu đang hoạt động trên biển vẫn là một thách thức lớn về hậu cần. Để khôi phục cơ số đạn, tàu có thể phải tiếp cận các cơ sở chuyên dụng hoặc quay về cảng.

ADL mang đến một phương án khác với thiết kế lắp đặt trực tiếp trên boong tàu. BAE Systems phát triển hệ thống này dựa trên kiến trúc điện tử và hậu cần sẵn có của Mk 41, qua đó có thể giảm nhu cầu xây dựng một hệ thống hỗ trợ hoàn toàn riêng biệt.

Theo BAE Systems, ADL có thể sử dụng các ống chứa tên lửa Evolved SeaSparrow Missile (ESSM) Mk 25 dạng cụm bốn quả. Mỗi cụm chứa bốn tên lửa, cho phép các hệ thống phóng tương thích mang nhiều tên lửa đánh chặn trong cùng một khoang phóng.

ESSM được thiết kế để bảo vệ tàu chiến trước các mối đe dọa trên không, bao gồm tên lửa chống hạm siêu thanh, máy bay và những mục tiêu bay khác. Khả năng tương thích với các cụm ống chứa này giúp ADL có thể đảm nhiệm một vai trò cụ thể trong các hoạt động phòng không hải quân hiện nay.

Bổ sung đạn nhanh hơn cho hạm đội hoạt động xa căn cứ

Ưu điểm chính của ADL nằm ở tiềm năng rút ngắn thời gian bổ sung cơ số tên lửa. Các tàu chiến hoạt động trong vùng biển có nguy cơ đối đầu cao có thể hưởng lợi nếu khôi phục được hỏa lực mà không phải thực hiện một chuyến hành trình riêng về cảng.

BAE Systems cho biết ADL được phát triển để bổ trợ, chứ không thay thế, hệ thống phóng thẳng đứng Mk 41. Mk 41 vẫn giữ vai trò trung tâm trong việc tích hợp và triển khai tên lửa trên tàu chiến, trong khi bệ phóng mới bổ sung một phương án khác để duy trì nguồn đạn dược.

Ông Jason Casciotti, Phó chủ tịch phụ trách Hệ thống vũ khí của BAE Systems, mô tả cuộc thử nghiệm bắn đạn thật là một cột mốc đối với năng lực sẵn sàng chiến đấu của hải quân. Theo ông, bệ phóng mới sẽ giúp thủy thủ đoàn linh hoạt hơn trong việc duy trì cơ số vũ khí khi hoạt động trên biển.

Tuy nhiên, lợi ích thực tế của hệ thống còn phụ thuộc vào cách Hải quân Mỹ tích hợp ADL vào quy trình hậu cần và phương thức tác chiến. Cuộc thử nghiệm đầu tiên đánh dấu một bước tiến về kỹ thuật, nhưng cần thêm các đợt thử nghiệm và đánh giá để xác định mức độ hữu dụng của hệ thống trong những điều kiện hoạt động rộng hơn.

Thiết kế hướng tới nhiều loại phương tiện hải quân

BAE Systems dự kiến ADL có thể hỗ trợ hoạt động của tàu sân bay, tàu đổ bộ và các loại tàu chiến mặt nước khác. Thiết kế dạng mô-đun có thể giúp Hải quân Mỹ điều chỉnh năng lực triển khai tên lửa cho phù hợp với cấu hình của từng loại tàu.

Hệ thống này cũng được định hướng sử dụng trên các phương tiện hải quân không người lái. Những cấu hình bệ phóng nhỏ gọn có thể phù hợp với tàu mặt nước không người lái cỡ trung, qua đó mở rộng lựa chọn cho các hoạt động tác chiến hàng hải phân tán.

Đối với Hải quân Mỹ, phân bổ vũ khí trên nhiều phương tiện hơn có thể giúp tăng tính linh hoạt trong lập kế hoạch nhiệm vụ và duy trì hoạt động tác chiến. Các tàu không người lái về lý thuyết có thể mang thêm tên lửa mà không cần bố trí thủy thủ đoàn trên tàu theo cách tương tự các chiến hạm truyền thống.

Được phát triển theo hợp đồng với Bộ Chiến tranh Mỹ, phục vụ Văn phòng Dự án NATO Seasparrow, ADL mở rộng các phương án triển khai tên lửa của hải quân. Giá trị lâu dài của hệ thống sẽ phụ thuộc vào độ tin cậy đã được kiểm chứng, khả năng tương thích với các nền tảng hiện có và kết quả đánh giá của Hải quân Mỹ về năng lực bổ sung đạn.