Mỹ rút lời mời Canada tham gia Hội đồng Hòa bình

Ngày 22/1/2026, bên lề Hội nghị thường niên lần thứ 56 của Diễn đàn Kinh tế thế giới (WEF) đang diễn ra tại Davos (Thụy Sĩ), Tổng thống Mỹ Donald Trump đã tổ chức lễ ký chính thức thành lập Hội đồng Hòa bình Dải Gaza. Ảnh: AA/TTXVN

Trong một bài viết công khai trên mạng xã hội Truth Social tối 22/1, Tổng thống Trump viết rằng lời mời Thủ tướng Canada Mark Carney tham gia Hội đồng Hòa bình “đã được rút lại” và đây sẽ là “hội đồng các nhà lãnh đạo danh giá nhất từng được thành lập”.

Động thái này diễn ra chỉ 1 ngày sau khi Tổng thống Trump chính thức ra mắt Hội đồng Hòa bình bên lề Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) tại Davos, Thụy Sĩ. Phát biểu tại sự kiện, Tổng thống Mỹ khẳng định cơ chế mới này nhằm duy trì lệnh ngừng bắn giữa Israel và Hamas, đồng thời có thể được mở rộng sang các xung đột khác trong tương lai, thậm chí “đủ sức cạnh tranh với Liên hợp quốc (LHQ)”.

Theo ông Trump, có 59 quốc gia từng tham gia tiến trình thúc đẩy ngừng bắn Gaza và hơn 50 nước bày tỏ mong muốn gia nhập Hội đồng Hòa bình. Tuy nhiên, chỉ có đại diện của 19 quốc gia tham gia lễ ký hiến chương, chủ yếu đến từ Trung Đông, Trung Á và Mỹ Latinh.

Sáng kiến của Mỹ nhanh chóng vấp phải phản ứng thận trọng từ các quốc gia đồng minh. Chủ tịch Hội đồng châu Âu Antonio Costa cho biết Liên minh châu Âu (EU) vẫn tồn tại những hoài nghi đối với nhiều yếu tố của Hội đồng Hòa bình do Mỹ đề xuất, chẳng hạn như phạm vi hoạt động, cơ chế quản trị và mức độ tương thích với Hiến chương LHQ. Pháp, Na Uy và Thụy Điển cũng đã từ chối tham gia; trong khi Anh bày tỏ lo ngại về việc Tổng thống Nga Vladimir Putin được mời góp mặt trong một cơ chế hòa bình khi xung đột tại Ukraine chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.

Về phần mình, Nga cho biết vẫn đang tham vấn các đối tác chiến lược trước khi đưa ra quyết định cuối cùng. Tổng thống Putin thậm chí đề xuất đóng góp 1 tỷ USD cho Hội đồng Hòa bình để phục vụ mục đích nhân đạo, với điều kiện được sử dụng các tài sản bị Mỹ phong tỏa trước đó.

Tại Trung Đông, phong trào Hamas ngày 22/1 đã lên án việc Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu được đưa vào danh sách thành viên Hội đồng Hòa bình, cho rằng đây là một “tín hiệu nguy hiểm” đi ngược lại các nguyên tắc về công lý và trách nhiệm giải trình, đồng thời có nguy cơ làm suy yếu lệnh ngừng bắn mong manh tại Gaza.

Giới quan sát nhận định Hội đồng Hòa bình - dù được khởi xướng từ kế hoạch 20 điểm về ngừng bắn Gaza và từng được Hội đồng Bảo an LHQ nhắc đến - vẫn thiếu sự đồng thuận quốc tế cần thiết để trở thành một cơ chế hòa bình đa phương thực chất. Nhiều nước lo ngại sáng kiến do Mỹ dẫn dắt có thể làm lu mờ vai trò trung tâm của LHQ trong việc giải quyết các xung đột toàn cầu.

Linh Tô (TTXVN)