Mỹ sắp tái lập căn cứ quân sự thời Chiến tranh Lạnh ở Greenland

Toàn cảnh tiền đồn quân sự Mestersvig ở Mestersvig, Greenland, ngày 18/9. Ảnh: Reuters.

Mỹ có kế hoạch tái lập một căn cứ quân sự từng tồn tại từ thời Chiến tranh Lạnh ở phía nam Greenland, đồng thời thiết lập thêm một cơ sở tại bờ biển phía đông, nơi hiện được lực lượng tuần tra xe chó kéo của Đan Mạch sử dụng. Đây là một phần trong thỏa thuận mà Mỹ, Đan Mạch và Greenland dự kiến ký ngày 22/9, theo ba nguồn tin am hiểu vấn đề.

Hai địa điểm được lựa chọn là Narsarsuaq và Mestersvig. Narsarsuaq hiện chỉ còn vài chục cư dân, sau khi Mỹ đóng căn cứ quân sự Bluie West One tại đây vào những năm 1950.

Trong khi đó, Mestersvig là một tiền đồn quân sự hiện được Đội tuần tra chó kéo Sirius của Đan Mạch sử dụng. Đây là đơn vị thuộc lực lượng đặc nhiệm Đan Mạch, có nhiệm vụ tuần tra các khu vực rộng lớn và hẻo lánh ở phía đông Greenland, hai nguồn tin cho biết.

Đan Mạch, Greenland và Mỹ dự kiến ký thỏa thuận mới tại trụ sở Liên Hợp Quốc ở New York vào 10h30 sáng 22/9 theo giờ miền Đông nước Mỹ, tức 14h30 GMT.

Nội dung đầy đủ của thỏa thuận chưa được công bố. Ba nguồn tin am hiểu vấn đề nói với Reuters rằng các chi tiết của thỏa thuận vẫn có thể được điều chỉnh cho tới thời điểm văn kiện được ký chính thức. Họ đề nghị không nêu tên do tính nhạy cảm của vấn đề.

Chính phủ Đan Mạch và Greenland chưa lập tức đưa ra bình luận về vấn đề này.

Người phát ngôn Nhà Trắng cũng từ chối bình luận về các chi tiết cụ thể của thỏa thuận, nhưng nhắc lại tuyên bố trước đó rằng việc ký kết vào ngày 22/9 sẽ “bảo đảm và bảo vệ an ninh của Greenland và Mỹ”.

Đan Mạch cho biết thỏa thuận mới sẽ đặt vấn đề an ninh tại Bắc Cực dưới sự giám sát của Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO), thay vì để trách nhiệm này hoàn toàn thuộc về Mỹ và Đan Mạch.

Thỏa thuận được đưa ra sau nhiều tháng Tổng thống Mỹ Donald Trump gây sức ép liên quan đến Greenland. Ông Trump từ lâu đã tuyên bố muốn Mỹ kiểm soát hòn đảo này và từng không loại trừ khả năng sử dụng các biện pháp quân sự hoặc kinh tế để giành quyền kiểm soát vùng lãnh thổ bán tự trị thuộc Đan Mạch.

Các cuộc thăm dò cho thấy đại đa số người dân Greenland phản đối ý tưởng này.

Những lời đe dọa của ông Trump, lên đến đỉnh điểm hồi tháng 1, đã gây ra một cuộc khủng hoảng ngoại giao trong NATO, đồng thời buộc Đan Mạch và Greenland phải bước vào các cuộc đàm phán với Washington nhằm giảm nhiệt sức ép từ Mỹ.

Trong thời kỳ Chiến tranh Lạnh, Mỹ từng duy trì 17 cơ sở quân sự cùng hơn 10.000 quân nhân tại Greenland.

Hiện nay, Mỹ chỉ còn duy trì Căn cứ Không gian Pituffik, với khoảng 150 quân nhân đồn trú. Việc tái lập các cơ sở quân sự tại Narsarsuaq và Mestersvig sẽ đánh dấu sự hiện diện quân sự lớn hơn đáng kể của Mỹ tại Greenland so với hiện nay.