Mỹ sẽ cấp phép cho Ukraine sản xuất tên lửa đánh chặn Patriot

Mỹ sẽ cấp phép để Ukraine sản xuất tên lửa Patriot. Ảnh: Ukranews.

Patriot hiện là hệ thống phòng không chủ lực của Ukraine trong nhiệm vụ đánh chặn tên lửa đạn đạo của Nga. Tuy nhiên, khi xung đột kéo dài sang năm thứ tư, kho dự trữ tên lửa đánh chặn của Kiev ngày càng suy giảm, trong khi Nga tiếp tục gia tăng sản lượng tên lửa còn năng lực sản xuất Patriot của Mỹ vẫn có giới hạn. Điều này khiến Ukraine nhiều lần đề nghị được mở rộng khả năng tự sản xuất loại vũ khí phòng không này.

Sau cuộc gặp với Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky tại Ankara (Thổ Nhĩ Kỳ), Tổng thống Donald Trump tuyên bố Mỹ sẽ cấp phép để Ukraine sản xuất Patriot và hỗ trợ chuyển giao kinh nghiệm chế tạo. Nếu kế hoạch được triển khai, Ukraine có thể từng bước chủ động hơn về nguồn cung tên lửa đánh chặn, đồng thời giảm áp lực bổ sung khí tài đối với Mỹ và các đồng minh châu Âu trong dài hạn.

Tuyên bố của Tổng thống Mỹ Donald Trump về việc cho phép Ukraine trực tiếp sản xuất tên lửa đánh chặn Patriot được đánh giá là một trong những nội dung đáng chú ý nhất tại Hội nghị thượng đỉnh Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) diễn ra ngày 8/7. Tuy nhiên, giới quan sát cho rằng từ tuyên bố chính trị đến khả năng hiện thực hóa kế hoạch này vẫn còn khoảng cách lớn.

Tổng thống Mỹ Donald Trump hội đàm song phương với Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky bên lề Hội nghị thượng đỉnh NATO tại Ankara, Thổ Nhĩ Kỳ, ngày 8 tháng 7 năm 2026. Ảnh: Getty.

Theo các chuyên gia, việc sản xuất Patriot không thể triển khai ngay sau tuyên bố của Nhà Trắng. Quá trình này đòi hỏi Chính phủ Mỹ phê duyệt chính thức, hoàn tất đàm phán chuyển giao công nghệ, lựa chọn doanh nghiệp tham gia sản xuất, xây dựng cơ sở công nghiệp quốc phòng, thiết lập chuỗi cung ứng linh kiện và phối hợp với các tập đoàn quốc phòng Mỹ như RTX và Lockheed Martin. Bên cạnh đó, các cơ sở sản xuất tại Ukraine cũng phải đối mặt nguy cơ bị Nga tập kích.

Hiện Mỹ mới chỉ cấp phép sản xuất Patriot cho Đức và Nhật Bản. Vì vậy, nếu được triển khai, Ukraine sẽ là quốc gia thứ ba được tiếp cận cơ chế này. Dù vậy, nhiều chuyên gia nhận định Ukraine nhiều khả năng chỉ có thể sản xuất phiên bản PAC-2 trước khi tiến tới chế tạo dòng PAC-3 hiện đại hơn, vốn được sử dụng để đánh chặn tên lửa đạn đạo.

Các chuyên gia quốc phòng ước tính Ukraine sẽ cần ít nhất một năm, thậm chí nhiều năm, để xây dựng năng lực sản xuất Patriot. Đây là hệ thống vũ khí có chuỗi cung ứng rất phức tạp với các linh kiện công nghệ cao như đầu dò, động cơ tên lửa, thuốc phóng và thiết bị điện tử chuyên dụng. Vì vậy, trong ngắn hạn, việc tiếp tục nhận tên lửa đánh chặn từ các nước đồng minh vẫn được xem là yếu tố quyết định đối với năng lực phòng không của Ukraine.

Giới phân tích cho rằng trường hợp Patriot phản ánh đặc điểm chung trong nhiều tuyên bố của Tổng thống Trump về hợp tác quốc phòng. Trước đó, ông cũng từng tuyên bố ủng hộ chương trình tàu ngầm chạy bằng năng lượng hạt nhân của Hàn Quốc và mở rộng hợp tác đóng tàu quân sự với Seoul. Tuy nhiên, các dự án này đều phải trải qua nhiều bước như đàm phán chuyển giao công nghệ, thẩm định của các cơ quan hành pháp, phê chuẩn của Quốc hội Mỹ, bố trí ngân sách và xây dựng chuỗi cung ứng trước khi có thể triển khai trên thực tế.

Theo giới quan sát, các tuyên bố của Tổng thống Trump chủ yếu mang tính định hướng chính sách và phát đi tín hiệu chính trị. Để trở thành chương trình cụ thể, các kế hoạch này vẫn cần vượt qua nhiều thủ tục pháp lý, kỹ thuật và tài chính, nên sẽ khó có thể được hiện thực hóa trong thời gian ngắn.