Mỹ tập trung oanh tạc cơ ở châu Âu không kích Iran từ xa
Không quân Mỹ đang nhanh chóng mở rộng việc triển khai các máy bay ném bom chiến lược tại châu Âu, sau khi Washington phát động chiến dịch tấn công Iran từ ngày 28/2.
Những cuộc phản kích của Tehran đã khiến các căn cứ không quân Mỹ trong khu vực trở nên dễ tổn thương. Vì vậy, Washington ngày càng ưu tiên thực hiện các cuộc không kích tầm xa từ các căn cứ nằm ngoài tầm với của Iran.
Máy bay ném bom B-1B được máy bay chiến đấu Qatar hộ tống. (Nguồn: MW)
Trong những ngày đầu tháng 3, Mỹ đã nhanh chóng tăng cường lực lượng ném bom tại châu Âu. Từ ngày 7–8/3, năm máy bay ném bom B-1B Lancer đã được triển khai tới căn cứ RAF Fairford ở Anh, trong khi ba chiếc khác được điều tới căn cứ Ramstein tại Đức. Đến ngày 9/3, ba máy bay ném bom B-52H Stratofortress tiếp tục hạ cánh tại Fairford, nâng đáng kể năng lực tấn công tầm xa của Mỹ tại khu vực.
Ngoài ra, Washington được cho là đang chuẩn bị triển khai thêm máy bay ném bom tới căn cứ Diego Garcia trên Ấn Độ Dương – một vị trí chiến lược cho phép tấn công Trung Đông từ khoảng cách an toàn.
Về lý thuyết, cả B-1B và B-52H đều có tầm bay liên lục địa và có thể xuất kích từ lãnh thổ Mỹ để tấn công Iran. Tuy nhiên, việc triển khai tiền phương ở châu Âu giúp giảm đáng kể nhu cầu bảo trì phức tạp, đồng thời cho phép thực hiện các phi vụ với cường độ cao hơn nhiều.
Một yếu tố quan trọng khác khiến châu Âu trở thành địa điểm triển khai thuận lợi là năng lực tấn công tầm xa của Iran còn hạn chế. Trong nhiều thập kỷ, Tehran tự áp đặt giới hạn đối với chương trình tên lửa đạn đạo, không phát triển các loại tên lửa có tầm bắn vượt quá khoảng 2.500 km. Điều này khiến các căn cứ máy bay ném bom của Mỹ tại châu Âu nằm ngoài tầm với của Iran.
Sự khác biệt này càng rõ rệt nếu so với các đối thủ khác của Mỹ như Triều Tiên, Trung Quốc, Nga hay Belarus – những quốc gia sở hữu nhiều loại tên lửa tầm trung có khả năng đe dọa các căn cứ quân sự ở khoảng cách xa.
Trong khi đó, các căn cứ Mỹ ở Trung Đông lại thường xuyên trở thành mục tiêu tấn công. Căn cứ không quân Al Udeid tại Qatar từng hứng chịu các đòn đánh mạnh từ tên lửa và UAV của Iran, gây gián đoạn đáng kể các hoạt động của máy bay chiến đấu Mỹ trong khu vực.
Đối với các máy bay ném bom tàng hình B-2 Spirit, vai trò của chúng trong chiến dịch hiện tại được dự đoán sẽ hạn chế hơn. Nguyên nhân là do số lượng máy bay rất ít, tỷ lệ sẵn sàng chiến đấu không cao và đặc biệt là tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng bom xuyên phá GBU-57 – loại vũ khí chuyên dùng để phá hủy các mục tiêu kiên cố dưới lòng đất.
Phi đội B-1B của Mỹ cũng đã bị thu hẹp đáng kể trong thập kỷ qua. Một số máy bay thậm chí đã bị tháo dỡ để lấy phụ tùng nhằm duy trì khả năng hoạt động của các chiếc còn lại.
Dù vậy, cả B-52H và B-1B vẫn là những "bệ phóng tên lửa hành trình khổng lồ". Chúng không cần xâm nhập sâu vào không phận Iran mà có thể phóng hàng loạt tên lửa từ khoảng cách hàng trăm, thậm chí hàng nghìn km. Chỉ hai máy bay ném bom loại này cũng có thể tạo ra hỏa lực tương đương cả một phi đội tiêm kích.
Mỹ từng nhiều lần sử dụng các máy bay ném bom chiến lược để tấn công mục tiêu tại Trung Đông và Trung Á, bao gồm các cuộc không kích vào Syria năm 2018 cũng như chiến dịch kéo dài hai thập kỷ tại Afghanistan.
Trên thực tế, hạn chế lớn nhất của Iran hiện nay vẫn là thiếu các loại tên lửa hoặc UAV có thể vươn tới các căn cứ không quân của Mỹ tại Tây Âu. Điều này khiến Washington có thể triển khai máy bay ném bom tại đây với mức độ an toàn tương đối, đồng thời duy trì các chiến dịch tấn công tầm xa nhằm vào Iran.
