Mỹ thu kỷ lục vẫn thâm hụt ngân sách gần 2.000 tỷ USD

Ngân sách Mỹ thâm hụt gần 2.000 tỷ USD trong năm tài khóa 2026. Ảnh: Reuters.

Theo số liệu Bộ Tài chính Mỹ công bố ngày 16/10, thâm hụt ngân sách năm tài khóa kết thúc ngày 30/9 đạt khoảng 1.990 tỷ USD, tăng gần 12% so với mức 1.780 tỷ USD của năm tài khóa trước, Reuters cho biết.

Đây là mức thâm hụt lớn nhất trong 5 năm, đồng thời đứng thứ ba trong lịch sử Mỹ, chỉ sau các năm 2020 và 2021, khi chính phủ chi hàng nghìn tỷ USD hỗ trợ nền kinh tế trong đại dịch Covid-19.

Năm tài khóa 2026 cũng là năm trọn vẹn đầu tiên trong nhiệm kỳ thứ hai của Tổng thống Donald Trump. Mỹ ghi nhận năm thứ 25 liên tiếp thâm hụt ngân sách, kể từ lần gần nhất chính phủ đạt thặng dư năm 2001.

Tổng thu ngân sách đạt mức kỷ lục 5.400 tỷ USD, tăng 3% so với năm trước. Tuy nhiên, tổng chi còn tăng nhanh hơn, lên mức kỷ lục 7.400 tỷ USD, tăng 6%.

Chi phí trả lãi nợ công lập kỷ lục

Gánh nặng lãi vay là một trong những nguyên nhân chính khiến thâm hụt ngân sách gia tăng. Trong năm tài khóa 2026, chi phí trả lãi nợ công của Mỹ đạt kỷ lục 1.360 tỷ USD, tăng 144 tỷ USD, tương đương 12% so với năm trước. Riêng khoản lãi ròng, được tính bằng tiền lãi chính phủ phải trả trừ đi khoản lãi thu về, đã vượt 1.000 tỷ USD.

Đây hiện là một trong những khoản chi lớn nhất của chính phủ, chỉ đứng sau an sinh xã hội và tổng chi cho hai chương trình bảo hiểm y tế Medicare và Medicaid. Tổng nợ công Mỹ đã vượt mốc 40.000 tỷ USD năm nay, tăng hơn gấp đôi trong một thập niên.

Màn hình điện tử hiển thị nợ quốc gia Mỹ tại Washington (Mỹ) ngày 19/8. Ảnh: Reuters.

Trong khi đó, chi cho các chương trình an sinh tiếp tục tăng. An sinh xã hội là khoản chi lớn nhất, đạt gần 1.700 tỷ USD, so với khoảng 1.600 tỷ USD năm trước. Chi cho Medicare, chương trình bảo hiểm y tế dành chủ yếu cho người cao tuổi, lên gần 1.100 tỷ USD, tăng so với mức chưa đến 1.000 tỷ USD của năm tài khóa 2025.

Chi tiêu quốc phòng cũng tăng 6%, lên 917 tỷ USD. Một quan chức Bộ Tài chính Mỹ cho biết chưa rõ bao nhiêu trong mức tăng này xuất phát từ cuộc chiến mà Mỹ và Israel phát động nhằm vào Iran hồi đầu năm.

Bộ Tài chính Mỹ ước tính thâm hụt ngân sách tương đương 6,2% GDP trong năm tài khóa 2026, cao hơn tỷ lệ thực tế 5,8% của năm trước.

Hoàn thuế quan làm giảm nguồn thu

Chính sách thuế quan của ông Trump cũng góp phần khiến ngân sách chịu thêm sức ép. Sau phán quyết của Tòa án Tối cao Mỹ hồi đầu năm bác bỏ phần lớn thuế quan mà ông Trump áp đặt trong năm đầu nhiệm kỳ, chính phủ phải hoàn trả khoảng 145 tỷ USD cho các doanh nghiệp. Việc này khiến nguồn thu thuế quan ròng giảm 22 tỷ USD, xuống khoảng 173 tỷ USD, tương đương mức giảm 11%, theo CNBC.

Dù tổng thu từ thuế hải quan đạt mức cao kỷ lục, các khoản hoàn trả đã làm giảm đáng kể số tiền thực tế chính phủ giữ lại.

Ở chiều ngược lại, thuế thu nhập cá nhân mang về hơn 2.800 tỷ USD, tăng khoảng 7% so với năm trước. Tuy nhiên, thuế thu nhập doanh nghiệp chỉ đem lại 381 tỷ USD, giảm khoảng 70 tỷ USD so với năm tài khóa 2025.

Theo Bộ Tài chính Mỹ, mức giảm này có liên quan các đợt cắt giảm thuế trong Đạo luật To Đẹp được Quốc hội thông qua năm ngoái.

Trụ sở Bộ Tài chính Mỹ tại Washington (Mỹ). Ảnh: Reuters.

Thâm hụt ngân sách gia tăng cùng gánh nặng nợ công cũng làm dấy lên lo ngại trên thị trường trái phiếu. Tuần trước, lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm và 30 năm đã lên mức cao nhất trong 24 năm.

Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent từng cho rằng tăng trưởng kinh tế là cách để Mỹ xử lý núi nợ ngày càng lớn. Tuy nhiên, số liệu mới cho thấy áp lực chi tiêu và chi phí vay nợ vẫn là thách thức lớn đối với tình hình tài chính liên bang.

Riêng tháng 9, tháng cuối cùng của năm tài khóa 2026, ngân sách Mỹ thâm hụt 27 tỷ USD, đảo chiều so với mức thặng dư 198 tỷ USD ghi nhận cùng kỳ năm trước.