Mỹ: Tranh cãi pháp lý gia tăng quanh thuế quan theo Mục 122
Tòa án Thương mại quốc tế Mỹ (ICT) có trụ sở tại New York vừa mới tổ chức phiên điều trần liên quan đến 2 vụ kiện của 24 tiểu bang và các doanh nghiệp Mỹ kiện chính quyền Tổng thống Donald Trump về việc sử dụng Mục 122 Đạo luật Thương mại năm 1974 để áp thuế.
Tổng thống Mỹ Donald Trump công bố các mức thuế đối ứng mới tại Nhà Trắng, ngày 2/4/2025. Ảnh: Reuters/TTXVN
Trong phiên tranh luận kéo dài 3 tiếng hôm 10/4, Tòa án Thương mại quốc tế đã đặt nhiều câu hỏi cho cả nguyên đơn và đại diện chính quyền Tổng thống Trump. Các thẩm phán tập trung vào việc phân biệt giữa “thâm hụt thương mại” và “thâm hụt cán cân thanh toán”, cho rằng hai khái niệm này không đồng nhất, trong khi phía chính phủ lập luận thâm hụt thương mại góp phần tạo ra vấn đề cán cân thanh toán rộng hơn và có thể biện minh cho việc áp thuế.
Phía các bang và doanh nghiệp cũng cho rằng chính quyền đang tìm cách né tránh phán quyết trước đó của Tòa án Tối cao, vốn đã bác bỏ một cơ chế thuế quan tương tự theo Đạo luật Quyền hạn Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA) năm 1977. Các bên cảnh báo rằng nếu cách tiếp cận hiện nay được chấp nhận, Tổng thống có thể liên tục áp dụng những biện pháp áp thuế trên quy mô rộng hoặc đe dọa sử dụng Mục 122 để gây sức ép lên các đối tác.
Trong một bản đệ trình lên Tòa án Thương mại Quốc tế, Viện Cato và giáo sư luật Ilya Somin lập luận rằng các mức thuế này trái với “học thuyết vấn đề lớn” (major questions doctrine), theo đó Quốc hội phải trao quyền rõ ràng cho nhánh hành pháp khi xử lý những vấn đề có tác động lớn về kinh tế hoặc chính trị. Theo quan điểm này, việc áp thuế quy mô lớn không thể được suy diễn từ các điều khoản pháp luật mơ hồ song chính quyền Tổng thống Trump cho rằng việc Quốc hội trao quyền áp thuế cho Tổng thống được quy định rõ ràng trong Mục 122.
Tòa án Thương mại quốc tế cũng không cho biết thời điểm sẽ đưa ra phán quyết, song nhiều khả năng vụ việc sẽ kéo dài do Chính phủ Mỹ dự kiến sẽ kháng án lên các tòa án cấp trên trong trường hợp thuế quan áp theo Mục 122 bị Tòa án Thương mại Mỹ bác bỏ.
Tin nóng
Tàu chở dầu hướng tới Trung Quốc quay đầu tại eo biển Hormuz giữa lúc Mỹ phong tỏa tuyến hàng hải chiến lược này; Bắc Kinh tuyên bố 'không can thiệp vào công việc của chúng tôi'.
Người phát ngôn Tổng thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres cho biết, ông kêu gọi các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran tiếp tục.
Quân đội Mỹ đã tấn công một tàu nghi ngờ buôn lậu ma túy ở phía đông Thái Bình Dương ngày 13-4-2026, khiến 2 người trên tàu thiệt mạng, Bộ Tư lệnh phương Nam của Mỹ cho biết.
Phiên 14/4, giá đồng tăng lên mức cao nhất trong hơn một tháng, trong khi hầu hết giá các kim loại công nghiệp khác cũng đi lên, giữa bối cảnh thị trường kỳ vọng Mỹ và Iran sẽ nối lại các cuộc đàm phán hòa bình.
Việc Mỹ triển khai phong tỏa các cảng của Iran tại eo biển Hormuz có thể khiến Tehran thiệt hại khoảng 435 triệu USD mỗi ngày, theo ước tính của các nhà phân tích quốc tế.
Mỹ và Iran đang cân nhắc tiến hành vòng đàm phán thứ hai sau khi vòng đàm phán đầu tiên thất bại tại thủ đô Islamabad - Pakistan cuối tuần qua.
Tin mới
Hạ viện Mỹ đang trải qua sóng gió chính trị khi nhiều nghị sĩ có nguy cơ bị đề nghị bãi nhiệm chỉ trong vài ngày, trong một loạt bê bối nghiêm trọng ảnh hưởng đến cả hai đảng.
Ngày 13/4, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết chính quyền Washington đã nhận được cuộc gọi từ Iran vào sáng cùng ngày, trong đó Tehran bày tỏ mong muốn đạt một thỏa thuận.
Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi lên tiếng cảnh báo về những hậu quả nguy hiểm từ các hành động mà ông cho là khiêu khích của Mỹ tại Vịnh Ba Tư và eo biển Hormuz, nhấn mạnh rằng những động thái này không chỉ đe dọa an ninh khu vực mà còn ảnh hưởng tới ổn định toàn cầu.
Hải quân Mỹ huy động tàu sân bay USS Abraham Lincoln cùng 14 chiến hạm thiết lập vòng kiềm tỏa các cảng của Iran, gây áp lực trực tiếp lên eo biển Hormuz.
Trung tâm của vụ bê bối là Hạ nghị sỹ đảng Dân chủ Eric Swalwell, người đã đột ngột tạm dừng chiến dịch tranh cử chức Thống đốc bang sau khi nhiều phụ nữ cáo buộc ông quấy rối hoặc tấn công tình dục.
Theo nguồn tin từ Mỹ và Trung Đông, hiện các nhà trung gian gấp rút khôi phục đàm phán Mỹ-Iran sau lần gặp nhau không có thỏa thuận ở Pakistan cuối tuần rồi.
Thủ tướng Viktor Orbán đã thừa nhận thất bại 'đau đớn' trong cuộc bầu cử quốc hội Hungary, khép lại 16 năm cầm quyền liên tục, sau khi đảng đối lập giành chiến thắng áp đảo.
Tehran tuyên bố sẵn sàng cho mọi kịch bản xung đột sau lời đe dọa phong tỏa từ Mỹ, khẳng định các kho dự trữ tên lửa và máy bay không người lái đã chuẩn bị đầy đủ.