Mỹ tranh luận gay gắt về quyền lực chiến tranh sau khi ông Trump ra lệnh tấn công Iran

Quyết định của chính quyền Tổng thống Donald Trump, cùng với Israel, phát động chiến dịch quân sự vào Iran đang thách thức sự phân chia quyền lực trong Hiến pháp Mỹ một cách sâu sắc và mạnh mẽ.

Gần hai tháng trước, ông Trump đã ra lệnh tiến hành các cuộc không kích bắt giữ nhà lãnh đạo Venezuela Nicolas Maduro.

Mặc dù Tổng thống Mỹ với tư cách là Tổng tư lệnh, có quyền tự quyết định một số hoạt động quân sự chiến lược nhất định, nhưng Hiến pháp quy định Quốc hội mới có quyền tiến hành chiến tranh. Trước khi Chiến tranh Iraq bắt đầu vào tháng 3-2003, Tổng thống George W. Bush đã mất nhiều tháng nỗ lực để nhận được sự ủy quyền của Quốc hội.

Tuy nhiên, lần này, không có cuộc bỏ phiếu nào như vậy được tiến hành đối với cuộc tấn công Iran, và một nỗ lực trước đó của Thượng viện Mỹ nhằm ngăn chặn các hành động của ông Trump sau cuộc tấn công vào Iran mùa hè năm ngoái đã thất bại.

Hầu hết các đảng viên Cộng hòa, đặc biệt là các lãnh đạo, đều hoan nghênh động thái của ông Trump chống lại Iran. Nhiều người viện dẫn chương trình hạt nhân và khả năng tên lửa của đối thủ lâu năm của Mỹ là lý do cần có phản ứng quân sự.

Tổng thống Mỹ Donald Trump theo dõi chiến dịch quân sự của Mỹ tại Iran ngày 28-2. Ảnh: WHITE HOUSE

Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson nói rằng Iran đang phải đối mặt với những hậu quả nghiêm trọng từ chính những hành động của họ.

Thượng nghị sĩ Johnson, đảng Cộng hòa, bang Louisiana, cho biết các lãnh đạo Hạ viện và Thượng viện cùng các ủy ban tình báo đã được báo cáo chi tiết vào đầu tuần rằng hành động quân sự “có thể là cần thiết” để bảo vệ binh sĩ và công dân Mỹ tại Iran. Ông cho biết đã nhận được thông tin cập nhật từ Ngoại trưởng Marco Rubio và giữ liên lạc chặt chẽ với Tổng thống Trump và Bộ Quốc phòng khi chiến dịch này tiếp diễn.

Ở chiều ngược lại, nhiều đảng viên Dân chủ gọi chiến dịch tấn công Iran là bất hợp pháp. Họ nói rằng Hiến pháp chỉ trao cho Quốc hội mới có quyền tuyên chiến. Theo họ, chính quyền đã không đưa ra được lý do hoặc kế hoạch cho các cuộc tấn công quân sự, cũng như hậu quả của chúng.

Thượng nghị sĩ Chris Van Hollen, thành viên Ủy ban Đối ngoại Thượng viện, cho biết Tổng thống đã tiến hành "cuộc chiến bất hợp pháp chống lại Iran".

“Điều này không làm cho chúng ta an toàn hơn mà chỉ gây thiệt hại cho nước Mỹ và các lợi ích của chúng ta”, Thượng nghị sĩ Van Hollen, đảng Dân chủ, bang Maryland, viết trên mạng xã hội. “Thượng viện phải lập tức bỏ phiếu về Nghị quyết Quyền lực Chiến tranh để ngăn chặn điều đó".

Thượng nghị sĩ Chuck Schumer của bang New York, lãnh đạo đảng Dân chủ, yêu cầu Quốc hội phải được thông báo ngay lập tức về kế hoạch của chính quyền. “Không bao giờ được phép để Iran sở hữu vũ khí hạt nhân, nhưng người dân Mỹ không muốn một cuộc chiến tranh tốn kém và kéo dài vô tận khác ở Trung Đông khi trong nước đang có quá nhiều vấn đề”, ông Chuck Schumer nói.

Cuộc tranh luận tại Quốc hội Mỹ về quyền lực chiến tranh phần lớn mang tính biểu tượng. Ngay cả khi một nghị quyết được thông qua tại Quốc hội với tỷ lệ phiếu sít sao, ông Trump có thể sẽ phủ quyết và Quốc hội sẽ không có đủ 2/3 số phiếu cần thiết để bác bỏ quyết định đó. Quốc hội thường xuyên thất bại trong việc ngăn chặn các hành động quân sự khác của Mỹ, bao gồm cả cuộc bỏ phiếu tại Thượng viện về Venezuela , nhưng các biên bản bỏ phiếu vẫn được ghi nhận công khai.

Theo AP

Thu Nguyên