Mỹ tuyên bố cần kiểm soát xuất khẩu dầu của Venezuela vô thời hạn

Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright. (Ảnh: Reuters)

Những phát biểu trên cho thấy vai trò then chốt của dầu thô trong chiến lược của Tổng thống Donald Trump đối với Venezuela, sau khi lực lượng Mỹ tiến hành chiến dịch đột kích vào tận thủ đô Caracas để bắt giữ Tổng thống Nicolas Maduro ngày 3/1.

“Chúng tôi cần có đòn bẩy và quyền kiểm soát các hoạt động bán dầu đó, để thúc đẩy những thay đổi phải diễn ra ở Venezuela”, Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright phát biểu tại một hội nghị ở Miami ngày 7/1.

Ông cho biết nguồn thu này sẽ được sử dụng để ổn định kinh tế Venezuela và về lâu dài sẽ bồi hoàn cho các tập đoàn dầu khí Exxon Mobil và ConocoPhillips, vì những tổn thất khi tài sản của họ bị quốc hữu hóa dưới thời cố Tổng thống Venezuela Hugo Chavez cách đây gần 2 thập kỷ.

Phó Tổng thống Mỹ JD Vance phát biểu rằng kiểm soát dầu mỏ Venezuela đồng nghĩa với kiểm soát quốc gia này.

“Chúng tôi kiểm soát các nguồn tài nguyên năng lượng và nói với chính quyền rằng: ‘Các ông được phép bán dầu chừng nào còn phục vụ lợi ích quốc gia của Mỹ; các ông sẽ không được bán nếu không phục vụ lợi ích quốc gia của Mỹ’”, ông Vance nói trên chương trình của Fox News.

“Và đó là cách chúng tôi gây sức ép cực lớn lên quốc gia đó mà không phải hy sinh một sinh mạng người Mỹ nào, không gây nguy hiểm cho bất kỳ công dân Mỹ nào”, ông nói thêm.

Đưa các tập đoàn Mỹ trở lại

Các nghị sĩ Dân chủ chỉ trích cách tiếp cận này. Thượng nghị sĩ Chris Murphy cho rằng cách làm này chẳng khác nào cướp dầu của Venezuela bằng họng súng. Trong khi đó, các nhà phân tích trong ngành cảnh báo nguy cơ bất ổn chính trị khi Venezuela rơi vào thế tiến thoái lưỡng nan, giữa việc lên án vụ bắt giữ Tổng thống Maduro và xoa dịu Mỹ.

Quốc gia thành viên OPEC này sở hữu trữ lượng dầu lớn nhất thế giới, nhưng chỉ cung cấp khoảng 1% nguồn cung toàn cầu sau nhiều thập kỷ bị trừng phạt và thiếu đầu tư hạ tầng.

Bộ trưởng Wright cho biết, Mỹ sẽ đưa dầu Venezuela đang lưu kho ra thị trường trước, sau đó tiếp tục bán sản lượng khai thác trong tương lai một cách vô thời hạn, và nguồn thu sẽ được chuyển vào các tài khoản do chính phủ Mỹ kiểm soát.

Theo tuyên bố của Bộ Năng lượng Mỹ, các hoạt động bán dầu này đã bắt đầu, và Washington đang làm việc với “những bên tiếp thị hàng hóa hàng đầu thế giới và các ngân hàng chủ chốt” để thực hiện cũng như hỗ trợ tài chính cho quá trình.

Bộ trưởng Wright cho biết thêm rằng ông đang trao đổi với các công ty dầu khí Mỹ để tìm hiểu những điều kiện cần thiết để giúp họ quay lại Venezuela, qua đó hỗ trợ tăng sản lượng trong dài hạn.

“Các nguồn lực là vô cùng to lớn. Lẽ ra đây phải là một cường quốc năng lượng giàu có, thịnh vượng và hòa bình”, ông nói.

Ngày 6/1, Washington công bố thỏa thuận với Caracas về xuất khẩu tối đa lượng dầu thô trị giá 2 tỷ USD sang Mỹ. Đây được xem là dấu hiệu cho thấy chính phủ của Tổng thống lâm thời Venezuela Delcy Rodriguez đang đáp ứng yêu cầu của ông Trump về việc mở cửa cho các công ty dầu khí Mỹ, nếu không sẽ đối mặt với nguy cơ can thiệp quân sự sâu hơn.

Ngày 7/1, ông Trump viết trên mạng xã hội rằng Venezuela đã đồng ý sử dụng nguồn thu từ bán dầu để mua hàng hóa sản xuất tại Mỹ.

“Một lựa chọn khôn ngoan, và là điều rất tốt cho người dân Venezuela cũng như cho Mỹ”, ông viết.

Tập đoàn dầu khí quốc doanh PDVSA của Venezuela cho biết đang có tiến triển trong đàm phán với Mỹ về việc bán dầu. Thành viên hội đồng quản trị PDVSA Wills Rangel nói với Reuters rằng Mỹ sẽ phải mua các lô hàng theo mức giá thị trường công bằng.

Cổ phiếu của các nhà máy lọc dầu Mỹ như Marathon Petroleum, Phillips 66 và Valero Energy đã tăng từ 2,5% - 5%.

Ông Trump dự kiến sẽ gặp lãnh đạo các công ty dầu khí lớn tại Nhà Trắng vào ngày 9/1, để thảo luận các biện pháp nâng sản lượng dầu của Venezuela.

Theo một nguồn thạo tin, đại diện của Exxon Mobil, ConocoPhillips và Chevron – ba tập đoàn dầu khí lớn nhất của Mỹ – sẽ tham dự cuộc họp. Một nguồn tin khác cho biết Phó Chủ tịch Chevron Mark Nelson sẽ đại diện công ty này.

Bình Giang