Mỹ xây nhà máy pin natri-ion đầu tiên dành riêng cho lưới điện, đủ cấp điện cho gần 4 triệu hộ dân

Nhà máy này sẽ cung cấp hệ thống lưu trữ quy mô lớn cho các công ty điện lực đang đối mặt với nhu cầu điện năng tăng cao. Ảnh: Peak Energy.

Một nhà máy sản xuất hệ thống lưu trữ năng lượng bằng pin natri-ion với công suất 4 GWh mỗi năm sẽ được xây dựng tại bang California (Mỹ). Khi đi vào hoạt động, cơ sở này có khả năng cung cấp các hệ thống lưu trữ đủ để đáp ứng nhu cầu điện của gần 4 triệu hộ gia đình, đánh dấu bước tiến quan trọng trong nỗ lực đa dạng hóa công nghệ lưu trữ năng lượng ngoài pin lithium-ion.

Nhà máy có diện tích khoảng 17.000 m² (183.000 feet vuông) và sẽ là cơ sở đầu tiên tại Mỹ chuyên sản xuất hệ thống lưu trữ năng lượng bằng pin natri-ion dành riêng cho lưới điện quy mô lớn.

Dự án do công ty Peak Energy phát triển, đặt tại Metro Air Park ở thành phố Sacramento, bang California. Theo doanh nghiệp, dây chuyền được thiết kế ngay từ đầu để sản xuất hàng loạt thiết bị phục vụ các công ty điện lực trong bối cảnh nhu cầu điện tăng nhanh do trung tâm dữ liệu và trí tuệ nhân tạo (AI).

Theo thông cáo của Peak Energy, các hệ thống lưu trữ sử dụng pin natri-ion của hãng được thiết kế theo cơ chế làm mát thụ động, giúp giảm khoảng 20% chi phí lưu trữ điện, đồng thời cam kết tỷ lệ sẵn sàng vận hành đạt 99%. Công ty dự kiến bắt đầu sản xuất và bàn giao sản phẩm từ quý I/2027.

Khảo sát trên toàn nước Mỹ trước khi chọn Sacramento

Để xây dựng và trang bị nhà máy, Peak Energy dự kiến đầu tư ban đầu khoảng 71 triệu USD.

Trong vòng 18 tháng tới, dự án được kỳ vọng tạo ra 239 việc làm tại địa phương trong các lĩnh vực lắp ráp, logistics và vận hành kỹ thuật. Ngoài số lao động trực tiếp, giới phân tích cho rằng nhà máy còn tạo hiệu ứng lan tỏa tới các doanh nghiệp cung ứng linh kiện, vận tải và dịch vụ hỗ trợ trong khu vực.

Ông Landon Mossburg, Giám đốc điều hành kiêm đồng sáng lập Peak Energy, cho biết dự án thể hiện khả năng của Mỹ không chỉ trong việc phát triển công nghệ mới mà còn thương mại hóa và sản xuất ở quy mô lớn.

"Cơ sở sản xuất tại Sacramento sẽ giúp thúc đẩy đổi mới trong ngành năng lượng của Mỹ, góp phần giảm chi phí điện năng và tạo ra nhiều việc làm chất lượng cao", ông Mossburg nói.

Trước khi quyết định chọn Sacramento, Peak Energy đã tiến hành đánh giá nhiều địa điểm trên toàn nước Mỹ. Công ty cho biết việc lựa chọn được cân nhắc dựa trên nhiều yếu tố như nguồn nhân lực công nghiệp, khả năng kết nối với hệ thống lưới điện ở miền Tây nước Mỹ và các chính sách hỗ trợ phát triển kinh tế của chính quyền địa phương.

Theo Peak Energy, dự án còn nhận được khoản ưu đãi thuế trị giá 10,5 triệu USD từ chương trình CalCompetes của bang California, được phê duyệt vào tháng 5/2026.

Hướng đến sản xuất hàng loạt bằng dây chuyền tự động

Nhu cầu điện ngày càng tăng từ các trung tâm dữ liệu và hạ tầng AI đang tạo áp lực lớn lên hệ thống lưới điện tại Mỹ. Trong bối cảnh đó, Peak Energy cho biết họ đã nhận được các đơn đặt hàng trước với tổng công suất khoảng 6 GWh từ các khách hàng công nghiệp, ngay cả khi nhà máy chưa đi vào hoạt động.

Khác với công nghệ lithium-ion phổ biến hiện nay, hệ thống của Peak Energy sử dụng pin natri-ion với cấu trúc hóa học dựa trên ion natri. Công nghệ này được xem là một lựa chọn thay thế tiềm năng nhờ nguồn nguyên liệu dồi dào hơn và chi phí thấp hơn.

Một điểm đáng chú ý là hệ thống làm mát được thiết kế hoàn toàn theo cơ chế thụ động, không sử dụng quạt hay bơm chất lỏng. Theo doanh nghiệp, việc loại bỏ các bộ phận cơ khí chuyển động giúp giảm hao mòn thiết bị, cắt giảm chi phí bảo trì và tăng độ tin cậy trong quá trình vận hành lâu dài.

Việc xây dựng nhà máy tại Sacramento cũng đánh dấu bước chuyển từ giai đoạn thử nghiệm quy mô nhỏ sang sản xuất tự động hàng loạt.

Trước đó, vào tháng 8/2025, Peak Energy đã hoàn thành thử nghiệm đầu tiên khi kết nối trực tiếp hệ thống pin natri-ion với lưới điện thương mại tại Mỹ. Hệ thống thử nghiệm này sử dụng vật liệu natri - sắt phosphate pyrophosphate (SFPP) và được công ty mô tả là dự án triển khai thương mại lớn nhất thế giới sử dụng loại hóa học này vào thời điểm đó.

Peak Energy cho rằng những cột mốc mới cho thấy niềm tin ngày càng lớn của thị trường đối với công nghệ pin natri-ion như một giải pháp có khả năng mở rộng để phục vụ lưu trữ năng lượng cho lưới điện trong tương lai.