Năm 2026: Bình minh của kỷ nguyên hội tụ các công nghệ số
Kỷ nguyên số sẽ hoàn chỉnh trong từng bước nâng cấp của AI. AI có ba cấp độ phát triển: Narrow AI (ANI), Artificial General Intelligence (AGI) và Artificial Superintelligence (ASI). Ở cấp độ cao nhất – ASI – trí tuệ nhân tạo sẽ vượt trội con người về mọi mặt, có khả năng tự nâng cấp chính nó.
Đúng giao thừa, khi tiễn đưa năm 2025 đi vào lịch sử và chào đón năm 2026 với niềm hy vọng lớn lao vào sự khởi đầu tốt đẹp của hành trình tiến tới kỷ nguyên số, tôi ghi lại tiêu đề bài viết này để sáng nay khai bút.
Khi những tia nắng ban mai ngày đầu năm tràn qua ban công, làm căn phòng bừng sáng, tôi đặt bút lên trang giấy trắng, viết những dòng chữ theo cảm xúc đang trào dâng. Năm 2025 đem lại cho tôi những nguồn cảm hứng về sự nghiệp giáo dục và khuyến học – nguồn cảm hứng trong con người đã gắn bó trên 72 năm làm nhiệm vụ “trồng người” vì lợi ích trăm năm của dân tộc.
Bình minh đầu tiên của năm 2026 đã thể hiện ở sự tích hợp những công nghệ số, trước hết là AI, Big Data, Blockchain, Cloud Computing, Smart Robot… vào mọi lĩnh vực hoạt động xã hội. Sự tích hợp ấy là kết quả giao thoa những thành quả của xã hội 4.0 với xã hội 5.0, hứa hẹn một xã hội số, một nền kinh tế số và những công dân số sẽ mang lại một đời sống mới trên đất nước ta.
Kỷ nguyên số sẽ hoàn chỉnh trong từng bước nâng cấp của AI. AI có ba cấp độ phát triển: Narrow AI (ANI), Artificial General Intelligence (AGI) và Artificial Superintelligence (ASI). Ở cấp độ cao nhất – ASI – trí tuệ nhân tạo sẽ vượt trội con người về mọi mặt, có khả năng tự nâng cấp chính nó.
Theo dự báo, đến năm 2030 Narrow AI có thể tiến hóa thành AGI, và đến khoảng năm 2040, thế giới sẽ chứng kiến sự xuất hiện của ASI. Khi đó, nhân loại sẽ bước sang ranh giới giữa xã hội tri thức và xã hội thông minh.
AI, Robot tự hành và hệ thống kết nối vạn vật sẽ tạo ra những thay đổi căn bản trong giáo dục, y tế, thương mại, giao thông và quản lý xã hội. Metaverse – siêu vũ trụ ảo – sẽ mở ra một không gian sống mới, nơi con người tương tác thông qua Avatar, với trải nghiệm 3D, AR, VR, Internet và tiền điện tử được tích hợp.
Trong siêu vũ trụ, con người giao tiếp qua Avatar, trải nghiệm nhập vai sâu sắc, kinh tế số vận hành bằng Blockchain và NFT, thương mại ảo diễn ra trên sản phẩm 3D, các nền tảng như Roblox hay Fortnite trở thành không gian sáng tạo xã hội.
Xã hội thông minh chỉ thực sự hoàn chỉnh khi con người phát triển bền vững. Công nghệ đóng vai trò tạo giá trị mới, nhưng tính nhân văn và tính sáng tạo vẫn là phẩm chất cốt lõi.
Hệ thống kinh tế thịnh vượng của xã hội 5.0 bao gồm kinh tế tuần hoàn, kinh tế vũ trụ, kinh tế cá nhân hóa siêu cấp, kinh tế trí tuệ hợp tác, kinh tế lão hóa thông minh và kinh tế tái tạo.
Giáo dục 5.0 trở thành động lực then chốt, tập trung phát triển kỹ năng không thể tự động hóa: sáng tạo, trí tuệ cảm xúc, hợp tác, giao tiếp, học tập suốt đời.
Các mô hình học tập cá nhân hóa, học tập dựa trên dự án, giải quyết vấn đề, phát triển siêu nhận thức và học tập thích ứng sẽ là nền tảng đào tạo con người trong kỷ nguyên mới.
Khai bút đầu năm 2026.
