Năm 2026 Việt Nam dự kiến xuất khẩu 7,73 triệu tấn gạo

Bộ Nông nghiệp và Môi trường vừa có văn bản gửi Bộ Công Thương về cân đối cung cầu thóc gạo hàng hóa phục vụ cho công tác điều hành xuất khẩu gạo năm 2026.

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, năm 2026, diện tích gieo cấy lúa cả nước ước đạt 7,09 triệu ha, giảm hơn 36 nghìn ha. Tuy diện tích giảm, nhưng năng suất tăng. Do vậy, sản lượng ước đạt hơn 43,5 triệu tấn, tăng 12 nghìn tấn so với cùng kỳ năm 2025.

Trong đó, sản lượng vụ đông xuân ước đạt hơn 20,3 triệu tấn. Sản lượng vụ hè thu ước đạt gần 11 triệu tấn. Sản lượng vụ thu đông ước đạt gần 4,2 triệu tấn. Sản lượng vụ mùa ước đạt 8,1 triệu tấn.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết, sản lượng gạo hàng hóa xuất khẩu tập trung chủ yếu ở các tỉnh vùng đồng bằng sông Cửu Long, các vùng khác phục vụ tiêu thụ nội địa.

Dự kiến năm 2026 cả nước sản xuất được hơn 43,5 triệu tấn lúa, trong đó khoảng 7,73 triệu tấn gạo hàng hóa dành cho xuất khẩu. Ảnh minh họa: AH

Tại đồng bằng sông Cửu Long và một phần tỉnh Tây Ninh, sản xuất lúa cả năm ước đạt 24,34 triệu tấn. Trong đó, tiêu thụ nội địa cho vùng đồng bằng sông Cửu Long và TP.HCM và sử dụng làm giống, thức ăn chăn nuôi vào khoảng 8,9 triệu tấn lúa. Còn lúa hàng hóa ước khoảng 15,46 triệu tấn (tương đương 7,73 triệu tấn gạo hàng hóa phục vụ xuất khẩu).

Bộ Nông nghiệp và Môi trường dự kiến lượng gạo hàng hóa phục vụ xuất khẩu như sau: sáu tháng đầu năm ước khoảng 4 triệu tấn. Trong đó tháng 1 khoảng 310 nghìn tấn, tháng 2 khoảng 130 nghìn tấn; tháng 3 khoảng 2,93 triệu tấn; tháng 4 khoảng 635 nghìn tấn; tháng 6 khoảng 9,5 nghìn tấn.

Sáu tháng cuối năm ước hơn 3,7 triệu tấn. Trong đó tháng 7 khoảng 1,66 triệu tấn; tháng 8 khoảng 800 nghìn tấn; tháng 9 khoảng 555 nghìn tấn; tháng 10 khoảng 220 nghìn tấn; tháng 11 khoảng 220 nghìn tấn và tháng 12 khoảng 260,7 nghìn tấn.

Với cân đối cung cầu thóc gạo như trên, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề xuất tập trung đẩy mạnh xuất khẩu gạo vào các tháng có sản lượng thu hoạch lớn gồm: tháng 1, 3, 4, 7, 8, 9-2026. Tuy nhiên cần bảo đảm duy trì mức dự trữ lưu thông tối thiểu theo qui định; thực hiện chế độ báo cáo tồn kho để cơ quan điều hành có dữ liệu theo dõi và cảnh báo sớm, từng bước hình thành công cụ giám sát, cảnh báo sớm rủi ro cung - cầu thóc, gạo trên nền tảng số, hỗ trợ điều hành xuất khẩu linh hoạt, bảo đảm an ninh lương thực trong nước.

Về cơ chế tổ chức thu mua lúa hàng hóa phục vụ xuất khẩu, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề nghị Bộ Công Thương phối hợp với UBND các tỉnh nghiên cứu, triển khai giải pháp chuẩn hóa hoạt động thu mua, các chủ thể (thương lái, đại lý thu mua tham gia) chuỗi liên kết với thương nhân xuất khẩu, cơ sở chế biến thông qua hợp đồng thu mua/đại lý thu mua; thương lái có đăng ký kinh doanh và thực hiện đúng quy định pháp luật về thương mại.

Yêu cầu doanh nghiệp, cơ sở chế biến công khai hệ thống điểm thu mua, thực hiện niêm yết giá mua theo chủng loại, chất lượng, mùa vụ bảo đảm minh bạch thông tin.

Bộ cũng đề nghị Bộ Công Thương cùng các địa phương tăng cường kiểm tra, giám sát thị trường thu mua, xử lý nghiêm hành vi gian lận thương mại, ép giá, đầu cơ... bảo đảm hài hòa lợi ích giữa người sản xuất và doanh nghiệp.

Theo số liệu của Cục Hải quan (Bộ Tài chính), xuất khẩu gạo của Việt Nam trong năm 2025 đạt 8,06 triệu tấn với trị giá 4,1 tỉ USD, giảm 10,8% về lượng và giảm 27,6% về trị giá so với năm 2024 (năm xuất khẩu cao nhất trong lịch sử ngành gạo).

Đây cũng là khối lượng và kim ngạch xuất khẩu thấp nhất trong ba năm qua, song so với giai đoạn từ năm 2022 trở về trước vẫn cao hơn đáng kể. Tuy nhiên, với kết quả này, Việt Nam vẫn vượt qua Thái Lan, vươn lên vị trí thứ hai về xuất khẩu gạo toàn cầu, chỉ sau Ấn Độ.

AN HIỀN