Năm học mới của học sinh cuối cấp: Kỳ thi phía trước, áp lực phía sau

Vừa áp lực, vừa háo hức viết tiếp ước mơ

Với Nguyễn Tùng Chi, học sinh Trường THCS&THPT Lương Thế Vinh, năm học cuối cấp đến cùng sự háo hức nhưng cũng không ít lo lắng. Việc tựu trường sớm giúp Chi nhanh chóng bắt nhịp với thầy cô, bạn bè, song áp lực của một năm học hướng tới kỳ thi vào lớp 10 khiến em phải chuẩn bị kỹ hơn.

“Em không còn bỡ ngỡ nhưng khá hồi hộp và lo lắng. Năm cuối cấp phải học nhiều, làm nhiều bài tập nên đôi lúc cũng khá mệt”, Chi chia sẻ.

Em Nguyễn Minh Đăng (trái) và em Nguyễn Tùng Chi (phải).

Thay vì để áp lực chi phối, Chi lựa chọn chủ động sắp xếp thời gian. Em hạn chế sử dụng điện thoại, giảm thời gian trên mạng xã hội, tăng thời gian tự học và duy trì các mối quan hệ trực tiếp với bạn bè, người thân.

Chi đặt mục tiêu trở nên chủ động, tự tin hơn trong học tập, rèn luyện và các hoạt động ngoại khóa. Trước những thông tin về phương án tuyển sinh lớp 10 của Hà Nội, em vẫn tập trung ôn ba môn Toán, Ngữ văn và Tiếng Anh. Chi dự kiến đăng ký THPT Lê Quý Đôn - Hà Đông nhưng mục tiêu lớn nhất vẫn là được học tiếp cấp THPT tại chính ngôi trường hiện tại.

Ở lớp 12, Nguyễn Minh Đăng, học sinh lớp 12V1, cũng bước vào năm học cuối với những cảm xúc đan xen. Áp lực trước kỳ thi tốt nghiệp THPT đi cùng sự bồi hồi khi nhận ra đây là năm cuối được học tập và gắn bó với bạn bè, thầy cô.

“Em khá áp lực vì năm nay là năm lớp 12, chuẩn bị đối mặt với một kỳ thi rất quan trọng. Nhưng em cũng trân trọng từng khoảnh khắc được ở bên bạn bè, thầy cô trong năm học cuối cấp”, Đăng nói.

Điểm đáng chú ý là từ những mục tiêu giáo dục, các trường đang chuyển trọng tâm từ việc học sinh phải chịu được áp lực sang nhà trường phải biết tổ chức để giảm áp lực không cần thiết.

Nam sinh đặt mục tiêu vượt qua những giới hạn của bản thân, tập trung tối đa cho con đường học tập nhưng không bỏ quên các hoạt động tập thể. Em xây dựng lộ trình khá rõ: hoàn thành phần lớn kiến thức ba môn Toán, Vật lý, Hóa học ngay từ đầu năm; giữa năm củng cố, nâng cao kiến thức và cuối năm tập trung luyện đề.

Đăng đã có chứng chỉ ngoại ngữ và tiếp tục chuẩn bị cho các kỳ thi đánh giá năng lực, đánh giá tư duy nhằm mở rộng cơ hội vào đại học.

“Kỳ vọng lớn nhất của em là đạt được những ước mơ mình mong muốn và đỗ vào môi trường đại học mà em mơ ước”, Đăng chia sẻ.

Với học sinh cuối cấp, một năm học thành công không chỉ được đo bằng điểm số hay một cánh cửa trường học mở ra.

Đổi mới nhưng không tạo thêm áp lực

Từ góc nhìn nhà trường, Nhà giáo Nguyễn Quốc Bình, Hiệu trưởng Trường THCS&THPT Lương Thế Vinh cho biết, năm học 2026-2027 đặt ra nhiều nhiệm vụ mới, trong đó có triển khai giáo dục trí tuệ nhân tạo, giáo dục trí tuệ cảm xúc và thực hiện đề án đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học.

Nhà giáo Nguyễn Quốc Bình, Hiệu trưởng Trường THCS&THPT Lương Thế Vinh.

Nhà trường đã chuẩn bị đội ngũ, cơ sở vật chất và chương trình giáo dục để sẵn sàng triển khai. Cùng với chương trình của Bộ Giáo dục và Đào tạo, trường chú trọng các môn học nền tảng, kỹ năng sống, văn hóa, văn nghệ, thể thao và phát triển năng lực toàn diện.

Theo ông Bình, thách thức lớn là làm thế nào để những nhiệm vụ mới không biến thành gánh nặng đối với học sinh.

“Đổi mới nhưng không đánh đổi bằng áp lực học tập” là cách nhà trường tiếp cận năm học mới. Giáo viên được yêu cầu lựa chọn phương pháp phù hợp với yêu cầu chương trình và tâm lý lứa tuổi. Các môn học, hoạt động thể chất, nghệ thuật, kỹ năng sống được bố trí hài hòa; ngay cả giờ ra chơi cũng có thêm hoạt động văn hóa, văn nghệ, trò chơi dân gian để học sinh thư giãn.

“Điều quan trọng là làm sao để học sinh được học tập, rèn luyện hiệu quả nhưng vẫn phát triển đầy đủ cả thể chất và tinh thần”, ông Bình nói.

Những chia sẻ của học sinh và nhà trường cho thấy năm học cuối cấp không chỉ là câu chuyện của điểm số và các kỳ thi.

Khi học sinh trở thành chủ thể của năm học

Tại Trường THCS - THPT Nguyễn Siêu, Nhà giáo Nguyễn Thị Minh Thúy, Hiệu trưởng nhà trường, cho biết chủ đề năm học 2026-2027 là “Từ tư duy đến hành động - 35 năm vươn mình tỏa sáng”.

Theo bà Thúy, thay đổi nhận thức chỉ là điểm khởi đầu. Điều quan trọng hơn là biến tư duy thành hành động cụ thể, tạo môi trường để học sinh được thể hiện, làm chủ và dẫn dắt.

Năm học này, Nguyễn Siêu tập trung vào an toàn và sức khỏe học sinh, đặc biệt là sức khỏe tinh thần. Nhà trường xác định khi học sinh khỏe mạnh về thể chất và tinh thần, các em sẽ có nền tảng tốt hơn để học tập, gắn kết và phát triển.

Học sinh Trường THCS - THPT Nguyễn Siêu. Ảnh: NSS

Trong chuỗi hoạt động kỷ niệm 35 năm thành lập, học sinh sẽ không chỉ là người tham gia mà trở thành chủ thể của các chương trình, trực tiếp tổ chức, sáng tạo và kể câu chuyện về ngôi trường.

“Người lớn phải thay đổi vì học sinh thân yêu”, bà Thúy nhấn mạnh.

Những thành tích của học sinh lớp 12 năm 2026 được xem là động lực đặc biệt cho chặng đường này. Khóa học sinh đạt nhiều kết quả cao nhất trong lịch sử trường, trong đó lần đầu tiên Nguyễn Siêu có á khoa toàn quốc và học sinh đạt ba điểm A* chương trình A-Level. Một số học sinh hoàn thành đồng thời chương trình Việt Nam và quốc tế, nhận cả bằng tú tài Việt Nam và Anh quốc.

Nhà giáo Nguyễn Thị Minh Thúy, Hiệu trưởng Trường THCS - THPT Nguyễn Siêu. Ảnh: NSS

“Thành công của năm 2026 sẽ là một dấu mốc tạo đà cho năm 2027”, bà Thúy nói.

Từ ngày 11/9, Nguyễn Siêu dự kiến khởi động chuỗi hoạt động kỷ niệm 35 năm bằng việc ra mắt hồi ký của Nhà giáo Nhân dân Nguyễn Trọng Vĩnh. Sau đó là các cuộc vận động sáng tác về trường trên nhiều loại hình như viết, vẽ, âm nhạc, video...

Như cách Đăng và Chi đang chuẩn bị cho những kỳ thi quan trọng, mỗi nhà trường cũng đang tìm cách tạo ra một hành trình học tập vừa có mục tiêu, vừa có khoảng thở. Bởi phía sau những điểm số và kỳ thi, điều được đặt lên trước hết vẫn là một thế hệ học sinh có năng lực, bản lĩnh và một sức khỏe tinh thần đủ vững để bước vào tương lai.