Nam Phù siết an toàn thực phẩm dịp Tết, nâng tầm thương hiệu bánh chưng Tranh Khúc

Trọng tâm được địa phương xác định là siết chặt an toàn thực phẩm theo hướng thực chất, kiểm soát từ gốc, đồng thời nâng cao giá trị làng nghề bánh chưng Tranh Khúc, vừa bảo đảm an toàn cho người tiêu dùng, vừa giữ vững uy tín và sức cạnh tranh của sản phẩm truyền thống.

Đoàn kiểm tra liên ngành xã Nam Phù tăng cường kiểm tra an toàn thực phẩm từ gốc. Ảnh: Phương Xuyến

Tăng tốc kiểm tra, xử lý

Những ngày cuối năm, nhu cầu tiêu dùng thực phẩm tăng mạnh, kéo theo áp lực lớn về công tác quản lý thị trường, đặc biệt ở các địa bàn có làng nghề và nhiều cơ sở sản xuất nhỏ lẻ. Nhận diện rõ thách thức đó, Nam Phù không chờ đến sát Tết mới triển khai mà chủ động xây dựng kế hoạch từ sớm, phân loại nhóm nguy cơ, tập trung kiểm soát những khâu dễ phát sinh vi phạm về an toàn thực phẩm.

Xã xác định từng nhóm thực phẩm tiêu thụ lớn dịp Tết, như thịt và sản phẩm từ thịt, thực phẩm chế biến sẵn, rượu, bia, nước giải khát, bánh mứt kẹo, thực phẩm phục vụ cỗ Tết và lễ hội đầu xuân. Các cơ sở sản xuất, sơ chế, chế biến quy mô vừa và lớn; kho lạnh, điểm tập kết hàng hóa; cửa hàng thực phẩm tổng hợp và hộ kinh doanh thức ăn chế biến sẵn đều nằm trong diện giám sát trọng điểm.

Hai đoàn kiểm tra liên ngành được thành lập với lực lượng nòng cốt là Công an xã và các bộ phận chuyên môn, vận hành theo nguyên tắc “rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm”. Thay vì thiên về kiểm tra hồ sơ giấy tờ, các đoàn đi sâu đánh giá điều kiện vệ sinh thực tế, quy trình bảo quản, nguồn gốc nguyên liệu, thực hành chế biến và việc ghi chép sổ sách. Qua đợt cao điểm kiểm tra, 37 cơ sở đã được rà soát; phần lớn cơ sở có chuyển biến tích cực về nhận thức và điều kiện bảo đảm an toàn thực phẩm. Nhiều hộ chủ động hoàn thiện hồ sơ pháp lý, ký cam kết về nguồn gốc nguyên liệu, đầu tư thêm trang thiết bị bảo quản. Tuy nhiên, vẫn còn những tồn tại, như khu chế biến chưa riêng biệt, ghi chép nguồn gốc hàng hóa chưa thường xuyên, điều kiện bảo quản chưa đạt yêu cầu. Có 7 cơ sở đã bị xử lý vi phạm với tổng mức phạt 38 triệu đồng và buộc khắc phục trong thời hạn cụ thể và tái kiểm tra.

Lực lượng chức năng trực tiếp hướng dẫn cơ sở cách lưu mẫu thực phẩm. Ảnh: Phương Xuyến

Điểm đáng chú ý là quan điểm của Nam Phù không dừng ở xử phạt; cùng với chế tài, lực lượng chức năng trực tiếp hướng dẫn cơ sở cách lưu mẫu thực phẩm, cách sắp xếp kho, cách ghi chép sổ nhập hàng, nhận diện nguy cơ mất an toàn. Mục tiêu không phải “bắt lỗi”, mà nâng mặt bằng tuân thủ chung, giảm rủi ro cho cộng đồng trong bối cảnh tiêu dùng tăng cao.

Song hành với kiểm tra, công tác tuyên truyền được đẩy mạnh theo hướng đa kênh, sát thực tế. Hệ thống truyền thanh cơ sở duy trì chuyên mục định kỳ; các kênh thông tin địa phương cập nhật thường xuyên nội dung cảnh báo, hướng dẫn kỹ năng lựa chọn, chế biến và bảo quản thực phẩm an toàn. Với tiểu thương, hình thức tuyên truyền trực tiếp tại điểm bán được chú trọng, giúp chuyển hóa quy định thành hành vi cụ thể, dễ thực hiện.

Gắn kiểm soát an toàn thực phẩm với phát triển làng nghề

Tại thôn Tranh Khúc “thủ phủ” bánh chưng truyền thống của xã Nam Phù có hơn 120 hộ bước vào vụ sản xuất cao điểm từ ngày 10 tháng Chạp đến hết tháng Giêng. Đây cũng là thời điểm thương hiệu làng nghề chịu thử thách lớn nhất về chất lượng và uy tín.

Xã Nam Phù gắn kiểm soát an toàn thực phẩm với phát triển làng nghề truyền thống. Ảnh: Phương Xuyến

Theo Chủ tịch UBND xã Nam Phù Nguyễn Thị Thu Huyền, Tranh Khúc từ lâu được biết đến là làng nghề gói bánh chưng nức tiếng, cung ứng hàng vạn sản phẩm mỗi dịp Tết cho thị trường Hà Nội và nhiều tỉnh, thành. Những năm gần đây, bên cạnh dòng bánh chưng truyền thống, các hộ còn phát triển thêm bánh chưng gấc, bánh chưng cốm, nhân mặn và nhân ngọt. Áp lực đơn hàng tăng mạnh khiến nhịp độ sản xuất luôn ở mức cao, song các hộ vẫn duy trì quy chuẩn truyền thống từ khâu chọn gạo, đỗ, thịt đến gói, luộc và bảo quản. Nhiều gia đình đã đầu tư máy hút chân không, cải tiến bao bì, chuẩn hóa quy trình đóng gói để nâng cao khả năng vận chuyển xa mà vẫn giữ được chất lượng sản phẩm.

Nam Phù chủ động siết chặt an toàn thực phẩm gắn với nâng cao giá trị làng nghề truyền thống, nâng cao giá trị sản phẩm. Ảnh: Phương Xuyến

Điểm tích cực là, trong cao điểm Tết, làng nghề chủ động bình ổn giá bán, không tăng giá bất hợp lý. Việc bảo đảm an toàn thực phẩm được coi là “giấy thông hành” để bánh chưng Tranh Khúc giữ vững thị trường. Khi người tiêu dùng ngày càng quan tâm đến nguồn gốc và điều kiện sản xuất, việc tuân thủ nghiêm ngặt quy định không chỉ là yêu cầu pháp lý, mà còn là lợi thế cạnh tranh.

Bà Lý Thị Thiệp, Trưởng thôn Tranh Khúc cho biết, nhu cầu thị trường tăng mạnh dịp Tết, khiến công suất luôn ở mức cao, song các hộ vẫn giữ nguyên quy chuẩn truyền thống, chú trọng từng công đoạn để bảo đảm chất lượng và uy tín thương hiệu làng nghề.

Việc Nam Phù chủ động siết chặt an toàn thực phẩm gắn với nâng cao giá trị làng nghề truyền thống cho thấy hướng đi đúng: Phòng ngừa từ sớm, kiểm soát theo trọng tâm, xử lý nghiêm, nhưng đồng hành hướng dẫn. Khi môi trường tiêu dùng an toàn được xây dựng ngay từ cấp xã, thị trường dịp Tết sẽ ổn định hơn, sức khỏe người dân được bảo vệ tốt hơn và những giá trị truyền thống như bánh chưng Tranh Khúc có thêm nền tảng vững chắc để vươn xa.

Quỳnh Dung