Nam sinh lớp 12 có 5 bài báo quốc tế, đỗ ngành Khoa học máy tính của đại học Mỹ

Phạm Nguyễn Đăng Huy, học sinh lớp 12 chuyên Tin của Trường THPT Chuyên Hà Nội - Amsterdam, là tác giả chính/đồng tác giả của 5 bài báo quốc tế, trong đó có bài giành giải “Best Paper Award” tại Hội nghị châu Á - Thái Bình Dương về trí tuệ nhân tạo quốc tế (PRICAI) và một bài đăng tại CVPR - hội nghị đầu ngành về thị giác máy tính và AI.

Mới đây, nam sinh còn trúng tuyển ngành Khoa học máy tính của Đại học Illinois Urbana - Champaign (UIUC, Mỹ) - ngôi trường hàng đầu thế giới về Khoa học máy tính.

Hành trình ấy của Huy bắt đầu từ một học sinh chưa từng theo đuổi tin học chuyên sâu trước khi bước vào cấp 3.

Rẽ ngang sang chuyên Tin

Trong 4 năm THCS, Đăng Huy theo học lớp chuyên Toán. Lên lớp 10, em thi đỗ cùng lúc ba lớp chuyên gồm: chuyên Toán của Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, chuyên Toán của Trường THPT Chuyên Đại học Sư phạm và chuyên Tin của Trường THPT Chuyên Hà Nội - Amsterdam.

Vì thích tư duy hệ thống và lập trình, đồng thời nhận thấy về lâu dài, bản thân muốn chuyển sang một lĩnh vực có tính ứng dụng cao, Huy lựa chọn theo học chuyên Tin.

Hai năm đầu cấp 3, Huy tập trung trau dồi tin học, bắt đầu từ ngôn ngữ C++. Dưới sự hướng dẫn của thầy giáo chủ nhiệm, Huy nhanh chóng tham gia các cuộc thi lập trình thi đấu và đạt một số kết quả ấn tượng.

Trong năm lớp 10, Huy giành giải Nhất Olympic Khoa học Tự nhiên môn Tin học, giải Ba khu vực Tin học trẻ và giải Nhì Tin học miền Trung - Tây Nguyên bảng chuyên Tin.

Đến năm lớp 11, Huy tiếp tục đạt giải Khuyến khích Tin học quốc gia và giải Ba khu vực Tin học trẻ.

Phạm Nguyễn Đăng Huy, học sinh lớp 12 chuyên Tin của Trường THPT Chuyên Hà Nội - Amsterdam. Ảnh: NVCC

Cũng trong giai đoạn này, Huy bắt đầu quan tâm sâu hơn tới trí tuệ nhân tạo (AI). Ban đầu, nam sinh chỉ tiếp cận ở mức ứng dụng, chẳng hạn sử dụng các API (giao diện lập trình ứng dụng) có sẵn để phát triển sản phẩm. Một trong những dự án đầu tiên của Huy là xây dựng ứng dụng trên điện thoại nhằm hỗ trợ người khiếm thính giao tiếp hai chiều.

Từ dự án này, Huy nhận ra bản thân muốn hiểu về AI sâu sắc hơn, không chỉ sử dụng các công cụ có sẵn. Huy bắt đầu học các kiến thức nền tảng của AI, từ toán học, các mô hình học máy, học sâu cho tới cách xây dựng hệ thống. Nam sinh cũng quyết định giảm dần thời gian dành cho lập trình thi đấu để chuyển hướng sang AI bài bản như học về Python, các framework dành riêng cho AI và nghiên cứu lý thuyết.

Sự chuyển hướng này mang lại cho Huy nhiều kết quả như: Giải Nhì Olympic Tin học miền Trung - Tây Nguyên bảng AI, giải Nhì kỳ thi AI quốc gia (VOAI) và mới đây là huy chương Bạc kỳ thi Olympic Trí tuệ nhân tạo quốc tế (IAIO) 2026.

Là tác giả chính bài báo quốc tế xuất sắc

Song song với việc thử sức ở các kỳ thi, Huy tìm kiếm cơ hội tham gia vào các dự án nghiên cứu về AI cùng giảng viên, sinh viên tại Viện AI4LIFE, Đại học Bách khoa Hà Nội một cách chuyên nghiệp, bài bản.

“Ban đầu, em chủ yếu làm những nhiệm vụ cơ bản như thu thập dữ liệu hay cài đặt các mô hình đường cơ sở (baseline). Sau này, em được giao các nhiệm vụ phức tạp hơn như đề xuất ý tưởng cho giải pháp, cài đặt mô hình, chạy thí nghiệm, phân tích kết quả và tham gia viết bản thảo bài báo. Mọi việc em làm đều hướng tới mục đích công việc sau này nên em luôn muốn học nhiều thứ nhất có thể”, nam sinh chia sẻ.

Dưới sự hướng dẫn của giáo sư đầu ngành và sự chỉ bảo tận tình của các sinh viên trong nhóm, Huy trở thành đồng tác giả chính của một bài báo được trao giải “Best Paper Award” tại hội nghị quốc tế PRICAI - nơi có khoảng 700 bài báo từ các nhóm nghiên cứu chuyên nghiệp trên toàn thế giới.

Nghiên cứu này tập trung vào việc ứng dụng AI trong phân tích ảnh giải phẫu bệnh học. Nhóm nghiên cứu của Huy đã thiết kế và huấn luyện một mô hình học sâu có thể dự đoán bản đồ biểu hiện gen của tế bào từ ảnh chụp lát cắt mô. Mô hình này cho kết quả chính xác hơn các phương pháp hiện có.

Hiện nay, nhóm vẫn tiếp tục phát triển các mô hình AI nhằm tự động phân loại các bệnh ung thư tiêu hóa từ ảnh mô bệnh học.

Đăng Huy (thứ 2 từ phải sang) tại hội nghị quốc tế PRICAI. Ảnh: NVCC

Ngoài bài báo tại PRICAI, Huy còn là đồng tác giả của một bài báo khoa học tại CVPR - hội nghị đầu ngành về thị giác máy tính. Nghiên cứu này tập trung vào việc phân tích hiện tượng “ảo giác” (hallucination) của các mô hình thị giác - ngôn ngữ, khi hệ thống AI tạo ra những thông tin không đúng sự thật.

Làm nhiều việc một lúc, suốt ba năm học cấp 3, lịch mỗi ngày của Huy hầu như luôn kín. “Em thường xen kẽ giữa việc nghiên cứu, tham gia các cuộc thi và chuẩn bị hồ sơ du học”, nam sinh chia sẻ.

Huy kể rằng sau khi sang New Zealand tham dự và thuyết trình tại hội thảo PRICAI, em ngay lập tức trở về tham gia kỳ thi lập trình đồng đội quốc tế ICPC 2025. Sau đó, Huy tiếp tục hoàn thiện bài báo CVPR và thực hiện một nghiên cứu khác đang trong quá trình nộp ở hội thảo ICML - cũng là một hội nghị hàng đầu trong lĩnh vực AI.

Với hồ sơ nghiên cứu nổi bật, GPA đạt 9,6/10, SAT 1570/1600 cùng những định hướng nghiêm túc, bài bản trong lĩnh vực AI, mới đây, Huy đã trúng tuyển vào ngành Khoa học máy tính của Đại học Illinois Urbana - Champaign (Mỹ).

Nam sinh cho rằng việc có nhiều hoạt động và thành tích liên quan trực tiếp đến lĩnh vực là một trong những yếu tố giúp em được lựa chọn vào đại học này.

Đăng Huy trong buổi dạy về Computer Vision ở một trại hè về AI. Ảnh: NVCC

Đồng hành cùng Huy trong một số nghiên cứu, TS Bùi Thị Mai Anh, Trưởng nhóm Công nghệ lõi AI, Viện AI4LIFE, Đại học Bách khoa Hà Nội, đánh giá Huy rất yêu thích, nghiêm túc với việc nghiên cứu khoa học.

“Thường việc thực hiện các công bố quốc tế phải chờ tới bậc đại học, nhưng cũng có rất ít sinh viên làm được điều đó. Song Huy đã chủ động tiếp cận và trở thành tác giả chính của một bài báo được trao giải tại hội thảo AI quốc tế khi đang học phổ thông. Đây là điều rất hiếm”, TS Bùi Thị Mai Anh nói.

Trong thời gian tới, Huy đặt mục tiêu sẽ hoàn thành chương trình cử nhân, sau đó tham gia vào một phòng nghiên cứu phù hợp để theo đuổi lĩnh vực AI.

“Việt Nam đang phát triển nhanh trong lĩnh vực AI và ngày càng xuất hiện nhiều nhóm nghiên cứu mạnh. Em muốn tận dụng tối đa thời gian học để tích lũy kiến thức và kinh nghiệm, từ đó tiếp tục theo đuổi con đường nghiên cứu AI lâu dài”, Huy chia sẻ.

Thúy Nga