Nâng cao chất lượng dân số, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội

Chuyển biến trong công tác dân số

Xác định công tác truyền thông đóng vai trò quan trọng trong chuyển đổi hành vi, nâng cao nhận thức về DS, Chi cục DS phối hợp với các sở, ban, ngành, đơn vị triển khai đồng bộ các giải pháp nhằm ổn định quy mô DS, từng bước giải quyết các vấn đề liên quan đến cơ cấu và nâng cao chất lượng DS. Chỉ đạo triển khai, hướng dẫn thực hiện các chương trình, kế hoạch được UBND tỉnh phê duyệt. Phối hợp với các địa phương vận động người dân thay đổi quan niệm; tuyên truyền đến người dân bằng nhiều hình thức phong phú: trên mạng xã hội, qua nhóm zalo,… phù hợp với nhiều nhóm đối tượng, nội dung ngắn gọn, dễ hiểu về hệ lụy và tác động của việc sinh nhiều con đến sự phát triển kinh tế - xã hội. Tập huấn nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ làm công tác DS từ tỉnh đến cơ sở những kiến thức, kỹ năng về DS và phát triển, truyền thông, tư vấn DS để đội ngũ cán bộ làm công tác DS tổ chức triển khai thực hiện tại địa phương, đáp ứng yêu cầu đặt ra về nâng cao năng lực của hệ thống làm công tác DS trong tình hình mới.

Cộng tác viên DS ở các xã, phường “đi từng ngõ, gõ cửa từng nhà, rà từng đối tượng” kiên trì vận động tại gia đình để “mưa dầm thấm lâu” trong thực hiện công tác DS; thực hiện truyền thông, tư vấn nhóm nhỏ, tư vấn trực tiếp qua các đợt chiến dịch chăm sóc sức khỏe sinh sản (CSSKSS), nói chuyện chuyên đề về sức khỏe sinh sản, DS, tư vấn và khám sức khỏe trước hôn nhân; tầm soát, chẩn đoán, điều trị sớm một số bệnh, tật trước sinh và sơ sinh; giảm thiểu tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống; hỗ trợ cho phụ nữ người dân tộc thiểu số ở những xã khó khăn khi sinh con đúng chính sách DS. Chị Nông Thị Huế, y tế thôn bản kiêm cộng tác viên DS xóm Cần Nông, xã Cần Yên luôn bám sát địa bàn, đến từng nhà tuyên truyền các chính sách DS, tư vấn CSSKSS, cách nuôi dạy con theo khoa học… Chị Huế tâm sự: Làm y tế thôn bản kiêm cộng tác viên DS không phải đơn giản muốn đến nhà người ta vận động lúc nào cũng được. Đối với khu vực nông thôn, khi đi làm đồng, tôi tranh thủ vận động chị em. Nhờ làm tốt công tác tư vấn, vận động, các gia đình đều hiểu và chấp nhận dùng các biện pháp tránh thai, thực hiện đúng chính sách DS. Đến nay, xóm không có người sinh con thứ 3, không còn tình trạng tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống, 100% trẻ trong độ tuổi đi học được đến trường, nhiều hủ tục được xóa bỏ.

Theo Chi cục DS tỉnh, 6 tháng đầu năm 2026, Chi cục hướng dẫn trạm y tế các xã, phường phối hợp lồng ghép tổ chức 340 cuộc nói chuyện chuyên đề, sinh hoạt với 8.842 người tham gia; tư vấn trực tiếp (hộ gia đình/nhóm) được 1.756 cuộc với 8.680 người tham gia; tư vấn tại trạm y tế với 10.931 người tham gia; tổ chức 6 hội nghị tập huấn, bồi dưỡng kỹ năng quản lý chuyên ngành DS cho 350 viên chức trung tâm y tế, các bệnh viện và trạm y tế xã, phường trực tiếp thực hiện công tác DS… Các hoạt động nâng cao chất lượng DS như phối hợp với các trường THPT tư vấn, nói chuyện chuyên đề, khám sức khỏe tiền hôn nhân cho học sinh; truyền thông duy trì mức sinh thay thế, sàng lọc trước sinh, sàng lọc sơ sinh, khám sức khỏe trước hôn nhân, chăm sóc sức khỏe phụ nữ được chú trọng.

6 tháng đầu năm, tỷ số giới tính khi sinh là 111,6 bé trai/100 bé gái, số cặp vợ chồng đang độ tuổi sinh đẻ thực hiện biện pháp tránh thai hiện đại 25.474 người; 658 bà mẹ mang thai được sàng lọc trước sinh, 483 trẻ em mới sinh được sàng lọc sơ sinh…

Cán bộ Chi cục Dân số nói chuyện chuyên đề phòng, chống tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống tại xã Tĩnh Túc.

"Chung tay hiện thực hóa khát vọng của thanh niên cho một tương lai tươi sáng"

Ngày DS Thế giới 11/7/2026 được Liên Hợp Quốc lựa chọn với chủ đề “Chung tay hiện thực hóa khát vọng của thanh niên cho một tương lai tươi sáng”. Đây là thông điệp mang ý nghĩa, nhấn mạnh vai trò của thanh niên trong xây dựng tương lai đất nước, đồng thời khẳng định trách nhiệm của toàn xã hội trong việc tạo điều kiện để thế hệ trẻ phát triển toàn diện về thể chất, trí tuệ và tinh thần.

Hưởng ứng Ngày DS Thế giới, ngành y tế tỉnh triển khai nhiều hoạt động thiết thực nhằm nâng cao nhận thức của cán bộ, công chức, viên chức, người lao động và nhân dân về vai trò, tầm quan trọng của công tác DS và phát triển trong tình hình mới. Các hoạt động truyền thông được tổ chức sâu rộng với mục tiêu đưa công tác DS trở thành nhiệm vụ thường xuyên, gắn với phát triển kinh tế - xã hội và nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân.

Theo kế hoạch, các đơn vị y tế tổ chức các hoạt động truyền thông bằng nhiều hình thức đa dạng như: treo băng rôn, pano, áp phích tại các tuyến đường, cơ quan, đơn vị; tuyên truyền trên cổng thông tin điện tử, mạng xã hội, fanpage, facebook, zalo; tổ chức các hội nghị, tọa đàm, hội thảo, nói chuyện chuyên đề và lồng ghép trong các hoạt động chuyên môn, cuộc họp thôn, tổ dân phố và sinh hoạt các đoàn thể… Thông qua các hoạt động này, nhiều thông điệp ý nghĩa được lan tỏa sâu rộng như: “DS là yếu tố quan trọng hàng đầu của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc”; “DS khỏe - gia đình hạnh phúc - đất nước phồn vinh”; “Không lựa chọn giới tính thai nhi dưới mọi hình thức”; “Hãy tham gia tư vấn, khám sức khỏe trước khi kết hôn vì hạnh phúc gia đình, vì sự phồn vinh của đất nước”; “Sinh con và nuôi dạy con tốt là góp phần xây dựng tương lai đất nước” …

Một trong những nội dung trọng tâm được ngành y tế chú trọng là tuyên truyền, vận động thanh niên trước khi kết hôn tham gia tư vấn, khám sức khỏe tiền hôn nhân. Cung cấp các kiến thức về sức khỏe sinh sản, sức khỏe tình dục để nam/nữ trong độ tuổi sinh đẻ hiểu biết, phòng tránh thai an toàn, tránh các bệnh lây truyền qua đường tình dục, chăm sóc thai kỳ tốt, sinh con khỏe mạnh; đẩy mạnh tuyên truyền vị thành niên, thanh niên tiếp cận các dịch vụ CSSKSS, góp phần giảm thiểu tình trạng mang thai ngoài ý muốn, giảm phá thai, dự phòng vô sinh và nâng cao chất lượng DS.