Nâng cao chất lượng giáo dục mầm non ngoài công lập

Trường Mầm non Sao Mai, phường Nông Trang tổ chức hoạt động ngoại khóa giúp các bé có thêm kỹ năng sống theo độ tuổi.

Không để quy mô phát triển vượt điều kiện bảo đảm

Toàn tỉnh có 416 cơ sở mầm non độc lập tư thục với hơn 27 nghìn trẻ theo học. Các cơ sở này đang đảm nhận một phần đáng kể nhu cầu chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ tại những địa bàn đông dân cư, khu, cụm công nghiệp.

Tại một số địa bàn, tỷ lệ trẻ là con công nhân khá cao, như Bình Xuyên 64,18%, Lương Sơn 52,94%; một số nhóm, lớp còn có tỷ lệ trên 78%. Đây là một trong những lý do khiến nhu cầu đối với mạng lưới mầm non ngoài công lập ngày càng lớn.

Cùng với nhu cầu tăng là yêu cầu kiểm soát chặt quy mô và điều kiện hoạt động. Với những cơ sở đông trẻ, cần kiểm soát sĩ số từng nhóm, lớp, đội ngũ giáo viên, diện tích, thiết bị, bếp ăn, phòng cháy, chữa cháy và các điều kiện an toàn.

Qua kiểm tra, 100% cơ sở được kiểm tra có hồ sơ pháp lý theo quy định. Công tác tổ chức ăn bán trú, kiểm tra sức khỏe, theo dõi tình trạng dinh dưỡng được duy trì. Tỷ lệ suy dinh dưỡng thể nhẹ cân và thấp còi ở mức thấp: thể nhẹ cân ở nhóm nhà trẻ 0,31%, mẫu giáo 0,28%; thể thấp còi lần lượt gần 0,59% và 0,43%.

Đáng chú ý, chăm sóc dinh dưỡng không chỉ là giảm suy dinh dưỡng mà còn phải kiểm soát thừa cân, béo phì. Nhóm trẻ mẫu giáo ghi nhận 134 trường hợp thừa cân, béo phì, chiếm gần 0,65%. Đây là vấn đề cần được quan tâm để trẻ phát triển cân đối.

Cùng với đó là yêu cầu ổn định đội ngũ. Mức lương cơ bản của giáo viên tại các cơ sở được khảo sát khoảng 5–7,5 triệu đồng/người/tháng; một số địa bàn có tỷ lệ giáo viên tham gia bảo hiểm xã hội đạt 100%. Việc ổn định đội ngũ, chuẩn hóa trình độ và tăng cường bồi dưỡng chuyên môn cần được coi là một trong những điều kiện để nâng chất lượng chăm sóc, giáo dục trẻ.

Năm học 2026–2027, ngành Giáo dục xác định ưu tiên bảo đảm an toàn, kiểm soát quy mô trẻ, nhóm, lớp; không tiếp tục tăng tuyển sinh khi chưa đủ điều kiện. Những cơ sở vượt quy mô cần có lộ trình điều chỉnh, chuyển đổi mô hình khi đủ điều kiện. Phát triển mạng lưới mầm non ngoài công lập phải gắn với khả năng bảo đảm an toàn và chất lượng, không chạy theo việc tăng quy mô.

Giờ học của cô và trò Trường Mầm non Thanh Lâm, xã Phù Ninh.

Quản lý bằng dữ liệu, rõ trách nhiệm từng cấp

Cùng với kiểm soát quy mô, yêu cầu quản lý mầm non ngoài công lập đang chuyển từ quản lý hành chính sang quản lý theo thực tế và dữ liệu. Mỗi cơ sở phải chịu trách nhiệm về hoạt động chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục trẻ và các điều kiện an toàn. Đồng thời cập nhật đầy đủ, chính xác số trẻ, nhóm, lớp, đội ngũ, địa điểm và tình trạng hoạt động trên Cơ sở dữ liệu ngành.

Ngày hội đến trường của bé tại cơ sở giáo dục mầm non Độc Lập Gieo, phường Việt Trì.

Cùng với dữ liệu, chuyển đổi số cũng cần đi vào thực chất, không chạy theo số lượng phần mềm. Dữ liệu phải chính xác, kịp thời, phục vụ quản lý và giảm hồ sơ, thủ tục cho cơ sở.

Việc sắp xếp mạng lưới cũng cần dựa trên nhu cầu thực tế thay vì giảm cơ học số lượng cơ sở. Hiện 93% cơ sở có dưới 100 trẻ và 82% là nhóm, lớp độc lập. Vì vậy, cần phân loại để có giải pháp phù hợp. Cơ sở đủ điều kiện được duy trì, nâng chất lượng; cơ sở nhỏ nhưng đáp ứng tốt nhu cầu địa bàn được hỗ trợ; cơ sở lớn, vượt quy mô phải có lộ trình điều chỉnh; cơ sở không còn hoạt động phải được xác minh và cập nhật đúng trạng thái.

Đồng chí Nguyễn Thị Hồng Diễm - Trưởng phòng Giáo dục Mầm non, Sở Giáo dục và Đào tạo cho biết: Các địa phương cần rà soát toàn bộ mạng lưới, nắm chắc quy mô, địa điểm và tình trạng hoạt động của từng cơ sở. Những cơ sở vượt quy mô phải có phương án, lộ trình điều chỉnh, không tiếp tục tăng tuyển sinh khi chưa bảo đảm điều kiện theo quy định.

Đồng thời, cần chuẩn hóa dữ liệu, đối soát số trẻ, nhóm, lớp, đội ngũ với dữ liệu trên hệ thống của ngành, giải quyết dứt điểm những trường hợp thiếu hoặc chưa cập nhật thông tin.

Bên cạnh tăng cường quản lý, hỗ trợ chuyên môn cho các trường mầm non độc lập là giải pháp quan trọng để nâng chất lượng. Sở Giáo dục và Đào tạo định hướng bảo đảm 100% cơ sở mầm non độc lập được cấp phép có trường công lập gần nhất hỗ trợ về chương trình giáo dục, nghiệp vụ, nuôi dưỡng, chăm sóc sức khỏe, phòng, chống tai nạn thương tích và an toàn cho trẻ.

Quản lý chặt phải đi đôi với hỗ trợ thiết thực. Khi quy mô được kiểm soát, dữ liệu được chuẩn hóa và trách nhiệm được phân định rõ, các cơ sở mầm non độc lập sẽ có thêm nền tảng để nâng cao chất lượng, tạo môi trường an toàn, tin cậy cho trẻ.