Nâng cao chất lượng nghiên cứu khoa học phục vụ nhiệm vụ công tác biên phòng trong tình hình mới

Trung tướng Vũ Trung Kiên, Tư lệnh Bộ đội Biên phòng phát biểu kết luận hội nghị. Ảnh: Thanh Xuân

Tại hội nghị, các đại biểu nghe báo cáo kết quả công tác nghiên cứu khoa học, công nghệ năm 2025 và phương hướng, nhiệm vụ năm 2026; đồng thời thảo luận, cho ý kiến đối với danh mục đề tài nghiên cứu khoa học cấp Bộ Tư lệnh dự kiến triển khai từ năm 2026.

Theo báo cáo, năm 2025, công tác nghiên cứu khoa học, công nghệ trong Bộ đội Biên phòng tiếp tục được triển khai đồng bộ, bám sát yêu cầu nhiệm vụ quản lý, bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia và xây dựng lực lượng. Toàn lực lượng Bộ đội Biên phòng đã tổ chức thực hiện 25 đề tài, sáng kiến nghiên cứu khoa học các cấp, trong đó có 1 đề tài cấp quốc gia; 4 đề tài cấp Bộ Quốc phòng; 13 đề tài, sáng kiến cấp Bộ Tổng Tham mưu, Tổng cục Chính trị, Tổng cục Hậu cần - Kỹ thuật; 7 đề tài cấp Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng. Các đề tài cơ bản hoàn thành đúng tiến độ, bảo đảm yêu cầu về chất lượng và mục tiêu nghiên cứu đề ra.

Nội dung các đề tài tập trung vào những vấn đề trọng tâm như: Nâng cao hiệu quả quản lý, bảo vệ biên giới quốc gia trên đất liền, trên biển và tại cửa khẩu; công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm; xây dựng thế trận biên phòng toàn dân; xây dựng lực lượng Bộ đội Biên phòng vững mạnh về chính trị, tư tưởng, tổ chức, đạo đức và cán bộ; ứng dụng khoa học và công nghệ trong chỉ huy, quản lý và cải cách hành chính…

Hội đồng Khoa học Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng đã tổ chức xét, duyệt các công trình khoa học tham dự Giải thưởng Tuổi trẻ sáng tạo trong Quân đội lần thứ 25. Kết quả, có 7/11 công trình khoa học đoạt giải (2 giải Ba, 5 giải Khuyến khích).

Thiếu tướng Hoàng Hữu Chiến, Phó Tư lệnh, Tham mưu trưởng Bộ đội Biên phòng phát biểu tại hội nghị. Ảnh: Thanh Xuân

Đáng chú ý, nhiều đề tài nghiên cứu khoa học nghiệm thu trong năm 2025 đã được ứng dụng trực tiếp hoặc đưa vào thử nghiệm trong thực tiễn công tác, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý địa bàn, nắm tình hình, đấu tranh phòng, chống tội phạm và thực hiện nhiệm vụ biên phòng trong tình hình mới. Đội ngũ cán bộ tham gia nghiên cứu khoa học tiếp tục được quan tâm củng cố, từng bước nâng cao trình độ, năng lực chuyên môn, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ nghiên cứu khoa học trong Bộ đội Biên phòng.

Bên cạnh kết quả đạt được, các đại biểu cũng thẳng thắn chỉ ra một số hạn chế như: Một số đề tài chưa thật sự có tính đột phá; đội ngũ cán bộ vừa làm nhiệm vụ chuyên môn, vừa thực hiện nhiệm vụ nghiên cứu, khó đầu tư nghiên cứu chuyên sâu; triển khai kết quả nghiên cứu khoa học vào thực tiễn công tác còn chậm.

Trên cơ sở đó, hội nghị đã thảo luận, thống nhất phương hướng nghiên cứu khoa học, công nghệ năm 2026 theo hướng tập trung, thiết thực, hiệu quả. Dự kiến, Bộ đội Biên phòng triển khai 1 đề tài cấp quốc gia, 6 đề tài cấp Bộ Quốc phòng, 9 đề tài cấp Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng; phấn đấu nâng tỷ lệ đề tài có khả năng ứng dụng thực tiễn cao, gắn nghiên cứu khoa học với tổng kết thực tiễn và công tác tham mưu chiến lược.

Phát biểu chỉ đạo tại hội nghị, Trung tướng Vũ Trung Kiên ghi nhận, biểu dương tinh thần trách nhiệm, chất lượng nghiên cứu khoa học của các cơ quan, đơn vị trong năm 2025. Trung tướng Vũ Trung Kiên khẳng định, nghiên cứu khoa học và công nghệ có vai trò đặc biệt quan trọng, là cơ sở khoa học trực tiếp phục vụ công tác lãnh đạo, chỉ huy, quản lý, điều hành và tổ chức thực hiện nhiệm vụ công tác biên phòng.

Toàn cảnh hội nghị. Ảnh: Thanh Xuân

Đồng chí Tư lệnh Bộ đội Biên phòng yêu cầu công tác nghiên cứu khoa học trong thời gian tới phải bám sát xu hướng diễn biến tình hình thế giới, khu vực, tình hình an ninh truyền thống, phi truyền thống, việc thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp; nắm chắc đường lối, quan điểm Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước. Từ năm 2026, công tác nghiên cứu khoa học, công nghệ bước sang giai đoạn mới, vì vậy phải đảm bảo tính ứng dụng, đảm bảo công tác giảng dạy tại các nhà trường. Tuyệt đối tránh nghiên cứu khoa học để phục vụ các mục đích khác. Khuyến khích các cơ quan, đơn vị nghiên cứu, đăng ký đề tài khoa học theo chức năng, nhiệm vụ và những vấn đề thuộc lĩnh vực của từng cơ quan, đơn vị. Đội ngũ cán bộ, giảng viên tại các nhà trường có học hàm, học vị cao tích cực chủ động đăng ký đề tài khoa học, mang tính thiết thực, có tính ứng dụng cao.

Công tác nghiên cứu khoa học phải xuất phát từ yêu cầu thực tiễn, đột phá, có hàm lượng kiến thức khoa học cao, tập trung giải quyết những vấn đề mới, khó, có tính chiến lược, lâu dài; khắc phục triệt để tình trạng nghiên cứu dàn trải, hình thức. Việc xây dựng danh mục đề tài từ năm 2026 cần bảo đảm trọng tâm, trọng điểm, tránh trùng lặp, nâng cao chất lượng sản phẩm khoa học và hiệu quả ứng dụng.

"Quá trình tổ chức nghiên cứu phải tuân thủ nghiêm các quy định; đề cao trách nhiệm của cơ quan quản lý và chủ nhiệm đề tài; gắn nghiên cứu khoa học với xây dựng lực lượng Bộ đội Biên phòng vững mạnh về chính trị, tư tưởng, tổ chức, đạo đức và cán bộ, góp phần nâng cao chất lượng công tác tham mưu chiến lược. Đảm bảo mục đích của công tác nghiên cứu khoa học để quản lý, bảo vệ vững chắc chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia trong tình hình mới". - Trung tướng Vũ Trung Kiên nhấn mạnh.

Thanh Xuân