Nâng cao chất lượng tư vấn chính sách và mở rộng hợp tác quốc tế trong khoa học xã hội và nhân văn
Trong năm 2026, đã có 247 báo cáo tư vấn chính sách được tiếp nhận, 76 báo cáo được thẩm định, trình phê duyệt và phát hành, trong đó có 18 báo cáo Mật và Tối mật gửi các cơ quan lãnh đạo Đảng, Nhà nước. Đây là số liệu được Ban Quản lý Khoa học và Hợp tác quốc tế (Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam) công bố mới đây.

Toàn cảnh hội nghị. (Ảnh: Minh Hồng)
Ngày 20/11, tại Hà Nội, Ban Quản lý khoa học và Hợp tác quốc tế (Ban), Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam (Viện Hàn lâm) tổ chức Hội nghị tổng kết công tác năm 2026, triển khai phương hướng, nhiệm vụ năm 2027. Đồng chí Giáo sư, Tiến sĩ Lê Văn Lợi, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Viện Hàn lâm dự và chỉ đạo hội nghị.
Trình bày báo cáo tổng kết công tác năm 2026, Tiến sĩ Nguyễn Thị Thu Hà, Phó Trưởng ban Quản lý khoa học và Hợp tác quốc tế cho biết, trong công tác quản lý khoa học, Ban đã tham mưu xây dựng, hoàn thiện 3 đề án lớn; triển khai 10 chương trình khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo giai đoạn 2025–2029; tổ chức 156 hội đồng nghiệm thu nhiệm vụ khoa học cấp Viện Hàn lâm. Đặc biệt, công tác tư vấn chính sách ghi nhận 247 báo cáo được tiếp nhận, 76 báo cáo được thẩm định, trình phê duyệt và phát hành, trong đó có 18 báo cáo Mật và Tối mật gửi các cơ quan lãnh đạo Đảng, Nhà nước.

Giáo sư, Tiến sĩ Lê Văn Lợi, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam phát biểu chỉ đạo tại hội nghị. (Ảnh: Minh Hồng)
Hoạt động hợp tác trong nước và quốc tế tiếp tục được mở rộng với 4 thỏa thuận hợp tác trong nước, 4 thỏa thuận hợp tác mới với các đối tác tại Trung Quốc và Lào; tham mưu, chuẩn bị 31 buổi làm việc của lãnh đạo Viện Hàn lâm với đối tác quốc tế, tổ chức 8 đoàn ra và đón 13 đoàn vào cấp Viện Hàn lâm. Bên cạnh đó, Ban đã tổ chức 25 hội thảo, tọa đàm trong nước và 12 hội thảo, tọa đàm quốc tế cấp Viện Hàn lâm.
Công tác hoàn thiện thể chế và chuyển đổi số cũng đạt kết quả đáng ghi nhận. Ban đã tham mưu xây dựng, trình ban hành 7 quy chế và 1 hướng dẫn; hoàn thành số hóa 100% hồ sơ, tài liệu năm 2025–2026 với tổng số 3.509 trang.
Phát biểu tại hội nghị, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Tạ Minh Tuấn, Phó Bí thư Đảng ủy, Phó Chủ tịch Viện Hàn lâm ghi nhận, đánh giá cao tinh thần trách nhiệm, sự nỗ lực và đoàn kết của tập thể Ban trong thực hiện nhiệm vụ năm 2026, nhất là trong bối cảnh tổ chức bộ máy, nhân sự và chức năng, nhiệm vụ có nhiều thay đổi, khối lượng công việc lớn, yêu cầu ngày càng cao. Đồng chí cũng chia sẻ với những áp lực, khó khăn về khối lượng công việc, điều kiện làm việc và chế độ đãi ngộ của đội ngũ cán bộ.

Chủ trì hội nghị: Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Tài Đông, Trưởng ban Quản lý Khoa học và Hợp tác quốc tế, các Phó Trưởng ban: Tiến sĩ Nguyễn Thị Thu Hà và Thạc sĩ Nguyễn Thanh Hà. (Ảnh: Minh Hồng)
Nhấn mạnh yêu cầu đối với thời gian tới, đồng chí Tạ Minh Tuấn cho rằng mỗi cán bộ cần thay đổi tư duy, đổi mới phương thức làm việc, chủ động thích ứng với bối cảnh và yêu cầu nhiệm vụ mới; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số, nâng cao năng lực và hiệu quả công tác tham mưu. Đặc biệt, đồng chí lưu ý cần tiếp tục khẳng định vai trò nền tảng của nghiên cứu cơ bản trong hoạt động của Viện Hàn lâm, bảo đảm gắn kết giữa nghiên cứu, tư vấn chính sách và tham mưu chiến lược, không xem nhẹ nhiệm vụ nghiên cứu cơ bản trước những yêu cầu công việc trước mắt.
Phát biểu chỉ đạo tại hội nghị, đồng chí Giáo sư, Chủ tịch Lê Văn Lợi ghi nhận, biểu dương những kết quả Ban Quản lý khoa học và Hợp tác quốc tế đạt được trong năm 2026. Đặc biệt, đồng chí Chủ tịch đánh giá cao chất lượng báo cáo tổng kết của Ban, với nội dung sâu, cụ thể, hệ thống hóa các số liệu, phản ánh tương đối toàn diện bối cảnh và hoạt động của đơn vị. Đồng chí cũng ghi nhận khối lượng công việc lớn mà Ban đã triển khai, nhất là trong bối cảnh tổ chức bộ máy có nhiều thay đổi, kiện toàn, đồng thời phải đảm nhận thêm nhiều nhiệm vụ mới liên quan đến xây dựng chương trình, tham mưu chính sách và hoàn thiện thể chế. Thay mặt lãnh đạo Viện Hàn lâm, đồng chí nhiệt liệt biểu dương những kết quả đạt được trên các lĩnh vực công tác của Ban.

Tiến sĩ Nguyễn Thị Thu Hà, Phó Trưởng ban Quản lý Khoa học và Hợp tác Quốc tế trình bày báo cáo tại hội nghị. (Ảnh: Minh Hồng)
Định hướng nhiệm vụ năm 2027, Giáo sư, Tiến sĩ Lê Văn Lơi, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Viện Hàn lâm nhấn mạnh yêu cầu chủ động chuẩn bị và tổ chức thực hiện tốt các nhiệm vụ do Trung ương giao. Trong đó, đáng chú ý là nhiệm vụ phối hợp với Ban Tuyên giáo Trung ương xây dựng Đề án về cơ cấu xã hội trình Bộ Chính trị hoặc Ban Bí thư, cùng với hai đề án của Viện Hàn lâm và các chương trình do Ban Tuyên giáo Trung ương đặt hàng. Đây đều là những nhiệm vụ có yêu cầu cao, tiến độ gấp, đòi hỏi Ban phải chủ động xây dựng kế hoạch, phân công rõ trách nhiệm, thường xuyên theo dõi, đôn đốc tiến độ theo ngày, tuần, tháng; không để tình trạng dồn công việc vào cuối kỳ.
Đối với hoạt động quản lý và triển khai các chương trình khoa học, đồng chí yêu cầu Ban phát huy rõ hơn vai trò chủ động trong tổ chức, điều phối và quản trị, nhất là những chương trình có sự tham gia của nhiều đơn vị. Cần tăng cường kết nối, phân cấp hợp lý, bảo đảm phối hợp đồng bộ, thống nhất trong quá trình triển khai. Ban không chỉ thực hiện vai trò tham mưu mà còn phải chủ động khởi xướng, điều phối, hướng dẫn và tháo gỡ những vướng mắc, tránh tình trạng các đơn vị triển khai riêng lẻ, thiếu sự gắn kết.
Một trong những nhiệm vụ trọng tâm được Chủ tịch Viện Hàn lâm đặc biệt nhấn mạnh là đổi mới phương thức quản lý khoa học. Theo đó, cần khẩn trương hoàn thiện các quy định, đề án liên quan; đồng thời đổi mới phương pháp đánh giá nhiệm vụ khoa học theo hướng thực chất, có tiêu chí, định mức và yêu cầu cụ thể. Việc đánh giá phải đi vào chất lượng thực hiện, kết quả và hiệu quả nghiên cứu, khắc phục tình trạng mới dừng ở kiểm soát quy trình mà chưa đánh giá đầy đủ thực chất sản phẩm khoa học.

Các đại biểu tham dự hội nghị chụp ảnh lưu niệm. (Ảnh: Minh Hồng)
Về hợp tác quốc tế, đồng chí yêu cầu xác định những hướng hợp tác có tính đột phá, chú trọng mở rộng quan hệ với các đối tác tại Hoa Kỳ, Canada và một số quốc gia khác; đặc biệt quan tâm xây dựng mạng lưới chuyên gia, nhà khoa học Việt Nam ở nước ngoài. Cùng với đó, cần chủ động đa dạng hóa nguồn lực phục vụ nghiên cứu khoa học, khai thác hiệu quả các quỹ hỗ trợ trong nước và quốc tế, sớm triển khai cơ chế quỹ theo định hướng đã được Ban Thường vụ cho ý kiến. Đồng chí lưu ý, hoạt động hợp tác không chạy theo số lượng; mỗi thỏa thuận ký kết phải gắn với chương trình, hoạt động cụ thể, có sản phẩm và kết quả thực chất.
Chủ tịch Viện Hàn lâm cũng nhấn mạnh yêu cầu nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, nhất là năng lực nghiên cứu, phân tích chính sách, xử lý dữ liệu và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), công nghệ số trong công việc. Ban cần rà soát năng lực thực tế của đội ngũ, xây dựng chương trình bồi dưỡng phù hợp, khuyến khích cán bộ chủ động tự học, nâng cao trình độ; đồng thời từng bước hình thành hệ thống dữ liệu về các nhà khoa học, phục vụ công tác quản lý và kết nối chuyên môn.
Đặc biệt, đồng chí yêu cầu toàn thể cán bộ thay đổi nhận thức và phương thức làm việc, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số, chuẩn hóa quy trình, bảo đảm công khai, minh bạch, giảm các khâu trung gian, thủ tục rườm rà, tạo thuận lợi cho các nhà khoa học cũng như chính đơn vị quản lý. Đồng chí nhấn mạnh, trong bối cảnh yêu cầu nhiệm vụ ngày càng cao, nếu không chủ động nâng cao năng lực, nhất là năng lực số, và không đổi mới phương thức làm việc thì sẽ khó đáp ứng yêu cầu công việc, dù tăng thời gian và cường độ làm việc.
Nhấn mạnh vai trò quan trọng của Ban Quản lý khoa học và Hợp tác quốc tế đối với hoạt động nghiên cứu khoa học của Viện Hàn lâm, Chủ tịch Viện Hàn lâm bày tỏ mong muốn tập thể Ban tiếp tục phát huy tinh thần trách nhiệm, đoàn kết, chủ động đổi mới, khắc phục khó khăn, chuẩn hóa phương thức làm việc, bảo đảm hiệu quả, minh bạch và thuận lợi trong tổ chức thực hiện nhiệm vụ. Đồng chí kỳ vọng năm 2027 sẽ là năm Ban tạo được bước phát triển đột phá, phấn đấu trở thành một trong những đơn vị đi đầu của Viện Hàn lâm trong thực hiện nhiệm vụ được giao.
