Nâng cao hiệu quả bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của phụ nữ trong giai đoạn phát triển mới

Đại hội đại biểu phụ nữ toàn quốc lần thứ XIV.

Trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới với nhiều thời cơ và thách thức đan xen, yêu cầu này càng trở nên cấp thiết khi những vấn đề như bất bình đẳng giới, bạo lực đối với phụ nữ và trẻ em, khoảng cách phát triển giữa các nhóm phụ nữ, cùng những rủi ro trên không gian mạng vẫn đang đặt ra nhiều thách thức đối với công tác phụ nữ và hoạt động của tổ chức Hội.

Nhiệm kỳ 2022-2026 ghi nhận nhiều kết quả tích cực trong việc thực hiện vai trò đại diện, chăm lo và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của phụ nữ. Hoạt động giám sát, phản biện xã hội, tham gia xây dựng chính sách, pháp luật ngày càng đi vào chiều sâu; chức năng đại diện, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của phụ nữ và trẻ em tiếp tục được khẳng định.

Cùng với đó, công tác gia đình, an sinh xã hội, bảo vệ phụ nữ và trẻ em được tăng cường thông qua nhiều chương trình, đề án thiết thực. Các hoạt động như “Mẹ đỡ đầu”, “Đồng hành cùng phụ nữ biên cương” được triển khai sâu rộng, lan tỏa tinh thần nhân ái và trách nhiệm cộng đồng, góp phần hỗ trợ phụ nữ, trẻ em có hoàn cảnh khó khăn, nâng cao khả năng tiếp cận các dịch vụ xã hội và bảo đảm an sinh.

Tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật cho đồng bào dân tộc thiểu số. (Ảnh: TL)

Đặc biệt, với vai trò chủ trì Dự án 8 thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế-xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, Hội đã phối hợp triển khai nhiều giải pháp hỗ trợ phụ nữ và trẻ em, góp phần giải quyết các vấn đề cấp thiết, giảm tình trạng tảo hôn, hôn nhân cận huyết, hạn chế bạo lực, xâm hại và bảo đảm an sinh xã hội. Những kết quả đó tiếp tục khẳng định vị trí, vai trò của tổ chức Hội trong việc chăm lo, bảo vệ phụ nữ và trẻ em.

Tuy nhiên, thực tiễn cũng cho thấy nhiều khó khăn, thách thức vẫn đang đặt ra. Bất bình đẳng giới, bạo lực đối với phụ nữ và trẻ em, khoảng cách phát triển giữa các nhóm phụ nữ vẫn còn tồn tại; đời sống của một bộ phận phụ nữ, nhất là ở vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số còn nhiều khó khăn. Công tác giám sát, phản biện xã hội ở một số nơi còn hạn chế; việc tham gia bảo vệ và phòng ngừa bạo lực đối với phụ nữ và trẻ em có thời điểm, có nơi chưa đáp ứng yêu cầu thực tiễn.

Các đại biểu chụp ảnh lưu niệm tại Đại hội đại biểu phụ nữ toàn quốc lần thứ XIV.

Từ thực tiễn đó, Đại hội đại biểu Phụ nữ toàn quốc lần thứ XIV xác định việc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của phụ nữ tiếp tục là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của nhiệm kỳ 2026-2031. Trong năm nhiệm vụ trọng tâm được Đại hội thông qua, nhiệm vụ vận động xã hội thực hiện bình đẳng giới vì sự phát triển của phụ nữ, tham gia xây dựng đảng, hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh, tham gia quản lý nhà nước được xác định là những nội dung có ý nghĩa trực tiếp trong việc bảo đảm quyền và tiếng nói của phụ nữ trong đời sống xã hội.

Mục tiêu chung của nhiệm kỳ mới cũng nhấn mạnh yêu cầu huy động sự tham gia của toàn xã hội trong thúc đẩy bình đẳng giới, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần và phát triển toàn diện cho phụ nữ; xây dựng Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam trở thành tổ chức tiên phong hành động vì sự bình đẳng và phát triển của phụ nữ.

Để hiện thực hóa mục tiêu đó, Đại hội đề ra nhiều chỉ tiêu cụ thể gắn trực tiếp với công tác bảo vệ phụ nữ và trẻ em. Theo đó, phấn đấu 100% phụ nữ, trẻ em bị bạo lực, nạn nhân mua bán người trở về được phát hiện sẽ được tổ chức Hội hỗ trợ tiếp cận ít nhất một dịch vụ hỗ trợ phù hợp hoặc dịch vụ hỗ trợ thiết yếu. Đây là chỉ tiêu thể hiện rõ quan điểm lấy phụ nữ làm trung tâm của mọi hoạt động, đồng thời khẳng định trách nhiệm của tổ chức Hội trong việc đồng hành, hỗ trợ những trường hợp dễ bị tổn thương.

Cùng với đó, trong nhiệm kỳ tới, mỗi tỉnh, thành phố phấn đấu xây dựng ít nhất hai mô hình “Nhà an toàn cho phụ nữ và trẻ em” kết nối đường dây nóng 24/7; mỗi xã, phường xây dựng ít nhất một mô hình dịch vụ chăm sóc cộng đồng do phụ nữ làm nòng cốt. Những mô hình này được kỳ vọng sẽ góp phần tạo dựng môi trường an toàn hơn cho phụ nữ và trẻ em, đồng thời nâng cao khả năng hỗ trợ, can thiệp kịp thời đối với các trường hợp bị bạo lực, xâm hại hoặc gặp khó khăn trong cuộc sống.

Một trong những giải pháp quan trọng được xác định là tiếp tục nâng cao chất lượng giám sát, phản biện xã hội và tham gia xây dựng chính sách, pháp luật. Đại hội đề ra mục tiêu hằng năm Hội Liên hiệp Phụ nữ cấp trung ương và cấp tỉnh chủ trì giám sát ít nhất một chính sách, phản biện xã hội ít nhất một dự thảo văn bản quy phạm pháp luật hoặc chính sách liên quan đến phụ nữ, trẻ em, gia đình, bình đẳng giới và tổ chức Hội. Hội cấp xã tham gia giám sát ít nhất một chính sách, góp ý ít nhất hai dự thảo văn bản của cấp ủy, chính quyền. Đồng thời, phấn đấu đến cuối nhiệm kỳ, Hội cấp trung ương đề xuất được ít nhất hai chính sách, cấp tỉnh đề xuất được ít nhất một chính sách liên quan đến phụ nữ, bình đẳng giới, an sinh xã hội hoặc gia đình.

Bên cạnh đó, các cấp Hội sẽ tăng cường đối thoại chính sách, đối thoại xã hội; triển khai “Cổng Mặt trận số” tiếp nhận kiến nghị 24/7 và tổ chức “Tháng nghe dân nói”. Đây là những giải pháp nhằm nâng cao chất lượng đại diện, tạo điều kiện để tiếng nói, nguyện vọng và kiến nghị của phụ nữ được phản ánh đầy đủ hơn tới các cơ quan có thẩm quyền.

Những mục tiêu, chỉ tiêu và định hướng được xác định tại Đại hội đại biểu Phụ nữ toàn quốc lần thứ XIV cho thấy quyết tâm tiếp tục khẳng định vai trò đại diện của tổ chức Hội trong bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của phụ nữ. Trong bối cảnh đất nước bước vào kỷ nguyên phát triển mới, đây không chỉ là nhiệm vụ của riêng tổ chức Hội mà còn là trách nhiệm chung của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội nhằm xây dựng môi trường an toàn, bình đẳng, tạo điều kiện để phụ nữ phát triển toàn diện, phát huy vai trò và đóng góp ngày càng tích cực cho gia đình, cộng đồng và đất nước.