Nâng cao hiệu quả cây trồng vụ Đông

Thu hoạch củ cải ngọt trên những cánh đồng tại xã Giao Ninh.

Không khí lao động khẩn trương, tất bật dường như đang hiện hữu trên những cánh đồng, thửa ruộng của bà con nông dân xã Đồng Thái. Sản xuất vụ Đông năm nay, xã phấn đấu gieo trồng 294ha. Để hoàn thành mục tiêu ấy, ngay từ đầu vụ, địa phương đã tập trung tuyên truyền, vận động, hướng dẫn bà con tích cực tham gia sản xuất theo đúng khung thời vụ, đưa các cây trồng phù hợp đồng đất, cho gia trị kinh tế cao vào nhân rộng. Nổi bật trong số đó là lạc, khoai tây, ngô ngọt, rau màu các loại… Đến nay, diện tích sản xuất vụ Đông của xã đạt khoảng 95% kế hoạch.

Nông dân xã Đồng Thái tích cực chăm sóc ngô ngọt vụ Đông.

Ông Phạm Văn Thượng, Phó Giám đốc HTX Nông nghiệp Phú Lâm, xã Đồng Thái cho biết: Sản xuất vụ Đông HTX kế hoạch gieo trồng 84ha, trong đó có 51ha trên đất 2 lúa. Ngay từ đầu vụ, HTX đã đôn đốc bà con tiến hành sản xuất căn cứ vào tình hình thời tiết, mùa vụ. HTX cũng hỗ trợ quá trình làm đất, cung ứng giống, hướng dẫn kỹ thuật, phòng trừ sâu bệnh… Khuyến khích bà con đưa các giống cây trồng có đầu ra ổn định như ngô ngọt, đậu đỗ vào sản xuất. Đến nay, sản xuất vụ Đông của HTX cơ bản đảm bảo theo kế hoạch, các loại cây trồng phát triển tốt.

Không chỉ đảm bảo tiến độ sản xuất, vụ Đông còn được nhiều địa phương định hướng sản xuất an toàn, bền vững, nâng cao hiệu quả kinh tế.

Tại HTX Nam Cường, xã Yên Cường, từ năm 2016, HTX đã tiến hành vận động các thành viên tổ chức sản xuất rau an toàn. Bởi vậy, quy trình sản xuất được quản lý chặt chẽ từ khâu làm đất, lựa chọn giống, chăm sóc đến phòng trừ sâu bệnh. Việc sử dụng phân bón hữu cơ, hạn chế tối đa thuốc trừ sâu, phân bón hoá học được bà con đồng loạt hưởng ứng và thực hiện. Nhờ vậy, năng suất, chất lượng cây trồng được nâng lên rõ rệt.

Bà Nguyễn Thị Lúy, thôn Tâm Bình, xã Yên Cường cho biết: Nhà tôi trồng khoai tây, có sử dụng phân bón hữu cơ nên cây trồng sinh trưởng và phát triển tốt. Năm ngoái, năng suất khoai tây đạt từ 8 đến 9 tạ/sào, đem lại nguồn thu ổn định cho người nông dân.

Người dân xã Yên Cường tiến hành trồng khoai tây vụ Đông năm 2026.

Chia sẻ về quá trình sản xuất vụ Đông năm nay, ông Nguyễn Văn Dự, Chủ tịch HĐQT HTX Nam Cường, xã Yên Cường cho rằng, vụ Đông năm nay nền nhiệt độ cao hơn mọi năm, nên bên cạnh công tác vật tư, tưới tiêu được đảm bảo, HTX cũng khuyến khích bà con chuẩn bị, kiểm tra, dự phòng 10% giống để chủ động gieo trồng trong khung thời vụ. Bên cạnh đó, khuyến khích người dân trồng trọt theo hướng an toàn, sử dụng phân bón hữu cơ, màng phủ nilong, hệ thống tưới tự động để nâng cao hiệu quả sản xuất.

Năm 2026, xã Yên Cường phấn đấu gieo trồng 565ha cây vụ Đông, trong đó, khoai tây chiếm diện tích chủ lực với 320ha, các cây trồng khác như: ngô, khoai lang, rau đậu các loại cũng được duy trì sản xuất. Xã tăng cường khảo nghiệm, lựa chọn các giống cây trồng mới, phù hợp với điều kiện của địa phương để thay thế các giống cây trồng cũ đã thoái hóa. Cùng với đó, nỗ lực xây dựng các chuỗi liên kết, tiêu thụ sản phẩm ổn định, bền vững cho người dân.

Sản xuất vụ Đông theo hướng an toàn, bền vững được người dân xã Yên Cường hưởng ứng và thực hiện.

Bà Vũ Thị Hiển, cán bộ Phòng Kinh tế xã Yên Cường cho biết: Xã cũng quy hoạch các vùng chuyên canh cây vụ Đông. Quy hoạch đó kết hợp với giao thông, thuỷ lợi thuận tiện cho tưới tiêu. Địa phương tăng cường tuyên truyền, tập huấn, nhân rộng các mô hình trình diễn sản xuất phân hữu cơ trong sản xuất cây vụ Đông để người dân thấy được hiệu quả sản xuất bền vững gắn với bảo vệ môi trường. Nhờ đó, vụ Đông năm 2025, giá trị trên một diện tích đất canh tác bình quân đạt trên 180 triệu đồng/ha.

Tuy nhiên, hiện nay, việc sản xuất vụ Đông của người dân phải đối diện với nhiều thách thức như: thời tiết diễn biến thất thường, giá vật tư có nhiều biến động, tiêu thụ nông sản giá cả bấp bênh, phụ thuộc lớn vào thị trường…

Từ thực tiễn đó, ngành nông nghiệp đã có những chỉ đạo sát sao, kịp thời. Đồng chí Lã Quốc Tuấn, Phó Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, Sở Nông nghiệp và Môi trường cho biết: Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh đã phối hợp với các đơn vị xã, phường xây dựng kế hoạch cụ thể, tham mưu cho Sở Nông nghiệp và Môi trường ban hành, hướng dẫn các quy trình, kỹ thuật về vụ gieo trồng, các nhóm cây được chọn hoặc các biện pháp kỹ thuật canh tác. Các địa phương căn cứ điều kiện thực tế, xây dựng kế hoạch gieo trồng vụ Đông đúng khung thời vụ và đúng đối tượng cây trồng, đạt được hiệu quả tốt nhất, đảm bảo nguồn cung cho thị trường.

Từ chủ trương chỉ đạo của tỉnh, của Sở Nông nghiệp và Môi trường, Chi cục bám sát định hướng sản xuất theo quy trình an toàn, khuyến khích các địa phương, hộ sản xuất, doanh nghiệp nên áp dụng quy trình sản xuất theo hướng hữu cơ hoặc hữu cơ để đảm bảo chất lượng, an toàn vệ sinh thực phẩm, bảo vệ môi trường. Các chương trình hỗ trợ mô hình sản xuất vụ Đông gắn với kế hoạch khuyến nông hàng năm, xây dựng mô hình điểm để lấy đó làm căn cứ nhân rộng. Đồng chí Lã Quốc Tuấn chia sẻ thêm.

Củ cải ngọt được người dân xã Giao Ninh thu hoạch, đóng bịch để xuất bán cho thương lái.

Để nâng cao hiệu quả sản xuất vụ Đông, ngành nông nghiệp tập trung khuyến khích, hỗ trợ và mở rộng các mô hình liên kết với doanh nghiệp trong sản xuất - tiêu thụ sản phẩm cây vụ Đông hàng hóa.

Tăng cường mở rộng và phát triển các mô hình sản xuất nông nghiệp hữu cơ, nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, nông nghiệp sạch, an toàn đáp ứng nhu cầu thị trường; nhân rộng các mô hình áp dụng quy trình kỹ thuật tiên tiến, biện pháp thâm canh bền vững trong điều kiện biến đổi khí hậu gắn với quản lý chất lượng sản phẩm theo chuỗi.

Các địa phương tăng cường tuyên truyền, vận động nông dân sử dụng các loại phân bón và thuốc bảo vệ thực vật được phép lưu hành, đồng thời hướng dẫn các địa phương sử dụng phối hợp các loại phân bón cân đối, hợp lý; giảm lượng phân vô cơ, thuốc bảo vệ thực vật hóa học; tăng cường sử dụng phân bón hữu cơ, phân hữu cơ vi sinh, thuốc bảo vệ thực vật sinh học.

Được biết, vụ Đông năm 2025, năng suất các loại cây trồng tương đương cùng kỳ năm trước. Giá bán hầu hết các loại cây trồng vụ Đông đều tương đương hoặc cao hơn so với cùng kỳ. Giá trị sản lượng cây vụ Đông ước đạt 2.158 tỷ đồng (giá thực tế), bình quân đạt 97,93 triệu đồng/ha.

Kế hoạch gieo trồng vụ Đông 2026 toàn tỉnh là 22.500ha, với các cây trồng chủ lực có giá trị và hiệu quả kinh tế cao như: khoai tây 2.000ha, ngô 3.540ha, bí xanh 680ha, cà chua 700ha, khoai lang 625ha, dưa chuột 940ha… Phấn đấu đưa tổng giá trị sản xuất vụ Đông đạt trên 2.200 tỷ đồng, thu nhập bình quân đạt trên 100 triệu đồng/ha. Tính đến đầu tháng 11, toàn tỉnh đã trồng được trên 16.100ha cây vụ đông các loại.

Vụ Đông năm 2026 tiếp tục đặt ra nhiều kỳ vọng với việc hoàn thành kế hoạch về diện tích, sản lượng cũng như giá trị kinh tế. Các địa phương chủ động bám sát diễn biến thời tiết, thị trường, định hướng phát triển sản xuất của tỉnh, của ngành nông nghiệp để xây dựng các giải pháp kỹ thuật thâm canh và tổ chức tốt sản xuất vụ Đông.

Đồng thời, tăng cường các hình thức hợp tác, liên kết sản xuất, nhất là các cánh đồng liên kết chuỗi giá trị gắn với việc phát triển các sản phẩm nông sản, thực phẩm chủ lực, thế mạnh của từng địa phương; chú trọng nâng cao chất lượng, đáp ứng nguồn hàng hoá dồi dào phục vụ nhu cầu tiêu dùng của người dân, nhất là vào dịp cuối năm.