Nâng cao hiệu quả phối hợp trong giám định tư pháp phục vụ công tác điều tra

Hội nghị là diễn đàn quan trọng để các đơn vị trong Cụm đánh giá toàn diện thực trạng công tác giám định tư pháp, phối hợp giữa cơ quan trưng cầu và cơ quan giám định, đồng thời đề xuất các giải pháp nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động trong thời gian tới.

Phát huy vai trò nguồn chứng cứ khoa học trong điều tra

Phát biểu khai mạc hội nghị, Đại tá Nguyễn Xuân Trường - Trưởng phòng Kỹ thuật hình sự, CATP Hà Nội nhấn mạnh nhiều năm qua, công tác giám định tư pháp trong Công an thành phố đã có nhiều chuyển biến tích cực, từng bước khẳng định vai trò là một trong những hoạt động tố tụng quan trọng, góp phần nâng cao chất lượng công tác điều tra, xử lý tội phạm.

Theo Đại tá Nguyễn Xuân Trường, dưới sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo thường xuyên của Đảng ủy, Ban Giám đốc CATP Hà Nội, công tác giám định tư pháp đã được triển khai nghiêm túc, đúng quy định của pháp luật, các quy định của Bộ Công an và quy trình nghiệp vụ của lực lượng Kỹ thuật hình sự. Hoạt động trưng cầu, tiếp nhận, tổ chức thực hiện và ban hành kết luận giám định cơ bản bảo đảm đúng trình tự, thủ tục, đáp ứng yêu cầu công tác điều tra, giải quyết các vụ án, vụ việc.

Đại tá Nguyễn Xuân Trường - Trưởng phòng Kỹ thuật hình sự, CATP Hà Nội phát biểu khai mạc hội nghị

Một trong những kết quả nổi bật được ghi nhận là cơ chế phối hợp giữa Cơ quan điều tra và Phòng Kỹ thuật hình sự ngày càng chặt chẽ, hiệu quả. Các đơn vị điều tra đã thực hiện nghiêm các quy định về trưng cầu giám định, chủ động trao đổi thông tin, cung cấp hồ sơ, tài liệu, mẫu vật phục vụ công tác giám định.

Phòng Kỹ thuật hình sự cũng thường xuyên phối hợp với các đơn vị điều tra trong quá trình nghiên cứu hồ sơ, tiếp nhận yêu cầu, thực hiện giám định và giải thích nội dung kết luận giám định, góp phần tháo gỡ nhiều khó khăn, vướng mắc trong quá trình giải quyết vụ án.

Báo cáo kết quả cho thấy, đơn vị đã đáp ứng khối lượng lớn yêu cầu trưng cầu giám định từ các cơ quan điều tra. Các kết luận giám định đều bảo đảm tính khách quan, chính xác và khoa học, được các cơ quan tiến hành tố tụng sử dụng hiệu quả trong hoạt động điều tra, truy tố, xét xử.

Nhiều kết luận giám định đã trở thành nguồn chứng cứ khoa học quan trọng, góp phần làm rõ bản chất vụ án, chứng minh hành vi phạm tội, xác định đối tượng vi phạm và xử lý đúng người, đúng tội, đúng quy định của pháp luật; qua đó hạn chế tối đa nguy cơ oan sai hoặc bỏ lọt tội phạm.

Cùng với đó, đội ngũ giám định viên tư pháp, cán bộ làm công tác giám định luôn được quan tâm đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, bản lĩnh nghề nghiệp và tinh thần trách nhiệm. Năng lực nghiên cứu, ứng dụng khoa học công nghệ, phương pháp giám định hiện đại không ngừng được nâng cao, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới.

Hội nghị là diễn đàn quan trọng để các đơn vị trong Cụm thi đua số 2 - CATP Hà Nội đánh giá toàn diện thực trạng công tác giám định tư pháp, phối hợp giữa cơ quan trưng cầu và cơ quan giám định

Đáng chú ý, đơn vị đã chủ động triển khai nhiều lĩnh vực giám định chuyên sâu, từng bước ứng dụng các thành tựu khoa học kỹ thuật và chuyển đổi số vào hoạt động chuyên môn.

Trong đó, lĩnh vực giám định kỹ thuật số và điện tử được triển khai từ năm 2023 đã bước đầu đáp ứng yêu cầu thực tiễn, phục vụ hiệu quả công tác xử lý chứng cứ điện tử, dữ liệu số, góp phần nâng cao năng lực đấu tranh với tội phạm sử dụng công nghệ cao, tội phạm trên không gian mạng và các loại tội phạm phát sinh trong bối cảnh chuyển đổi số hiện nay.

Thông qua hoạt động giám định tư pháp, lực lượng Kỹ thuật hình sự đã hỗ trợ tích cực cho cơ quan điều tra trong việc định hướng điều tra, củng cố tài liệu, chứng cứ, giải quyết nhiều vụ án đặc biệt nghiêm trọng, phức tạp.

Đồng thời, từ thực tiễn giám định, lực lượng Kỹ thuật hình sự còn phát hiện nhiều phương thức, thủ đoạn hoạt động mới của tội phạm, kịp thời tham mưu, trao đổi với các đơn vị chức năng để xây dựng các giải pháp phòng ngừa, đấu tranh phù hợp.

Hoàn thiện cơ chế phối hợp đáp ứng yêu cầu thực tiễn

Bên cạnh những kết quả đạt được, hội nghị cũng thẳng thắn nhìn nhận một số tồn tại, khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện công tác giám định tư pháp. Trong bối cảnh tình hình tội phạm ngày càng diễn biến phức tạp, đặc biệt là tội phạm sử dụng công nghệ cao, tội phạm trên không gian mạng và việc triển khai các quy định mới của Luật Giám định tư pháp năm 2025, nhiều vấn đề thực tiễn cần tiếp tục được nghiên cứu, trao đổi và thống nhất trong quá trình thực hiện.

Nổi lên là những khó khăn trong việc xác định nội dung trưng cầu giám định; công tác thu thập, bảo quản, bàn giao mẫu vật, dấu vết; cơ chế phối hợp, trao đổi thông tin giữa Điều tra viên và Giám định viên; việc khai thác, đánh giá, sử dụng kết luận giám định phục vụ hoạt động điều tra; cũng như yêu cầu nâng cao chất lượng, rút ngắn thời gian thực hiện giám định đối với các vụ án, vụ việc có tính chất phức tạp.

Vụ giết người phi tang thi thể tại sông Hồng, hát hiện ngày 13-10-2023. Phòng Kỹ thuật hình sự đã tiến hành giám định chỉ bản nhanh chóng xác định được tung tích, kết luận chính xác dấu vết vân tay của nạn nhân, qua đó giúp cơ quan điều tra nhanh chóng làm rõ và bắt giữ đối tượng gây án

Tại hội nghị, các đơn vị trong Cụm thi đua số 2 đã trình bày nhiều tham luận, tập trung đánh giá thực trạng chấp hành pháp luật trong hoạt động trưng cầu giám định, phối hợp thực hiện giám định và sử dụng kết luận giám định tư pháp gắn với chức năng, nhiệm vụ của từng đơn vị.

Các ý kiến tham luận đã phản ánh sát thực tế những khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình điều tra, giải quyết vụ án; đồng thời đề xuất nhiều giải pháp cụ thể nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả phối hợp giữa cơ quan trưng cầu và cơ quan giám định.

Phát biểu kết luận hội nghị, Đại tá Nguyễn Xuân Trường khẳng định, hội nghị tọa đàm đã hoàn thành toàn bộ nội dung chương trình đề ra. Những báo cáo tham luận và ý kiến trao đổi tâm huyết, trách nhiệm của đại diện các đơn vị đã làm rõ hơn những kết quả đạt được cũng như những khó khăn, tồn tại trong công tác giám định tư pháp và công tác phối hợp giữa Cơ quan điều tra với Phòng Kỹ thuật hình sự thời gian qua.

"Các ý kiến tại hội nghị là cơ sở quan trọng để Phòng Kỹ thuật hình sự nghiên cứu, tổng hợp, tiếp tục tham mưu hoàn thiện các quy trình phối hợp, nâng cao chất lượng công tác giám định tư pháp, hiệu quả sử dụng kết luận giám định và hiệu quả phối hợp giữa cơ quan điều tra với lực lượng Kỹ thuật hình sự" - Đại tá Nguyễn Xuân Trường nhấn mạnh.

Phòng Kỹ thuật hình sự tiếp nhận giám định 890 miếng vàng SJC, 246kg vàng nguyên khối trong vụ án lừa đảo chiếm đoạt tài sản trên không gian mạng do Mr Pips Phó Đức Nam, Lê Khắc Ngọ cầm đầu

Hội nghị tọa đàm không chỉ góp phần đánh giá khách quan, toàn diện thực trạng công tác giám định tư pháp mà còn tạo diễn đàn để các đơn vị trao đổi kinh nghiệm, thống nhất nhận thức và phương pháp thực hiện.

Qua đó, tiếp tục nâng cao chất lượng công tác chấp hành pháp luật, phát huy vai trò của giám định tư pháp trong hoạt động tố tụng hình sự, đáp ứng yêu cầu đấu tranh phòng, chống tội phạm, bảo đảm an ninh, trật tự trên địa bàn Thủ đô trong tình hình mới.