Nâng cao hiệu quả quản lý lưu trú và hoạt động của người nước ngoài từ cơ sở

Chủ động nắm địa bàn từ cơ sở

Đầu tháng 6-2026, UBND thành phố Hà Nội ban hành Quyết định số 63/2026/QĐ-UBND về Quy chế phối hợp trong công tác quản lý cư trú, hoạt động của người nước ngoài trên địa bàn. Điểm đáng chú ý của quy chế là phát huy vai trò của chính quyền và lực lượng Công an cấp xã, phường trong việc nắm địa bàn, quản lý cư trú ngay từ cơ sở, tăng cường phối hợp giữa các ngành, các cấp để kịp thời phát hiện, xử lý những vấn đề phát sinh.

Tây Hồ là một trong những địa bàn tập trung đông người nước ngoài sinh sống, làm việc của Hà Nội. Những năm gần đây, Công an phường đã triển khai mô hình "Quản lý người nước ngoài Ba nhất" với tiêu chí "thông minh nhất, chủ động nhất, số hóa nhất". Thay vì chỉ kiểm tra khi có vụ việc phát sinh, lực lượng Công an thường xuyên rà soát các khách sạn, căn hộ dịch vụ, nhà cho thuê; đồng thời hướng dẫn chủ cơ sở thực hiện đầy đủ quy định về khai báo tạm trú, cập nhật thông tin cư trú trên hệ thống điện tử.

Đồng chí Ngọc Anh cùng cán bộ trong tổ công tác đến khu vực lưu trú có người nước ngoài sinh sống trên địa bàn. Ảnh: Công an phường cung cấp

Trung tá Phan Thị Ngọc Anh, cán bộ Công an phường Tây Hồ, người trực tiếp thực hiện công tác quản lý người nước ngoài trên địa bàn, cho biết: "Chúng tôi thường xuyên xuống từng cơ sở lưu trú để vừa kiểm tra, vừa hướng dẫn chủ cơ sở thực hiện đúng quy định về khai báo tạm trú. Khi người quản lý khách sạn, căn hộ dịch vụ hiểu rõ trách nhiệm và chủ động phối hợp với lực lượng Công an thì việc quản lý người nước ngoài sẽ hiệu quả hơn, đồng thời tạo thuận lợi cho những người cư trú hợp pháp trên địa bàn".

Theo Trung tá Phan Thị Ngọc Anh, việc bám sát địa bàn giúp lực lượng Công an kịp thời cập nhật biến động cư trú, phát hiện những trường hợp khai báo chưa đầy đủ hoặc có dấu hiệu bất thường để xác minh ngay từ đầu, hạn chế phát sinh vi phạm.

Chuyển từ quản lý hành chính sang quản trị bằng dữ liệu

Cùng với sự chủ động của lực lượng Công an cơ sở, chuyển đổi số đang tạo bước thay đổi rõ nét trong công tác quản lý lưu trú. Từ tháng 5-2026, Bộ Công an đã thống nhất việc khai báo tạm trú đối với người nước ngoài và thông báo lưu trú của công dân Việt Nam trên cùng một hệ thống phần mềm, giúp đồng bộ dữ liệu, rút ngắn thời gian xử lý và nâng cao hiệu quả quản lý.

Trên nền tảng đó, nhiều địa phương của Hà Nội đã tổ chức tập huấn cho các khách sạn, nhà nghỉ, homestay, căn hộ dịch vụ; hướng dẫn thực hiện khai báo điện tử, giải đáp những khó khăn trong quá trình sử dụng hệ thống và yêu cầu các cơ sở lưu trú thực hiện nghiêm quy định của pháp luật. Cách làm này không chỉ giúp giảm sai sót trong khai báo mà còn nâng cao ý thức chấp hành của các tổ chức, cá nhân kinh doanh dịch vụ lưu trú.

Công an phường Tây Hồ hướng dẫn người nước ngoài cư trú trên địa bàn khai báo lưu trú trên ứng dụng VNeID. Ảnh: Công an phường cung cấp

Thực tế cho thấy, công tác quản lý người nước ngoài hiện nay không còn đơn thuần là kiểm tra, xử lý vi phạm mà đang chuyển mạnh sang phương thức quản trị dựa trên dữ liệu, lấy phòng ngừa là chính. Khi thông tin cư trú được cập nhật đầy đủ, chính xác và liên thông giữa các đơn vị, lực lượng chức năng có thể chủ động nắm tình hình, phát hiện sớm những yếu tố tiềm ẩn ảnh hưởng đến an ninh, trật tự, đồng thời giảm thủ tục, tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp và người nước ngoài sinh sống, làm việc hợp pháp.

Từ thực tiễn ở Tây Hồ và nhiều phường, xã trên địa bàn thành phố cho thấy, quản lý hiệu quả người nước ngoài phải bắt đầu từ từng cơ sở lưu trú, từng khu dân cư và từng cán bộ bám sát địa bàn. Khi công nghệ số được kết hợp với trách nhiệm của lực lượng Công an cơ sở và sự phối hợp của chính quyền, doanh nghiệp, người dân, sẽ hình thành mạng lưới quản lý đồng bộ, góp phần giữ vững an ninh, trật tự và xây dựng hình ảnh Thủ đô Hà Nội an toàn, văn minh, thân thiện trong quá trình hội nhập quốc tế.