Nâng cao nhận thức bảo vệ động vật hoang dã

Chị Quách Thị Ánh Như, ngụ ấp Đông Sơn 1, xã Thoại Sơn bàn giao cá thể trăn đất. (Ảnh: Công an An Giang)

Do có điều kiện tự nhiên và hệ sinh thái phong phú, tỉnh An Giang đối diện nhiều thách thức trong công tác bảo tồn đa dạng sinh học. Trước thực trạng các đường dây tội phạm săn bắt, mua bán trái phép động vật hoang dã nguy cấp hoạt động ngày càng tinh vi, lực lượng chức năng toàn tỉnh quyết liệt vào cuộc bảo vệ tài nguyên thiên nhiên và gìn giữ hệ sinh thái.

Thời gian gần đây, tại An Giang, tội phạm liên quan động vật hoang dã nguy cấp, quý, hiếm không còn mang tính chất nhỏ lẻ, tự phát mà đã chuyển sang hình thức tổ chức thành các đường dây tinh vi, trang bị vũ khí và liên kết chặt chẽ liên tỉnh. Quyết tâm ngăn chặn hành vi xâm hại các loài sinh vật quý hiếm, Công an tỉnh đã xác lập nhiều chuyên án, đánh thẳng vào các “hang ổ” của lâm tặc và đầu nậu.

Đại tá Đào Hải Đăng, Phó Giám đốc Công an tỉnh An Giang cho biết: Trong thời gian từ ngày 7/5 đến ngày 30/6/2026, lực lượng công an toàn tỉnh phối hợp Chi cục Kiểm lâm tỉnh đẩy mạnh tuyên truyền, tổ chức cho hơn 1.646 cá nhân, hộ kinh doanh, cơ sở gây nuôi động vật hoang dã ký cam kết không vi phạm pháp luật; vận động 566 trường hợp tự nguyện giao nộp 526 công cụ kích điện và 945 cá thể động vật (trong đó có 58 cá thể quý, hiếm). Ngoài ra, các phòng nghiệp vụ thuộc Công an tỉnh An Giang còn rà soát, lập danh sách 1.316 cá nhân có dấu hiệu vi phạm để quản lý; tổ chức 1.728 cuộc tuần tra, phát hiện và xử lý 138 vụ vi phạm; thu giữ 333 bộ công cụ kích điện, 3.061 linh kiện chế tạo, 15 phương tiện, hơn 4.000m lưới bẫy chim và 465 cá thể động vật; ra quyết định xử phạt hành chính 54 vụ với 56 đối tượng, tổng số tiền phạt hơn 347 triệu đồng; khởi tố hai vụ với 10 bị can. Thời gian tới, Công an tỉnh sẽ tiếp tục thực hiện nghiêm các chỉ thị của Bộ Công an, duy trì phối hợp chặt chẽ với các sở, ngành để đấu tranh, xử lý quyết liệt, góp phần bảo vệ động vật hoang dã và nguồn lợi thủy sản trên địa bàn.

Song song việc đấu tranh với tội phạm, ngành chức năng tỉnh An Giang đẩy mạnh tuyên truyền với thông điệp: “Không săn bắt-Không tiêu thụ-Bảo vệ động vật hoang dã, chim di cư, bảo vệ nguồn lợi thủy sản”. Thông điệp này đã lan tỏa sâu rộng đến từng khóm, ấp, khu phố. Tại xã Long Kiến, Công an xã “đi từng ngõ, gõ từng nhà” để phổ biến pháp luật, tổ chức ký cam kết cho 19 hộ dân trọng điểm không săn bắt, nuôi nhốt, mua bán động vật hoang dã và không sử dụng xung điện, chất nổ đánh bắt thủy sản tận diệt, giúp nhiều người trước đây sống dựa vào rừng, sông nước chủ động chuyển đổi hành vi.

Sự chuyển biến rõ nét nhất thể hiện qua ý thức tự nguyện của người dân. Điển hình tại xã U Minh Thượng, từ 3-5/6/2026, Công an xã đã tiếp nhận 16 cá thể động vật hoang dã quý hiếm do người dân tự nguyện giao nộp. Hầu hết các cá thể sau khi kiểm tra sức khỏe đã được thả về môi trường tự nhiên. Riêng một cá thể khỉ suy giảm bản năng hoang dã do nuôi nhốt lâu ngày được bàn giao cho Trung tâm Cứu hộ động vật Vườn quốc gia U Minh Thượng chăm sóc đặc biệt. Việc người dân chủ động giao nộp các loài có giá trị kinh tế cao như mèo rừng, kỳ đà là minh chứng cho sự thay đổi tư duy tích cực.

Mới đây nhất, ngày 15/7/2026, chị Quách Thị Ánh Như, ngụ ấp Đông Sơn 1, xã Thoại Sơn phát hiện một cá thể trăn nặng khoảng 3kg, đã chủ động liên hệ Công an xã Thoại Sơn bàn giao. Lực lượng công an xã sau đó phối hợp Chi cục Kiểm lâm tỉnh tiếp nhận, thả cá thể trăn về môi trường tự nhiên…

Mặc dù đạt nhiều kết quả khả quan, Phó Chi cục trưởng Kiểm lâm tỉnh An Giang Lê Thành Công nhận định: Công tác bảo tồn đa dạng sinh học vẫn đối mặt với không ít khó khăn, như việc phân biệt, định danh một số loài động vật hoang dã nguy cấp, quý, hiếm còn gặp trở ngại do thiếu tài liệu hướng dẫn chi tiết, ảnh hưởng tiến độ xác minh, xử lý hồ sơ. Nhiều đối tượng vi phạm không có khả năng nộp phạt hoặc không có tài sản cưỡng chế. Việc xác định giá trị thị trường đối với tang vật là loài nguy cấp gặp nhiều vướng mắc. Ngoài ra, theo lãnh đạo Chi cục Kiểm lâm tỉnh, hiện dữ liệu đa dạng sinh học chưa đồng bộ; quá trình đô thị hóa, thu hẹp diện tích rừng tác động tiêu cực môi trường sống của sinh vật. Trong khi đó, kinh phí bảo tồn còn hạn chế, lực lượng mỏng và trang thiết bị tuần tra chưa đáp ứng yêu cầu thực tế.

Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Ngô Công Thức nhấn mạnh: Tỉnh quyết không đánh đổi môi trường sinh thái lấy tăng trưởng kinh tế ngắn hạn. Thời gian tới, Ủy ban nhân dân tỉnh An Giang sẽ tiếp tục chỉ đạo các đơn vị liên ngành siết chặt quy chế phối hợp, tập trung xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu số đồng bộ phục vụ quản lý, giám sát các loài động, thực vật quý hiếm. Đồng thời, tỉnh đã gửi kiến nghị lên Bộ Công an và Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề xuất hỗ trợ thêm nguồn lực, kinh phí đặc thù cùng các trang thiết bị hiện đại như camera nhiệt, thiết bị định vị vệ tinh, xuồng cao tốc chuyên dụng để nâng cao năng lực chiến đấu cho lực lượng tuyến đầu.