Nâng cao nhận thức, đẩy lùi tảo hôn ở đồng bào Mông
Nhờ đẩy mạnh tuyên truyền, đồng bào Mông tại xã Cư Jút, tỉnh Lâm Đồng ngày càng hiểu rõ tác hại của tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống.
Chuyển biến từ nhận thức đến hành động chống nạn tảo hôn
Căn nhà khang trang của vợ chồng anh Dương Văn Pi Ai (SN 1987, trú tại thôn 15, xã Cư Jút, tỉnh Lâm Đồng) vừa hoàn thành cách đây khoảng 3 tháng với kinh phí xây dựng 650 triệu đồng. Đây là thành quả sau nhiều năm vợ chồng anh chăm chỉ lao động, tích góp từ việc trồng cà phê, hồ tiêu.

Những căn nhà khang trang của người dân ở thôn 15, xã Cư Jút
Với gần 2 ha đất sản xuất, mỗi năm gia đình anh Pi Ai thu hoạch hơn 3 tấn cà phê nhân và 2,3 tấn hồ tiêu, mang lại lợi nhuận khoảng 400 triệu đồng sau khi trừ chi phí. Ngoài thời gian chăm sóc vườn cây, anh còn tranh thủ đi làm thuê để có thêm thu nhập, lo cho các con ăn học.
Anh Pi Ai kể, năm 1997, khi mới 10 tuổi, anh cùng gia đình di cư từ các tỉnh phía Bắc vào vùng đất này lập nghiệp. Những năm đầu, cuộc sống của đồng bào Mông còn nhiều khó khăn, điều kiện tiếp cận thông tin hạn chế, nhiều tập tục trong hôn nhân vẫn tồn tại.
Theo anh Pi Ai, trước đây, tại thôn 15 từng xảy ra tình trạng con anh lấy con em, con chị lấy con em. Việc dựng vợ, gả chồng cho con đôi khi xuất phát từ sự sắp đặt của cha mẹ, thay vì tình yêu và sự tự nguyện của đôi trẻ.
“Ngày xưa, đời sống của người Mông chỉ quanh quẩn ở những khu đồi, ít tiếp xúc với bên ngoài nên chuyện con anh lấy con em được xem là bình thường. Nhưng hiện nay, nhận thức của người dân đã thay đổi nhiều”, anh Pi Ai chia sẻ.
Vợ chồng anh Pi Ai có 7 người con, trong đó 3 người đã mất vì bệnh tật, 4 người còn lại đang tuổi ăn học. Anh cho biết, trước khi kết hôn, hai vợ chồng đã tìm hiểu thông qua cha mẹ và xác định không có quan hệ huyết thống.
Từ những mất mát trong cuộc sống, câu chuyện chăm sóc sức khỏe, bảo vệ tương lai của con trẻ càng trở nên đáng quan tâm đối với mỗi gia đình.
Anh Pi Ai cho biết, trước đây, chính quyền xã Cư K’Nia (nay thuộc xã Cư Jút) thường xuyên tổ chức tuyên truyền, phổ biến pháp luật, trong đó có nội dung phòng, chống tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống.
“Nhờ những cuộc tuyên truyền này mà người dân cũng dần hiểu rõ hậu quả của việc hôn nhân cận huyết là gì”, anh Pi Ai nói.
Đẩy lùi tập tục ảnh hưởng đến chất lượng dân số
Ông Lầu Văn Sinh, Phó trưởng thôn 15, xã Cư Jút cho biết, toàn thôn hiện có 612 hộ dân, trong đó đồng bào Mông chiếm khoảng 98%. Những năm qua, công tác phòng, chống tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống được lồng ghép trong các hoạt động tuyên truyền tại cộng đồng.

Anh Dương Văn Pi Ai (áo vàng), ông Lầu Văn Sinh (áo xanh) Phó trưởng thôn 15, xã Cư Jút cùng người dân chia sẻ với phóng viên
Không chỉ thông qua các cuộc họp thôn, nội dung này còn được tuyên truyền trong những buổi sinh hoạt tại hội thánh Tin lành, giúp người dân từng bước hiểu rõ những hệ lụy của việc kết hôn giữa những người có quan hệ huyết thống gần.
Theo ông Sinh, qua tìm hiểu, người dân nhận thức được rằng việc kết hôn cận huyết thống có thể ảnh hưởng đến sức khỏe của thế hệ sau, làm tăng nguy cơ trẻ sinh ra mắc bệnh bẩm sinh, dị tật, gây khó khăn cho cuộc sống gia đình.
Về mặt y học, những người có quan hệ huyết thống gần thường có khả năng mang cùng biến thể gen gây bệnh di truyền. Khi kết hôn và sinh con, nguy cơ con cái mắc một số bệnh di truyền lặn sẽ cao hơn so với các cặp vợ chồng không có quan hệ huyết thống gần.
Cùng với hôn nhân cận huyết thống, tảo hôn cũng để lại nhiều hệ lụy. Việc lập gia đình khi chưa đủ tuổi có thể khiến trẻ em phải nghỉ học sớm, hạn chế cơ hội nghề nghiệp. Đặc biệt, mang thai và sinh con ở tuổi vị thành niên làm gia tăng nguy cơ biến chứng đối với cả mẹ và trẻ sơ sinh.
Tại thôn 15, anh Dương Văn Lợi (25 tuổi) hiện đã có 3 người con. Công việc hằng ngày của anh chủ yếu là làm thuê để trang trải cuộc sống. Câu chuyện của những gia đình trẻ cũng đặt ra yêu cầu nâng cao nhận thức về độ tuổi kết hôn, chăm sóc sức khỏe sinh sản và trách nhiệm nuôi dạy con cái.
Kiên trì tuyên truyền, thay đổi nếp nghĩ
Theo cán bộ UBND xã Cư Jút, thông qua công tác tuyên truyền, người dân ngày càng hiểu rõ quy định của pháp luật về hôn nhân và gia đình. Khoảng 2 năm trở lại đây, tình trạng tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống trên địa bàn đã giảm rõ rệt.
Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 quy định nam từ đủ 20 tuổi, nữ từ đủ 18 tuổi trở lên mới đủ tuổi kết hôn; nghiêm cấm tảo hôn, kết hôn giữa những người cùng dòng máu về trực hệ hoặc có họ trong phạm vi ba đời.
Cán bộ UBND xã Cư Jút cho biết, công tác tuyên truyền phòng, chống tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống được chính quyền xã Cư K’Nia trước đây triển khai trong nhiều năm và hiện nay tiếp tục được đẩy mạnh.
Việc kiên trì tuyên truyền, phát huy vai trò của cán bộ thôn, người có uy tín trong cộng đồng có ý nghĩa quan trọng trong vận động người dân chấp hành pháp luật, giữ gìn những giá trị văn hóa tốt đẹp, từng bước loại bỏ các tập tục không còn phù hợp.
Những chuyển biến trong nhận thức của đồng bào Mông tại thôn 15 đang góp phần xây dựng gia đình tiến bộ, hạnh phúc, nâng cao chất lượng dân số và hướng tới sự phát triển bền vững của vùng đồng bào dân tộc thiểu số.
Nguồn Công Lý: https://congly.vn/nang-cao-nhan-thuc-day-lui-tao-hon-o-dong-bao-mong-548437.html

