Nâng cao nhận thức về ứng xử văn hóa trên môi trường số

Đây là thông tin được bà Nguyễn Thị Thanh Huyền - Phó Cục trưởng Cục Phát thanh, truyền hình và thông tin điện tử (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) cho biết tại họp báo quý I/2026 của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, diễn ra sáng 15/4.

Họp báo quý I/2026 của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch. Ảnh: Xuân Trường

Thúc đẩy lan tỏa sâu rộng đến nhân dân

Trước đó, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã có Quyết định số 423/QĐ-BVHTTDL ngày 5/3/2026 ban hành Bộ Quy tắc ứng xử văn hóa trên môi trường số (Bộ Quy tắc).

Bộ Quy tắc quy định các chuẩn mực ứng xử văn hóa của cá nhân và tổ chức khi tham gia hoạt động trên môi trường số, phạm vi áp dụng cho 5 nhóm đối tượng gồm: cá nhân; tổ chức, doanh nghiệp cung cấp dịch vụ mạng xã hội, nền tảng số trong và ngoài nước; nhà cung cấp dịch vụ internet; cơ quan báo chí, cơ quan báo chí hoạt động phát thanh, truyền hình, công ty truyền thông, người kinh doanh dịch vụ quảng cáo, công ty tổ chức nghệ thuật biểu diễn; cùng các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp khác.

Theo lãnh đạo Cục Phát thanh, truyền hình và thông tin điện tử, việc ban hành Bộ Quy tắc ứng xử về văn hóa trên môi trường số đã nhận được sự đồng hành truyền thông mạnh mẽ từ các cơ quan báo chí, qua đó giúp nội dung của Bộ Quy tắc tiếp cận sâu rộng đến mọi tầng lớp nhân dân. Mục tiêu hàng đầu là để từng người dân, cá nhân, tổ chức, doanh nghiệp, cho đến các nhà cung cấp dịch vụ quảng cáo, nền tảng số, đặc biệt là những người hoạt động nghệ thuật, người nổi tiếng tham gia trên môi trường số đều nắm vững và hiểu rõ các chuẩn mực ứng xử. Điều này hướng tới sự thay đổi thực chất trong nhận thức và hành vi của từng nhóm đối tượng khi tham gia không gian mạng.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, bà Nguyễn Thị Thanh Huyền cho biết, một kế hoạch truyền thông bài bản đang được triển khai, trong đó điểm nhấn là hội nghị phổ biến Bộ Quy tắc ứng xử văn hóa trên môi trường số dự kiến tổ chức vào tháng 5 tới. Bên cạnh đó, các thông tin chi tiết về Bộ Quy tắc đã và đang được chuyển tải đến các công ty truyền thông, các mạng lưới quản lý người nổi tiếng và các chủ tài khoản lớn thông qua nhiều hình thức trực quan như infographic, video clip và các tin, bài.

"Hội nghị sắp tới không chỉ là nơi phổ biến kiến thức mà còn là diễn đàn để các doanh nghiệp quảng cáo, cơ quan báo chí, đơn vị nghệ thuật và các nền tảng số bao gồm cả nền tảng trong nước và xuyên biên giới cùng nhau chung tay lan tỏa Bộ Quy tắc. Sự chung tay này nhằm tạo ra một làn sóng lan tỏa các giá trị văn hóa và nội dung chuẩn mực đến cộng đồng", theo bà Huyền.

Đặc biệt, vào cuối năm nay, lãnh đạo Cục Phát thanh, truyền hình và thông tin điện tử cho hay, chương trình Ngày hội các nhà sáng tạo nội dung số Việt Nam (Vietnam iContent) cũng sẽ được tổ chức nhằm vinh danh những cá nhân sáng tạo nội dung số nổi bật. Các giải thưởng sẽ tôn vinh những nhà sáng tạo trên môi trường số có đóng góp tích cực trong việc giữ gìn đạo đức, lan tỏa các giá trị văn hóa, đạo đức và triển khai hiệu quả các nội dung của Bộ Quy tắc.

Bà Nguyễn Thị Thanh Huyền - Phó Cục trưởng Cục Phát thanh, truyền hình và thông tin điện tử phát biểu tại họp báo. Ảnh: Phạm Sỹ

Làm sạch không gian mạng

Đáng chú ý, bà Nguyễn Thị Thanh Huyền nhấn mạnh, Bộ Quy tắc ứng xử văn hóa trên môi trường số không phải là văn bản quy phạm pháp luật, do đó không có các chế tài xử phạt trực tiếp.

Tuy nhiên, Bộ Quy tắc đóng vai trò là điểm tham chiếu quan trọng đối với các quy định pháp luật đã được luật hóa cụ thể. Các hành vi như phát tán tin giả, quảng cáo trái phép trên mạng, xâm phạm quyền trẻ em, quyền riêng tư hay vi phạm sở hữu trí tuệ đều đã có chế tài xử lý rõ ràng trong các văn bản pháp luật hiện hành. Theo đó, Bộ Quy tắc hướng đến việc khuyến khích, lan tỏa các giá trị tốt đẹp, góp phần xây dựng và định hướng cộng đồng cùng tham gia kiến tạo một môi trường số lành mạnh.

Bên cạnh các biện pháp khuyến khích, bà Nguyễn Thị Thanh Huyền nêu, cơ quan quản lý vẫn duy trì việc cập nhật danh sách các kênh và tài khoản có nội dung vi phạm, đồng thời cung cấp thông tin này tới đơn vị dịch vụ quảng cáo. Cùng với đó, cơ quan chức năng cũng đưa ra khuyến nghị mạnh mẽ, yêu cầu doanh nghiệp cân nhắc kỹ lưỡng khi hợp tác với những cá nhân, tổ chức vi phạm. Đây được xem là giải pháp nhằm nâng cao trách nhiệm của các bên liên quan, góp phần làm sạch không gian mạng Việt Nam.