Nâng cao tính bền vững của nguồn thu ngân sách nhà nước

Sản xuất đồ gia dụng tại Công ty TNHH Elmich, Cụm công nghiệp An Mỹ, xã Bình Mỹ.

Ngay từ đầu năm, thực hiện Nghị quyết số 01/NQ-CP ngày 8/1/2025 của Chính phủ, Nghị quyết về nhiệm vụ phát triển kinh tế-xã hội năm 2025 của Tỉnh ủy và HĐND tỉnh, UBND tỉnh ban hành Kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội năm 2025; điều hành phát triển kinh tế-xã hội, kiên định với mục tiêu tăng trưởng 2 con số, trong đó chủ động theo dõi sát, nắm chắc tình hình phát triển các ngành, lĩnh vực, nhất là hoạt động sản xuất, kinh doanh của các doanh nghiệp sản xuất công nghiệp chủ lực, đẩy mạnh giải ngân vốn đầu tư công…

Do đó, kinh tế tiếp tục được duy trì ổn định, cân đối ngân sách được đảm bảo và đạt nhiều kết quả quan trọng, toàn diện trên các lĩnh vực: tổng sản phẩm xã hội tăng 10,65%, vượt kế hoạch đề ra; tổng vốn đầu tư toàn xã hội tăng 23,9%.

Thu NSNN tạo ra bước đột phá mới, với tổng số thu ước thực hiện được hơn 100.380 tỷ đồng; trong đó thu nội địa (không bao gồm tiền thu sử dụng đất, xổ số kiến thiết) tăng 23% so với dự toán HĐND tỉnh giao.

Có nhiều khoản thu vượt cao so với dự toán như: Thu tiền cho thuê mặt đất, thuê mặt nước đạt 481%; thu từ khu vực doanh nghiệp nhà nước địa phương đạt 168%; thu tiền cấp quyền khai thác tài nguyên khoáng sản, tài nguyên nước đạt 164%; thuế thu nhập cá nhân đạt 160%; thu từ khu vực doanh nghiệp nhà nước Trung ương đạt 114% dự toán HĐND tỉnh giao…

Tại 129/129 xã, phường ước đạt và vượt dự toán thu nội địa. Kết quả này cho thấy sau sáp nhập đơn vị hành chính, các cấp, ngành, địa phương đã chủ động, đồng lòng vượt qua mọi khó khăn, thách thức, tận dụng mọi thời cơ, động lực để phát triển.

Năm 2025, phường Tiên Sơn đã tập trung chỉ đạo quyết liệt, hiệu quả nhiệm vụ phát triển kinh tế-xã hội; trong đó công tác thu, chi ngân sách đảm bảo chặt chẽ, tiết kiệm, đúng luật, theo dự toán đã được phê duyệt. Tổng thu NSNN trên địa bàn ước đạt 858,92 tỷ đồng, tăng 1,62%; trong đó thu cân đối NSNN ước đạt 421,95 tỷ đồng.

Ông Ngô Văn Huynh, Chủ tịch UBND phường Tiên Sơn cho biết: Bám sát sự lãnh đạo, chỉ đạo của Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh, tranh thủ thời cơ thuận lợi, khắc phục khó khăn, UBND phường tập trung lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện đồng bộ các giải pháp phát triển kinh tế-xã hội. Để nâng cao nguồn thu NSNN, phường duy trì và phát triển các làng nghề, làng nghề truyền thống trên địa bàn, đặc biệt là các sản phẩm được công nhận sản phẩm OCOP; chỉ đạo đẩy nhanh tiến độ giải phóng mặt bằng, thi công, giải ngân vốn cho các dự án trên địa bàn phường.

Năm 2026, phường phấn đấu tổng thu NSNN đạt 2.200 tỷ đồng, cao thứ hai khối địa phương trong tỉnh. Cùng với tăng cao nguồn thu nội địa, thu từ hoạt động xuất nhập khẩu hết năm ước thực hiện được 6.000 tỷ đồng, đạt 100% kế hoạch giao.

Nhằm phấn đấu hoàn thành kế hoạch thu NSNN ngay trong năm đầu tiên hoạt động theo mô hình mới, Chi cục Hải quan khu vực IV tiếp tục thực hiện tốt Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu; Luật Quản lý thuế; đồng thời nâng cao hiệu quả công tác thu thuế. Đặc biệt Chi cục đã chú trọng triển khai thực hiện đồng bộ, quyết liệt các giải pháp tạo thuận lợi thương mại, nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước và chống thất thu trong triển khai nhiệm vụ thu NSNN năm 2025; nâng cao hiệu quả công tác tuần tra, kiểm soát, nắm bắt thông tin hàng hóa thông qua hoạt động xuất nhập khẩu, để ngăn ngừa, xử lý kịp thời các hành vi buôn lậu, gian lận thương mại làm ảnh hưởng đến thu NSNN.

Đồng chí Lương Văn Lam, Đội trưởng Hải quan Hà Nam cho biết: Đến ngày 14/11, Hải quan Hà Nam thu nộp NSNN được hơn 1.768 tỷ đồng, đạt 105,1% so với chỉ tiêu được giao (1.600 tỷ đồng) và 82,24% so với chỉ tiêu phấn đấu. Để có được kết quả trên, đơn vị đã thực hiện nghiêm túc các chính sách, pháp luật của Nhà nước và các quy định của ngành Hải quan; thực hiện đồng bộ, quyết liệt các giải pháp tạo thuận lợi thương mại, chống thất thu trong triển khai nhiệm vụ thu NSNN năm 2025.

Trong đó, thực hiện tốt việc tiếp xúc, làm việc với các doanh nghiệp có mã số thuế trên địa bàn quản lý nhưng đang thực hiện thủ tục hải quan tại nơi khác để kêu gọi doanh nghiệp về làm thủ tục hải quan tại Hà Nam. Đơn vị thực hiện nắm tình hình triển khai các dự án mới trên địa bàn để sẵn sàng hỗ trợ, hướng dẫn doanh nghiệp thực hiện đúng quy định ngay từ đầu và giúp đỡ đẩy nhanh tiến độ dự án, đưa vào sản xuất, kinh doanh; theo dõi, rà soát các khoản nợ đã phát sinh, áp dụng các biện pháp thu hồi nợ thuế theo quy định, không để phát sinh nợ mới trong năm 2026.

Theo Sở Tài chính, trong bối cảnh kinh tế tiếp tục phải đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức, song việc triển khai, tổ chức thực hiện các cơ chế, chính sách tài chính-ngân sách được UBND tỉnh chỉ đạo, điều hành chủ động, linh hoạt. Nguồn thu NSNN được khai thác hiệu quả phù hợp với tình hình thực tiễn, nợ đọng thuế được thu hồi, chống thất thu ngân sách đạt kết quả tích cực.

Thu cân đối NSNN trên địa bàn đạt 101% dự toán. Do đó, thu ngân sách địa phương đảm bảo cân đối cho các nhiệm vụ chi: đáp ứng nguồn lực cho chương trình phục hồi phát triển kinh tế-xã hội; các chương trình mục tiêu quốc gia; đảm bảo thực hiện cải cách tiền lương, các chính sách an sinh xã hội và các nhiệm vụ chi quan trọng, phát sinh trong năm 2025.

Trên cơ sở đánh giá kết quả thực hiện thu NSNN năm 2025, dự toán thu NSNN năm 2026 được xây dựng theo quy định của Luật Ngân sách nhà nước, Luật Quản lý thuế và các luật về thuế, phí, lệ phí cùng các văn bản pháp luật có liên quan, bảo đảm thu đúng, đủ các nguồn thu NSNN và bám sát tình hình phát triển kinh tế-xã hội, tài chính của tỉnh.

Để hoàn thành và hoàn thành vượt mức kế hoạch thu NSNN năm 2026, tỉnh yêu cầu các cấp, các ngành, địa phương triển khai thực hiện quyết liệt ngay từ đầu năm các nhiệm vụ, giải pháp phát triển kinh tế-xã hội; quyết liệt thực hiện các giải pháp tăng thu, phấn đấu hoàn thành dự toán thu được giao ở mức cao nhất để bảo đảm nguồn lực phục vụ các mục tiêu phát triển.

Cụ thể, tính toán các yếu tố tăng, giảm và dịch chuyển nguồn thu do thay đổi chính sách pháp luật về thu, quản lý thu; tăng cường công tác quản lý thu, chống thất thu ngân sách; quản lý có hiệu quả các nguồn thu mới phát sinh trong điều kiện phát triển kinh tế số, giao dịch điện tử; đẩy mạnh thanh tra, kiểm tra thuế, chống chuyển giá, trốn thuế, gian lận thuế, quyết liệt xử lý nợ đọng thuế và kiểm soát chặt chẽ hoàn thuế.

Cùng với đó, cần tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, cải cách thủ tục hành chính, nâng cao năng lực cạnh tranh cấp tỉnh; kịp thời hỗ trợ, tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp phát triển sản xuất và tăng cường thu hút đầu tư có chọn lọc theo định hướng thu hút đầu tư của tỉnh nhằm tạo nguồn thu ổn định, bền vững cho ngân sách.

Bài, ảnh: Tiến Đoàn