Nâng cao ý thức, ngăn chặn nguy cơ lây lan dịch bệnh

Lợn chết bị người dân vứt xuống suối, tiềm ẩn nguy cơ lây lan dịch bệnh (Video đăng tải trên mạng xã hội).

Từ đầu năm đến ngày 8/6/2026, bệnh dịch tả lợn châu Phi đã xảy ra tại 1.711 hộ chăn nuôi thuộc 343 thôn, bản của 26 xã, phường trên địa bàn tỉnh. Tổng số lợn mắc bệnh, chết và buộc phải tiêu hủy lên tới 7.074 con, với tổng trọng lượng hơn 376 tấn. Mặc dù các địa phương đã triển khai quyết liệt các biện pháp khoanh vùng, xử lý ổ dịch, tiêu độc khử trùng và hướng dẫn người dân tiêu hủy động vật mắc bệnh theo quy định, song vẫn còn xuất hiện tình trạng một số hộ dân thiếu ý thức, vứt xác lợn chết ra môi trường.

Những ngày cuối tháng 5, trên địa bàn xã Na Son đã ghi nhận 9 hộ chăn nuôi có lợn mắc bệnh dịch tả lợn châu Phi. Dịch bệnh đang diễn biến phức tạp, song trên mạng xã hội Facebook xuất hiện một đoạn video phản ánh tình trạng xác lợn bị vứt xuống suối, gây nhiều lo ngại trong dư luận về nguy cơ ô nhiễm môi trường và lây lan dịch bệnh.

Trao đổi với phóng viên về nội dung đoạn video, ông Phạm Quang Thành, Giám đốc Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã Na Son cho biết, hiện cơ quan chức năng chưa có cơ sở khẳng định vụ việc xảy ra tại địa phương. Các đơn vị liên quan đang tiến hành xác minh, làm rõ thông tin để có hướng xử lý theo quy định.

Tại nhiều khu vực nông thôn, đặc biệt là địa bàn vùng sâu, vùng xa, việc phát hiện xác động vật chết bị vứt xuống khe suối không còn là chuyện hiếm gặp trong thời điểm dịch bệnh bùng phát. Xác lợn đang trong quá trình phân hủy không chỉ phát tán mùi hôi thối khó chịu mà còn là nguồn mang mầm bệnh nguy hiểm. Khi xác động vật nhiễm bệnh bị vứt xuống suối, nguồn nước có thể bị ô nhiễm, tạo điều kiện để vi rút phát tán theo dòng chảy, lây lan sang các khu vực khác, đe dọa đàn vật nuôi của nhiều hộ dân.

Người dân và cơ quan chuyên môn xã Nà Tấu tiến hành tiêu hủy lợn chết do dịch tả lợn châu Phi.

Để ngăn chặn dịch bệnh bùng phát, xã Nà Tấu đã phối hợp với cơ quan chuyên môn đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giúp người dân hiểu rõ trách nhiệm của mình trong việc bảo vệ môi trường và phòng chống dịch bệnh. Vì vậy, ngay sau khi phát hiện lợn có dấu hiệu bất thường, gia đình anh Lường Văn Minh, bản Tà Cáng đã báo cho cán bộ xã để được hướng dẫn xử lý đúng quy định.

Anh Lường Văn Minh cho biết: Qua tuyên truyền của chính quyền và cán bộ chuyên môn, gia đình tôi cũng như bà con trong bản đều hiểu rằng khi lợn bị chết do bệnh phải báo ngay cho cơ quan chức năng và thực hiện tiêu hủy theo hướng dẫn. Chúng tôi không vứt xác động vật ra suối hay môi trường vì như vậy sẽ làm lây lan dịch bệnh sang các hộ khác.

Bên cạnh những hộ dân chấp hành tốt, vẫn còn một số trường hợp chủ quan, chưa nhận thức đầy đủ về hậu quả của việc vứt xác động vật chết bừa bãi. Điều này đặt ra yêu cầu cần tiếp tục tăng cường công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức cộng đồng. Mặt khác việc bảo vệ môi trường và ngăn chặn dịch bệnh phải bắt đầu từ ý thức của từng hộ chăn nuôi.

Dẫn chúng tôi tham quan khu vực chăn nuôi lợn của đơn vị, anh Thào A Chư, HTX Nông nghiệp công nghệ cao Toàn Hương, xã Mường Pồn nhấn mạnh: Mỗi hộ chăn nuôi cần nâng cao ý thức, khi lợn chết phải báo cho cán bộ thú y và tiêu hủy đúng quy định. Nếu ai cũng đem xác lợn chết vứt xuống suối thì nguồn nước sẽ bị ô nhiễm, dịch bệnh lây lan rất nhanh. Điều đó không chỉ ảnh hưởng đến gia đình mình mà còn gây thiệt hại cho cả cộng đồng.

Trước thực trạng dịch bệnh vẫn còn diễn biến phức tạp, cơ quan chuyên môn đã tăng cường giám sát, kiểm tra và hướng dẫn các địa phương thực hiện nghiêm các biện pháp phòng chống dịch bệnh. Từ đầu năm đến nay, toàn tỉnh đã lấy và xét nghiệm 86 mẫu bệnh phẩm các loại. Kết quả cho thấy có tới 57 mẫu dương tính với vi rút dịch tả lợn châu Phi.

Dịch bệnh ảnh hưởng không nhỏ đến chăn nuôi, vì vậy việc tiêu hủy động vật mắc bệnh theo đúng quy định càng trở lên quan trọng và phải thực hiện theo quy trình chặt chẽ như: Đào hố đúng kích thước, rắc vôi bột, phun thuốc sát trùng và lấp đất bảo đảm vệ sinh môi trường... Tuyệt đối không được vận chuyển xác động vật ra khỏi khu vực phát hiện dịch hoặc vứt xuống ao hồ, sông suối.

Theo bà Chu Thị Thanh Xuân, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường, một số bệnh nguy hiểm, đặc biệt là bệnh dịch tả lợn châu Phi có khả năng tồn tại lâu ngoài môi trường, lây lan nhanh; chủng vi rút genotype tái tổ hợp I+II đang lưu hành trên địa bàn tỉnh là chủ yếu gây khó khăn cho công tác phòng, chống dịch. Trong khi đó, nhận thức của một bộ phận người chăn nuôi còn hạn chế, chưa chấp hành nghiêm quy định về phòng, chống dịch bệnh khiến bệnh dịch tả lợn châu Phi diễn biến phức tạp, dịch bệnh xảy ra trên diện rộng.

Ngoài sự vào cuộc của cơ quan chuyên môn, các hộ chăn nuôi cần nâng cao ý thức để phòng dịch bệnh lây lan.

Dịch bệnh trên động vật luôn tiềm ẩn nhiều nguy cơ khó lường, đặc biệt trong điều kiện chăn nuôi nhỏ lẻ còn chiếm tỷ lệ lớn như hiện nay. Mỗi người dân cần nâng cao ý thức, thực hiện nghiêm các quy định về phòng chống dịch bệnh, không vứt xác động vật chết ra môi trường. Khi có sự chung tay của chính quyền, cơ quan chuyên môn và người chăn nuôi, công tác phòng chống dịch bệnh mới đạt hiệu quả, góp phần bảo vệ môi trường, bảo vệ sản xuất và phát triển ngành chăn nuôi bền vững.