Nâng chất lượng sản phẩm từ truy xuất nguồn gốc, sản xuất an toàn
ĐBP - Trong bối cảnh thị trường ngày càng đặt ra yêu cầu cao về chất lượng, an toàn và nguồn gốc xuất xứ, việc chuẩn hóa quy trình sản xuất, xây dựng hệ thống truy xuất nguồn gốc trở thành yêu cầu quan trọng đối với sản phẩm hàng hóa, nhất là sản phẩm OCOP. Tại Điện Biên, nhiều giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ sản xuất ứng dụng tiêu chuẩn, công nghệ truy xuất nguồn gốc đang từng bước tạo nền tảng nâng cao chất lượng, sức cạnh tranh và mở rộng thị trường.
Nhờ thiết lập quy trình truy xuất nguồn gốc, sản phẩm mắc ca Việt Hà, xã Tuần Giáo đã nâng cao tính minh bạch, tạo thêm niềm tin với người tiêu dùng.
Với mục tiêu phát triển thêm 70 sản phẩm OCOP từ 3 sao trở lên trong năm 2026, nâng tổng số sản phẩm OCOP của tỉnh lên 227 sản phẩm, đồng thời phấn đấu đưa 20 - 30% chủ thể OCOP tham gia các kênh phân phối hiện đại như siêu thị, cửa hàng tiện lợi và sàn thương mại điện tử, Điện Biên đang từng bước chuyển trọng tâm từ phát triển số lượng sang nâng cao chất lượng, xây dựng thương hiệu và mở rộng thị trường. Tỉnh đặt mục tiêu đến năm 2030 có trên 330 sản phẩm OCOP được công nhận. Đến tháng 8/2026, toàn tỉnh có 157 sản phẩm OCOP từ 3 sao trở lên. Để nâng cao chất lượng sản phẩm, thời gian qua, Sở Khoa học và Công nghệ xác định việc hỗ trợ áp dụng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật và các công cụ nâng cao năng suất, chất lượng là một trong những giải pháp trọng tâm. Không chỉ góp phần chuẩn hóa quy trình sản xuất, các giải pháp này còn giúp kiểm soát chất lượng, minh bạch thông tin sản phẩm, nâng cao khả năng truy xuất nguồn gốc và tạo dựng niềm tin với người tiêu dùng.
Trong giai đoạn 2025 - 2026, nhiều hoạt động hỗ trợ đã được triển khai theo hướng thực chất, bám sát nhu cầu của doanh nghiệp, hợp tác xã và các chủ thể OCOP. Sở Khoa học và Công nghệ đã hỗ trợ 5 doanh nghiệp, hợp tác xã và cơ sở sản xuất xây dựng, thiết lập quy trình truy xuất nguồn gốc sản phẩm. Các đơn vị được hỗ trợ gồm: Công ty TNHH Hương Linh tỉnh Điện Biên, Công ty Cổ phần Cà phê Hồng Kỳ Quốc tế, Công ty TNHH Smarthome, hộ kinh doanh Vũ Việt Hà và Cà phê Hà Chung. Chị Vũ Việt Hà, hộ kinh doanh mắc ca Việt Hà, xã Tuần Giáo cho biết: Nhờ thiết lập quy trình truy xuất nguồn gốc sản phẩm đã giúp nâng cao tính minh bạch của sản phẩm, tạo thêm niềm tin với người tiêu dùng, từ đó thuận lợi cho cơ sở tìm kiếm, mở rộng thị trường.
Cùng với xây dựng quy trình, các đơn vị còn được hỗ trợ triển khai hệ thống truy xuất nguồn gốc, kết nối với Cổng thông tin truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hóa quốc gia; áp dụng mã định danh và mã truy vết thống nhất gắn với nhận diện thương hiệu sản phẩm. Hoạt động đào tạo, hướng dẫn vận hành hệ thống, giúp doanh nghiệp chủ động duy trì và khai thác hiệu quả công cụ truy xuất được chú trọng. Đối với các sản phẩm nông nghiệp, việc minh bạch thông tin từ quá trình sản xuất đến tiêu thụ có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Người tiêu dùng có thể kiểm tra thông tin về sản phẩm, cơ sở sản xuất và quy trình tạo ra sản phẩm, niềm tin đối với hàng hóa được củng cố. Với doanh nghiệp, hợp tác xã, hệ thống truy xuất nguồn gốc cũng góp phần nâng cao năng lực quản lý, từng bước đáp ứng yêu cầu của các hệ thống phân phối hiện đại và thị trường có tiêu chuẩn cao.
Cùng với chuẩn hóa sản xuất và ứng dụng công nghệ, sản xuất an toàn tiếp tục được quan tâm, tạo nền tảng cho phát triển sản phẩm theo chuỗi giá trị. Toàn tỉnh có 8.851 hội viên nông dân ký cam kết sản xuất, chế biến và tiêu thụ nông sản, thực phẩm an toàn. Hội Nông dân tỉnh phối hợp xây dựng kế hoạch tuyên truyền giai đoạn 2026 - 2030, hướng dẫn hội viên áp dụng quy trình sản xuất an toàn, sử dụng vật tư nông nghiệp đúng quy định và phát triển sản xuất theo chuỗi giá trị. Các hội nghị, chương trình tập huấn về truy xuất nguồn gốc và nhãn điện tử, hộ chiếu số cũng được tổ chức nhằm cập nhật quy định mới, nâng cao nhận thức và thúc đẩy ứng dụng công nghệ trong quản lý sản phẩm hàng hóa.
Thực tế cho thấy, nhiều sản phẩm OCOP của Điện Biên được hình thành từ những nông sản đặc trưng như: Gạo, cà phê, chè, mắc ca. Tuy nhiên, quy mô sản xuất còn nhỏ, nguồn cung có tính mùa vụ, khả năng bảo quản và chế biến sâu còn hạn chế... là những điểm nghẽn cần giải quyết nếu muốn đưa sản phẩm vào các hệ thống phân phối lớn, nâng cao giá trị và từng bước mở rộng thị trường ngoài tỉnh. Vì vậy, phát triển OCOP trong thời gian tới cần gắn với cơ cấu lại ngành Nông nghiệp theo hướng hàng hóa tập trung, xanh, thông minh và bền vững. Các ngành hàng có lợi thế cần được tổ chức sản xuất theo vùng nguyên liệu, tăng cường liên kết giữa người dân, hợp tác xã và doanh nghiệp. Trong đó, tiêu chuẩn chất lượng, truy xuất nguồn gốc và sản xuất an toàn phải xuyên suốt trong quá trình hình thành và phát triển sản phẩm.
Điện Biên đang từng bước hình thành cách tiếp cận mới trong phát triển sản phẩm nông đặc sản, sản phẩm OCOP. Khi quy trình sản xuất được chuẩn hóa, nguồn gốc được minh bạch, chất lượng được kiểm soát và sản phẩm có thị trường ổn định, giá trị của nông sản địa phương sẽ được nâng lên, tạo động lực để người dân, hợp tác xã và doanh nghiệp đầu tư phát triển sản xuất bền vững.
