Nâng hiệu quả khai thác thiết chế văn hóa phục vụ học sinh, thiếu nhi

Từ thực tiễn hoạt động tại các trường học và Cung Thiếu nhi Hà Nội, đại biểu HĐND thành phố Hà Nội đề nghị tập trung làm rõ yêu cầu nâng cao hiệu quả sử dụng tài sản công, bảo đảm các thiết chế phát huy đúng chức năng, phục vụ cộng đồng.

100% trường công lập có quy chế quản lý, sử dụng tài sản công

Đại biểu Trần Hợp Dũng (Trưởng ban Đô thị HĐND thành phố Hà Nội) đề nghị Sở Giáo dục và Đào tạo làm rõ hiệu quả khai thác các công trình trong trường học. Theo đại biểu, thực tế có nơi bể bơi được khai thác hiệu quả, nhưng cũng có trường công trình chưa được sử dụng tương xứng với nguồn lực đầu tư.

Dẫn thực tế tại phường Cầu Giấy, có nơi bể bơi được khai thác tốt, nhưng cũng có nơi chưa phát huy hiệu quả, đại biểu Trần Hợp Dũng cho rằng việc phân cấp quản lý cần đi kèm cơ chế khai thác phù hợp. Sở Giáo dục và Đào tạo cần nghiên cứu giải pháp để các địa phương có thể tham khảo, áp dụng phù hợp, qua đó bảo đảm hiệu quả nguồn lực thành phố đã đầu tư cho hệ thống trường học.

Giải trình tại phiên họp, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội Nguyễn Văn Hiền cho biết, đối với các thiết chế văn hóa, thể thao trong trường học, mục tiêu đầu tiên đầu tư là phục vụ nhiệm vụ giáo dục; hỗ trợ các nhà trường thực hiện Chương trình giáo dục phổ thông 2018, giáo dục thể chất, phổ cập bơi, phòng, chống đuối nước.

Cùng với yêu cầu phục vụ nhiệm vụ chính trị, việc khai thác thiết chế văn hóa, tài sản công để nâng cao hiệu quả sử dụng, tạo nguồn thu cũng được ngành Giáo dục và Đào tạo triển khai theo các quy định của Trung ương và thành phố.

Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Văn Hiền giải trình tại phiên họp. Ảnh: Văn Tuyến

Thực hiện Quyết định số 75/2026/QĐ-UBND, ngày 20-6-2026 của UBND thành phố về quy định việc quản lý, sử dụng và khai thác tài sản công tại đơn vị sự nghiệp công lập thuộc phạm vi quản lý của thành phố Hà Nội vào mục đích kinh doanh, cho thuê, liên doanh, liên kết, đến nay, 100% trường phổ thông trực thuộc Sở đã ban hành quy chế quản lý, sử dụng tài sản công.

Theo Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Văn Hiền, việc liên kết khai thác tài sản công tại các nhà trường được phân thành hai trường hợp. Một là, nếu liên kết với tổ chức, cá nhân để phục vụ học sinh, giáo viên của chính nhà trường thì không phải lập đề án. Hai là, trường hợp tổ chức hoạt động cho các đối tượng bên ngoài nhà trường, phải lập đề án, báo cáo cơ quan có thẩm quyền.

Tuy nhiên, thực tế cho thấy hiệu quả khai thác tài sản công, cho thuê, liên kết đối với các hạng mục bể bơi trong trường học chưa cao. Nguyên nhân do hệ thống quy định có sự thay đổi, khiến cơ sở cần thời gian cập nhật và tổ chức thực hiện. Mặt khác, thời gian khai thác ngoài giờ học có giới hạn, nhất là đối với bể bơi không phải loại hình bốn mùa...

Đáng chú ý, quy mô các bể bơi trong trường học tương đối nhỏ lẻ, trong khi các đơn vị có nhu cầu khai thác thường hướng tới mô hình liên kết theo mạng lưới để bảo đảm hiệu quả. Vì vậy, nếu chỉ khai thác từng cơ sở riêng lẻ sẽ khó tạo sức hút đối với đơn vị liên kết.

Để khắc phục tình trạng này, Sở Giáo dục và Đào tạo xác định tiếp tục đẩy mạnh hướng dẫn, tập huấn trực tiếp cho các nhà trường, địa phương về xây dựng đề án khai thác tài sản công.

Bên cạnh đó, đồng chí Nguyễn Văn Hiền đề xuất thành phố có nghiên cứu cơ chế hỗ trợ kinh phí vận hành đối với những trường học đã sử dụng hết công suất bể bơi để phục vụ học sinh; gắn trách nhiệm người đứng đầu trong việc tăng cường khai thác hết công suất.

Đề xuất cơ chế hỗ trợ nhân lực và kinh phí cho Cung Thiếu nhi Hà Nội

Đối với Cung Thiếu nhi Hà Nội, đại biểu Nguyễn Danh Phúc (Ủy viên chuyên trách Văn hóa - Xã hội HĐND thành phố) cho biết qua giám sát, tỷ lệ khai thác các hạng mục của Cung đạt hơn 70%. Tuy nhiên, một số hạng mục như tháp thiên văn, khu chiếu phim, không gian nghệ thuật và các phòng chức năng chưa được khai thác thường xuyên. Đại biểu đề nghị làm rõ tỷ lệ khai thác cụ thể đối với từng hạng mục, nhất là tháp thiên văn, đồng thời cho biết phương án khai thác trong thời gian tới.

Bí thư Thành đoàn Hà Nội Nguyễn Tiến Hưng làm rõ hiệu quả khai thác Cung Thiếu nhi Hà Nội. Ảnh: Văn Tuyến

Giải trình nội dung này, Bí thư Thành đoàn Hà Nội Nguyễn Tiến Hưng cho biết, đặc thù hoạt động của Cung Thiếu nhi Hà Nội là phục vụ thiếu nhi ngoài giờ hành chính, chủ yếu sau 17h các ngày trong tuần và vào cuối tuần. Vì vậy, việc đánh giá hiệu quả hoạt động cần đặt trong đặc thù về thời gian và đối tượng phục vụ.

Trong năm qua, Cung Thiếu nhi Hà Nội đã tổ chức 126 sự kiện do Cung chủ trì và hơn 200 sự kiện phối hợp với các đơn vị. Cơ sở vật chất của Cung Thiếu nhi Hà Nội được sử dụng cho nhiều hoạt động dành cho thiếu nhi Thủ đô.

Theo Bí thư Thành đoàn Hà Nội, sau khi thành phố có quyết định quyết toán công trình và bàn giao cho Cung Thiếu nhi Hà Nội quản lý, đơn vị đã khẩn trương xây dựng đề án sử dụng tài sản công. Ngày 22-9-2026, Cung Thiếu nhi Hà Nội đã gửi xin ý kiến về các quy trình chuẩn bị, ban hành đề án, làm cơ sở khai thác hiệu quả cơ sở vật chất của công trình.

Để công trình thực sự phát huy giá trị, đồng chí Nguyễn Tiến Hưng đề xuất UBND thành phố chỉ đạo các đơn vị liên quan tiếp tục hoàn thiện đồng bộ các hạng mục còn lại, nhất là cảnh quan, hạ tầng và không gian phía trước công trình; chủ đầu tư và các đơn vị liên quan sớm bàn giao đầy đủ hồ sơ pháp lý còn lại...

Bên cạnh đó, với diện tích hơn 40.000m² và hệ thống công năng đa dạng, Cung Thiếu nhi mới đặt ra yêu cầu cao về nhân lực chuyên môn cũng như kinh phí quản lý, duy tu, bảo trì. Trong khi đó, đơn vị được giao thực hiện cơ chế tự chủ nên gặp khó khăn trong bảo đảm nguồn lực.

Từ thực tế này, Bí thư Thành đoàn Hà Nội đề nghị thành phố nghiên cứu cơ chế hỗ trợ về nhân lực và kinh phí, tạo điều kiện để Cung Thiếu nhi Hà Nội có đủ năng lực quản trị, vận hành công trình.