Nâng tầm nông sản đặc hữu Lào Cai trên không gian số

Đổi mới tư duy từ nguồn tài nguyên bản địa

Sở hữu địa hình và khí hậu đặc trưng, tỉnh Lào Cai là cái nôi của nhiều nguồn gen dược liệu quý và nông sản đặc hữu. Tuy nhiên, trước đây, phần lớn nông sản sau thu hoạch chỉ dừng lại ở dạng thô, giá trị kinh tế chưa tương xứng với tiềm năng và công sức của người sản xuất.

Ký ức của anh Nguyễn Tiến Mạnh (xã Gia Phú, tỉnh Lào Cai) về những bài thuốc nam gia truyền của đồng bào Giáy là một ví dụ điển hình cho nguồn tài nguyên bản địa giàu tiềm năng ấy.

Nhưng thay vì chỉ dừng lại ở kinh nghiệm truyền miệng, mô hình Hợp tác xã Nông sản Dược liệu Mạnh Hương do anh sáng lập đã chủ động liên kết vùng trồng, đầu tư công nghệ chế biến sâu để đưa ra thị trường 6 dòng sản phẩm OCOP đạt chuẩn 3 sao từ nghệ, sắn dây và thảo dược.

Cách làm bài bản này vừa tạo việc làm ổn định cho lao động địa phương, vừa nâng cao giá trị thặng dư cho cây trồng vùng cao.

Từ nguồn thảo dược và nông sản phong phú của địa phương, các chủ thể đã đẩy mạnh chế biến sâu, phát triển đa dạng các dòng sản phẩm OCOP đạt chuẩn.

Sau hơn 7 năm triển khai Chương trình OCOP, tỉnh Lào Cai đã xây dựng được 600 sản phẩm đạt từ 3 đến 5 sao. Không còn sản xuất manh mún, các hợp tác xã và doanh nghiệp địa phương đã chủ động chuyển dịch sang mô hình chuỗi giá trị khép kín, hoàn thiện bao bì, tem nhãn nhận diện thương hiệu để tự tin bước vào các hệ thống bán lẻ và chuỗi phân phối ngoài tỉnh.

Với 600 sản phẩm OCOP từ 3 đến 5 sao đã được công nhận, Lào Cai không ngừng đa dạng hóa chủng loại đặc sản bản địa gắn với tem nhãn nhận diện thương hiệu rõ ràng.

Mở rộng thị trường bằng nền tảng thương mại số

Xác định công nghệ là chìa khóa hóa giải rào cản về khoảng cách địa lý, tỉnh Lào Cai coi chuyển đổi số là khâu đột phá chiến lược. Các chủ thể OCOP trên địa bàn hiện đã quen với việc vận hành gian hàng số, đưa sản phẩm lên các sàn thương mại điện tử lớn và ứng dụng mã QR truy xuất nguồn gốc minh bạch từ vùng trồng đến quy trình đóng gói.

Theo Kế hoạch phát triển năm 2026, tỉnh đặt mục tiêu đưa 100% sản phẩm OCOP lên các sàn thương mại điện tử, hỗ trợ 80% chủ thể vận hành website riêng và phổ cập thanh toán không dùng tiền mặt. Song song đó, địa phương tích cực đưa gần 100 sản phẩm tiêu biểu tham gia Hội chợ Làng nghề Việt Nam tại Hà Nội và chuỗi sự kiện không gian OCOP gắn với du lịch cấp vùng.

Nhấn mạnh tầm nhìn phát triển kinh tế nông thôn gắn với xúc tiến thương mại liên vùng, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lào Cai Vũ Thị Hiền Hạnh khẳng định việc hình thành các không gian kết nối, quảng bá sản phẩm OCOP gắn với du lịch là định hướng quan trọng nhằm nâng cao hình ảnh, vị thế “Lào Cai - Nơi hội tụ sắc màu Tây Bắc”.

Mục tiêu xuyên suốt là tạo cơ hội giao thương, liên kết hợp tác và mở rộng thị trường tiêu thụ cho nông sản đặc trưng, đồng thời thu hút các nhà đầu tư và doanh nghiệp đến hợp tác, đồng hành cùng sự phát triển bền vững của địa phương.

Hiện thực hóa định hướng đó, từ ngày 16 đến 21/10/2026 tới đây, tại tỉnh Lào Cai, Trung tâm Xúc tiến thương mại nông nghiệp (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) phối hợp cùng UBND tỉnh tổ chức “Không gian quảng bá, kết nối sản phẩm OCOP gắn với du lịch cấp vùng”.

Không chỉ bán hàng truyền thống, các hợp tác xã tại Lào Cai đã chủ động đưa đặc sản bản địa lên không gian số, livestream trực tiếp để rút ngắn khoảng cách với người tiêu dùng cả nước.

Đây là sự kiện trọng điểm nằm trong chuỗi hoạt động của Hội chợ du lịch Tây Bắc và Lễ hội văn hóa, du lịch Mường Lò năm 2026. Không gian này được kỳ vọng sẽ trở thành cầu nối quy mô lớn, đưa hình ảnh thương hiệu OCOP vùng cao tiếp cận sâu rộng hơn với du khách trong nước và quốc tế; đồng thời gắn kết tiêu thụ nông sản, đặc sản địa phương trực tiếp vào các luồng tuyến du lịch trọng điểm.

Sự gắn kết chặt chẽ giữa tri thức bản địa, công nghệ chế biến và hạ tầng thương mại số đang tạo xung lực mới, từng bước định vị vững chắc thương hiệu nông sản Lào Cai trên bản đồ kinh tế cả nước.