Nâng tầm thương hiệu yến An Giang

Tại ấp Phước Thái, xã Mỹ Thuận, mỗi lần bước vào nhà yến, ông Đinh Tiến Chiêm đều quan sát kỹ từng tổ trước khi thu hoạch. Ông lấy những tổ đã già, đạt chất lượng loại nhất, còn những tổ đang có chim non hoặc còn trứng được giữ nguyên để bảo đảm đàn yến sinh sản tự nhiên. Mỗi năm thu hoạch 2 đợt, nhưng thay vì bán tổ yến thô, ông đầu tư sơ chế, rút lông sạch để tăng giá trị sản phẩm.

Để duy trì sản lượng khoảng 60kg tổ yến mỗi năm từ 3 nhà yến, ông Chiêm gắn bó với nhà yến mỗi ngày. Mùa nắng, ông liên tục kiểm tra hệ thống tạo ẩm, canh mực nước để giữ nhiệt độ và độ ẩm ổn định. Hệ thống camera giám sát được theo dõi thường xuyên nhằm nắm bắt số lượng chim ra vào, kịp thời xử lý sự cố kỹ thuật. “Làm thương hiệu không phải bắt đầu từ nhãn dán bên ngoài mà từ chất lượng của từng tổ yến. Nếu thu hoạch đúng cách, chăm đàn yến tốt, giữ uy tín thì khách hàng sẽ quay lại”, ông Chiêm nói.

Chọn con đường tạo giá trị gia tăng thay vì bán nguyên liệu thô, anh Đinh Trọng Lịch, ngụ phường Rạch Giá rời công việc ổn định trong ngành ngân hàng để toàn tâm phát triển nghề nuôi yến. Từ 3 nhà yến xây dựng năm 2017, mỗi năm, anh thu hoạch 2 đợt, mỗi đợt khoảng 25 - 30kg tổ yến. Anh Lịch cho biết, nếu bán yến thô, nhất là với các hộ có sản lượng nhỏ rất dễ bị thương lái ép giá, vì vậy anh đầu tư máy tinh chế, giữ nguyên hình dạng tổ yến sau khi làm sạch và xây dựng thương hiệu Tổ yến Hoàng Lịch.

Khi sản lượng tăng mạnh, từ năm 2025, anh Lịch tiếp tục đa dạng hóa sản phẩm với yến tinh chế, yến chưng sẵn, đồng thời nghiên cứu các dòng thức uống như cà phê yến. Có lợi thế mặt bằng ngay trung tâm, anh dự định mở phòng trưng bày sản phẩm kết hợp quán cà phê, tạo không gian trải nghiệm cho khách hàng. Sản phẩm của anh đăng ký tham gia chương trình OCOP, hướng đến mở rộng thị trường. Anh Lịch nói: “Nếu chỉ bán yến thô thì giá trị vẫn nằm ở khâu trung gian. Tôi muốn người tiêu dùng nhớ đến thương hiệu yến của An Giang. Khi có thương hiệu, tôi chủ động thị trường và tạo thêm nhiều sản phẩm mới”.

Theo Chi cục Chăn nuôi và Thú y tỉnh, toàn tỉnh có khoảng 4.475 nhà yến, thuộc nhóm tỉnh có số lượng nhà yến lớn nhất cả nước, sản lượng năm 2025 đạt khoảng 35 tấn. Tuy nhiên, hoạt động chế biến và tiêu thụ chủ yếu nhỏ lẻ, vì vậy việc xây dựng thương hiệu, phát triển sản phẩm OCOP, kết nối cung - cầu và hình thành chuỗi giá trị được xem là hướng đi tất yếu để yến sào An Giang khẳng định vị thế trên thị trường trong nước và hướng tới xuất khẩu.

Công đoạn làm sạch tổ yến tại Công ty Trách nhiệm hữu hạn Yến sào Du Long, phường Rạch Giá. Ảnh: AN LÂM

Không chỉ các hộ nuôi, nhiều doanh nghiệp địa phương đang đầu tư bài bản cho thương hiệu. Yến sào Hùng Diễm, Yến sào Du Long là những đơn vị tiên phong phát triển các dòng sản phẩm tinh chế, yến chưng, đầu tư bao bì, truy xuất nguồn gốc và mở rộng thị trường, góp phần định hình hình ảnh yến sào An Giang theo hướng chuyên nghiệp.

Một trong những dấu ấn nổi bật là Yến sào Hồng Châu Yến của chị Châu Thị Như Thủy. Gắn bó với nghề nuôi yến từ những năm khi nghề còn mới tại An Giang, chị từng bước xây dựng vùng nguyên liệu với 4 nhà yến và liên kết thu mua tổ yến từ nhiều hộ dân. Không chỉ chế biến trong nước, từ năm 2025, doanh nghiệp của chị xuất khẩu chính ngạch nước yến sang thị trường Đài Loan (Trung Quốc), trở thành một trong những đơn vị tiên phong đưa sản phẩm yến An Giang ra thị trường quốc tế.

Để được cấp mã số xuất khẩu, doanh nghiệp phải đáp ứng đồng thời các tiêu chuẩn an toàn thực phẩm của Việt Nam và quy định kiểm dịch nghiêm ngặt của phía Đài Loan. Từ kiểm nghiệm vi sinh, kim loại nặng, truy xuất nguồn gốc, quản lý hồ sơ nhà yến liên kết đến chuẩn hóa dây chuyền đóng lon đạt HACCP và ISO 22000 đều được kiểm soát chặt chẽ. Tận dụng lợi thế ngoại ngữ và thương mại điện tử, chị Thủy còn đưa sản phẩm lên các sàn thương mại điện tử tại Đài Loan và Nhật Bản để mở rộng thị trường. Chị Thủy cho biết: “Đưa sản phẩm yến ra thế giới không chỉ là mục tiêu của doanh nghiệp mà còn là cách khẳng định chất lượng và thương hiệu yến sào An Giang trên thị trường quốc tế”.