NASA xây căn cứ Mặt Trăng, robot đào xới sẵn sàng vào năm 2028

Ảnh minh họa khái niệm hạ tầng công nghệ trên bề mặt Mặt Trăng do NASA công bố, không phải hình ảnh thiết bị thực tế của Vermeer hoặc Interlune. Ảnh: NASA

Trước khi kế hoạch NASA xây căn cứ Mặt Trăng có thể trở thành hiện thực, một công đoạn nền tảng buộc phải hoàn tất, đó là san phẳng mặt đất và ổn định khu vực xây dựng. Duy trì sự hiện diện lâu dài của con người trên Mặt Trăng đòi hỏi nhiều hơn tên lửa và khoang sống. Các sứ mệnh tương lai còn cần đến máy móc hạng nặng, đủ sức dọn dẹp địa hình, gia cố khu vực hạ cánh và thực hiện công việc xây dựng mà không cần con người điều khiển liên tục.

Thách thức đó đang thúc đẩy mối quan hệ hợp tác ngày càng sâu giữa Interlune, công ty tài nguyên Mặt Trăng, và Vermeer Corporation, nhà sản xuất thiết bị công nghiệp. Hai bên vừa mở rộng hợp tác nhằm phát triển hệ thống xây dựng phục vụ các sứ mệnh Moon Base trong tương lai, với mục tiêu hoàn thiện công cụ san lấp mặt bằng sẵn sàng vận hành trên Mặt Trăng vào năm 2028.

Nỗ lực này bám sát định hướng dài hạn của NASA về xây dựng hạ tầng thường trực trên Mặt Trăng. Đồng thời, nó phản ánh mối quan tâm ngày càng lớn của khối doanh nghiệp tư nhân đối với việc chế tạo thiết bị cần thiết, trước khi hoạt động thám hiểm và khai thác tài nguyên quy mô lớn có thể bắt đầu.

Máy móc hạng nặng tiến ra ngoài không gian

Interlune và Vermeer sẽ cùng phát triển một công cụ tự hành, có nhiệm vụ chuẩn bị bề mặt Mặt Trăng cho các hoạt động xây dựng. Đội ngũ kỹ sư dự kiến tích hợp hệ thống này với một xe tự hành trên Mặt Trăng, thử nghiệm trên Trái Đất trước, rồi mới trình diễn thực tế ngoài không gian.

Khác với thiết bị xây dựng thông thường, cỗ máy này phải vận hành trong một môi trường phủ đầy bụi có tính mài mòn, chịu biến động nhiệt độ khắc nghiệt và cách xa Trái Đất bởi độ trễ tín hiệu liên lạc. Những điều kiện đó đòi hỏi hệ thống có mức độ tự động hóa cao, đủ khả năng đào xới và chuẩn bị mặt bằng dù chỉ nhận được rất ít sự can thiệp của con người.

Hai công ty từng hợp tác trong dự án nguyên mẫu máy đào Mặt Trăng cỡ thật, ra mắt vào tháng 5/2025, đóng vai trò minh chứng kỹ thuật ban đầu cho cả hai bên. Lần hợp tác mở rộng này chuyển trọng tâm sang phần cứng phục vụ trực tiếp cho các sứ mệnh vận hành thực tế.

Ông Rob Meyerson, đồng sáng lập kiêm giám đốc điều hành Interlune, nhận định năng lực đào xới ổn định và khả năng di chuyển tự động sẽ trở thành nền tảng cho hạ tầng thường trực trên Mặt Trăng. Ông cho biết hai công ty hiện tập trung vào các hệ thống có khả năng mở rộng quy mô, phục vụ việc xây dựng Moon Base trong tương lai cũng như khai thác tài nguyên Mặt Trăng.

Công nghệ vượt ra ngoài Trái Đất

Trải qua gần tám thập kỷ phát triển thiết bị công nghiệp cho các công trường khắc nghiệt, Vermeer mang đến kinh nghiệm cơ khí mặt đất dày dặn. Trong khi đó, Interlune chuyên về hệ thống robot, hạ tầng không gian và vận hành trong môi trường Mặt Trăng, giúp quan hệ hợp tác hội tụ đầy đủ chuyên môn ở cả hai lĩnh vực, kỹ thuật trên Trái Đất và công nghệ không gian.

Đội ngũ kỹ sư kỳ vọng thiết bị này sẽ thực hiện một số công việc xây dựng sớm nhất trên Mặt Trăng. Việc chuẩn bị bề mặt ổn định cho bãi đáp, tuyến vận chuyển và các cơ sở hạ tầng tương lai sẽ ngày càng trở nên quan trọng, khi hoạt động của các sứ mệnh gia tăng.

Ông Jason Andringa, chủ tịch kiêm giám đốc điều hành Vermeer, cho biết công ty xem Mặt Trăng là công trường khắc nghiệt nhất từ trước đến nay. Ông nói thêm rằng Vermeer dự định phối hợp cùng Interlune, NASA và các đối tác khác, để góp phần cung cấp hạ tầng cần thiết cho những khu định cư tương lai trên Mặt Trăng.

Nền tảng cho các sứ mệnh tương lai

Hai đối tác kỳ vọng bàn giao hệ thống chuẩn bị mặt bằng sẵn sàng vận hành vào năm 2028, khớp với khung thời gian tổng thể mà NASA đặt ra cho căn cứ Mặt Trăng. Nếu thành công, kết quả này có thể ảnh hưởng đến cách các sứ mệnh tương lai tiếp cận hoạt động xây dựng ngoài Trái Đất. Thiết bị mà hai công ty phát triển cho Mặt Trăng có thể sau này hỗ trợ hoạt động khai thác tài nguyên, các dự án hạ tầng và công tác thám hiểm tại sao Hỏa cũng như nhiều đích đến khác.

Khi cả chính phủ lẫn doanh nghiệp tư nhân gia tăng tham vọng chinh phục Mặt Trăng, thiết bị xây dựng tự động đang nổi lên như một mảnh ghép then chốt của nền kinh tế không gian nói chung. Khả năng định hình lại bề mặt Mặt Trăng trước khi phi hành gia đặt chân tới có thể quyết định tốc độ hiện thực hóa các tiền đồn thường trực.