Nên đăng ký bảo hiểm y tế ban đầu ở bệnh viện công hay bệnh viện tư?

Đăng ký nơi khám chữa bệnh ban đầu rất quan trọng để hưởng được quyền lợi nhiều nhất. Ảnh: Duy Hiệu.

Đăng ký nơi khám chữa bệnh ban đầu là bước bắt buộc khi tham gia BHYT, nhưng cũng là lựa chọn khiến nhiều người dân băn khoăn nhất.

Trong bối cảnh hệ thống y tế ngày càng đa dạng, với sự tham gia ngày càng lớn của khu vực y tế tư nhân, câu hỏi “nên đăng ký BHYT ban đầu ở bệnh viện công hay bệnh viện tư?” trở nên phổ biến. Đặc biệt khi nhiều người phát hiện chi phí thực tế phải chi trả, không giống như kỳ vọng ban đầu.

Đăng ký khám chữa bệnh ban đầu quyết định mức hưởng BHYT

Theo Luật Bảo hiểm y tế, nơi khám chữa bệnh ban đầu là cơ sở y tế đầu tiên người tham gia BHYT đăng ký và được ghi trên thẻ BHYT. Đây là căn cứ để xác định người bệnh đi khám đúng tuyến hay trái tuyến, từ đó ảnh hưởng trực tiếp đến mức chi trả của quỹ BHYT.

Nếu đi khám đúng nơi đăng ký ban đầu hoặc được chuyển tuyến hợp lệ, người bệnh được quỹ BHYT thanh toán theo đúng mức hưởng. Ngược lại, nếu tự ý đi khám tại cơ sở khác mà không có giấy chuyển tuyến, quyền lợi BHYT sẽ bị giảm, thậm chí không được thanh toán trong nhiều trường hợp.

Người dân có thể đăng ký tại cơ sở khám chữa bệnh thuộc cấp ban đầu hoặc cấp cơ bản, gần nơi cư trú, làm việc hoặc học tập, miễn là cơ sở đó có ký hợp đồng khám chữa bệnh BHYT với cơ quan Bảo hiểm xã hội.

Đáng chú ý, với các bệnh hiếm, bệnh hiểm nghèo hoặc bệnh cần phẫu thuật, áp dụng kỹ thuật cao, người bệnh được quỹ BHYT chi trả theo đúng mức hưởng mà không cần giấy chuyển tuyến như trước đây. Điều này giúp giảm áp lực trong việc “chọn sai nơi đăng ký ban đầu” đối với các ca bệnh nặng.

Bệnh nhân đi khám BHYT ở bệnh viện công. Ảnh: TTXVN.

Theo quy định hiện hành, khi đăng ký khám chữa bệnh ban đầu tại bệnh viện công lập và đi khám đúng tuyến, người dân được quỹ BHYT chi trả từ 80% đến 100% chi phí trong phạm vi quyền lợi, tùy theo nhóm đối tượng tham gia.

Bệnh viện công lập áp dụng khung giá dịch vụ khám chữa bệnh do nhà nước ban hành, tương thích với mức thanh toán của quỹ BHYT. Vì vậy, ngoài phần đồng chi trả theo tỷ lệ quy định (20%, 5% hoặc 0%), người bệnh hầu như không phải chi trả thêm phần chênh lệch giá dịch vụ.

BHYT cũng thanh toán đầy đủ chi phí thuốc, vật tư y tế, kỹ thuật y tế nằm trong danh mục được phê duyệt, phù hợp với tuyến chuyên môn kỹ thuật của bệnh viện công. Khi cần chuyển tuyến điều trị, bệnh viện công nơi đăng ký ban đầu có trách nhiệm lập giấy chuyển tuyến, giúp người bệnh tiếp tục được hưởng quyền lợi BHYT như đúng tuyến.

Chính vì vậy, đăng ký khám chữa bệnh ban đầu tại bệnh viện công được xem là lựa chọn an toàn về mặt chi phí, đặc biệt với người có thu nhập trung bình, người cao tuổi hoặc những người có nguy cơ phải điều trị dài ngày.

Trong khi đó, người dân được đăng ký khám chữa bệnh ban đầu tại bệnh viện tư nhân nếu cơ sở này đã được cấp phép hoạt động và ký hợp đồng khám chữa bệnh BHYT với cơ quan Bảo hiểm xã hội.

Về nguyên tắc, khi đi khám đúng nơi đăng ký ban đầu, người bệnh tại bệnh viện tư vẫn được quỹ BHYT chi trả từ 80% đến 100% chi phí trong phạm vi quyền lợi, tương tự bệnh viện công.

Tuy nhiên, khác biệt lớn nhất nằm ở mức giá dịch vụ. Phần lớn bệnh viện tư nhân áp dụng giá dịch vụ cao hơn khung giá BHYT. Do đó, ngoài phần quỹ BHYT chi trả theo mức hưởng, người bệnh phải thanh toán thêm phần chênh lệch giữa giá dịch vụ thực tế và mức giá BHYT được thanh toán.

Trong thực tế, nhiều người chỉ nhận ra điều này khi đã đi khám và phải tự chi trả số tiền cao hơn dự kiến, dù vẫn “đi đúng tuyến”.

Lựa chọn nào phù hợp với đa số người dân?

Đăng ký BHYT ban đầu tại bệnh viện tư có thể phù hợp với những người có nhu cầu khám chữa bệnh nhanh, dịch vụ thuận tiện, thời gian chờ đợi ngắn và chấp nhận chi trả thêm phần chênh lệch chi phí.

Đây thường là lựa chọn của người lao động trẻ, người làm việc trong khu vực tư nhân, hoặc những người ưu tiên trải nghiệm dịch vụ y tế hơn yếu tố chi phí.

Tuy nhiên, người dân cần kiểm tra kỹ bệnh viện tư đó có ký hợp đồng khám chữa bệnh BHYT hay không. Danh mục dịch vụ nào được BHYT chi trả, cũng như mức giá thực tế của bệnh viện so với khung giá BHYT.

Bệnh nhân điều trị ung thư (hóa trị và xạ trị) ở bệnh viện quốc tế được áp dụng thanh toán BHYT. Ảnh: BVCC.

Trong các trường hợp cấp cứu, người có thẻ BHYT được tiếp nhận điều trị tại bất kỳ cơ sở y tế nào, công lập hoặc tư nhân. Người dân vẫn được hưởng quyền lợi BHYT, nếu cơ sở đó có hợp đồng khám chữa bệnh BHYT.

Khi cần chuyển tuyến điều trị, cả bệnh viện công và bệnh viện tư nơi đăng ký khám chữa bệnh ban đầu đều có trách nhiệm lập giấy chuyển tuyến theo đúng quy định. Khi đó, người bệnh được hưởng quyền lợi BHYT như khám chữa bệnh đúng tuyến tại cơ sở tiếp nhận.

Ngược lại, nếu tự ý đi khám chữa bệnh tại cơ sở khác không đúng nơi đăng ký ban đầu và không có giấy chuyển tuyến, quỹ BHYT chỉ thanh toán theo mức hưởng trái tuyến theo quy định hiện hành.

Nhìn tổng thể, đăng ký khám chữa bệnh ban đầu tại bệnh viện công lập vẫn là lựa chọn phù hợp với đa số người dân. Do chi phí thấp, ít phát sinh ngoài phạm vi chi trả và quyền lợi BHYT được đảm bảo đầy đủ.

Trong khi đó, bệnh viện tư nhân mang lại sự thuận tiện và trải nghiệm dịch vụ tốt hơn. Nhưng người dân cần chấp nhận chi trả thêm phần chênh lệch giá dịch vụ, dù mức hưởng BHYT về nguyên tắc không thay đổi.

Vì vậy, trước khi lựa chọn nơi đăng ký khám chữa bệnh ban đầu, người dân cần cân nhắc kỹ giữa nhu cầu dịch vụ, khả năng chi trả và mục tiêu sử dụng lâu dài của thẻ BHYT. Tránh tâm lý “đăng ký cho tiện” rồi gặp khó khăn khi cần điều trị chuyên sâu.

Nguyễn Thuận