Nêu cao tinh thần trách nhiệm phục vụ người dân của đội ngũ cán bộ các xã vùng cao biên giới

Lãnh đạo xã Nhi Sơn thăm mô hình trồng sa nhân của gia đình ông Thao Văn Tho tại bản Pá Hộc.

Nhắc đến huyện Mường Lát trước đây, mọi người đều biết đến nơi đây với địa bàn đặc thù khó khăn bậc nhất của tỉnh Thanh Hóa với 7 xã biên giới, hơn 105km đường biên tiếp giáp nước bạn Lào. Toàn khu vực có trên 44.200 người, trong đó đồng bào dân tộc thiểu số chiếm hơn 95%. Có xã cách trung tâm tỉnh gần 300km, giao thông đi lại khó khăn, thường xuyên bị chia cắt khi mưa lũ. Trong bối cảnh đó, việc triển khai hoạt động chính quyền địa phương 2 cấp đặt ra yêu cầu rất lớn đối với năng lực quản lý, điều hành cũng như tinh thần trách nhiệm của đội ngũ cán bộ cơ sở.

Điều dễ nhận thấy nhất sau khi thực hiện hoạt động chính quyền địa phương 2 cấp là khối lượng công việc ở cấp xã tăng lên rõ rệt. Nhiều nhiệm vụ trước đây thuộc cấp huyện nay được chuyển giao trực tiếp cho xã. Từ quản lý đầu tư xây dựng, đất đai, tài chính ngân sách, giải quyết thủ tục hành chính đến chuyển đổi số, an sinh xã hội... đều đòi hỏi cán bộ cấp xã phải chủ động tiếp cận, xử lý công việc nhanh hơn, toàn diện hơn. Trong khi đó, điều kiện thực tế tại nhiều xã vùng cao biên giới còn rất khó khăn. Không ít địa phương thiếu cán bộ chuyên môn sâu về xây dựng, quy hoạch, công nghệ thông tin, tài chính. Trụ sở làm việc chật hẹp, xuống cấp; trang thiết bị chưa đáp ứng yêu cầu vận hành chính quyền số.

Ông Hà Văn Ca, Bí thư Đảng ủy xã Trung Lý cho biết: “Sau khi thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp, áp lực công việc ở cấp xã tăng lên rất lớn. Nhiều nhiệm vụ mới được phân cấp nhưng đội ngũ cán bộ còn thiếu, nhất là cán bộ có chuyên môn về đầu tư xây dựng, tài chính, chuyển đổi số. Tuy nhiên, với tinh thần trách nhiệm trước Nhân dân, cán bộ xã luôn xác định phải chủ động khắc phục khó khăn, không để công việc bị gián đoạn, không để người dân phải chờ đợi”.

Tinh thần ấy đang được thể hiện rõ trong hoạt động thường xuyên của bộ máy chính quyền cơ sở. Tại các trung tâm phục vụ hành chính công cấp xã, cán bộ không chỉ tiếp nhận hồ sơ mà còn trực tiếp hướng dẫn người dân sử dụng dịch vụ công trực tuyến, cài đặt VNeID, thực hiện các thủ tục hành chính trên môi trường số. Từ đầu năm 2026 đến nay, 8 xã ở huyện Mường Lát trước đây đã tiếp nhận hơn 5.887 hồ sơ trực tuyến, tỷ lệ giải quyết đúng hạn đạt gần 99%. Đây là kết quả rất đáng ghi nhận đối với địa bàn miền núi, nơi phần lớn người dân là đồng bào dân tộc thiểu số, khả năng tiếp cận công nghệ còn hạn chế.

Tại xã Mường Lý - địa phương đặc biệt khó khăn của tỉnh, việc vận hành hoạt động chính quyền địa phương 2 cấp càng đặt ra nhiều áp lực hơn bởi địa bàn rộng, dân cư phân tán, giao thông cách trở. Ông Vi Văn Hùng, Chủ tịch UBND xã Mường Lý chia sẻ: “Khó khăn lớn nhất hiện nay là thiếu cán bộ chuyên môn, đặc biệt ở các lĩnh vực kế toán, xây dựng, công nghệ thông tin. Có những thời điểm một cán bộ phải kiêm nhiệm nhiều phần việc. Nhưng cán bộ xã luôn xác định càng khó khăn càng phải gần dân, sâu sát cơ sở, giải quyết công việc cho dân nhanh nhất có thể”.

Tinh thần “gần dân để phục vụ dân” đã, đang tạo nên chuyển biến rõ nét trong hoạt động của bộ máy chính quyền cơ sở ở các xã vùng cao biên giới. Cùng với đó, chuyển đổi số đang trở thành nhiệm vụ trọng tâm trong vận hành mô hình chính quyền mới. 100% xã đã kết nối hệ thống điều hành điện tử; 100% văn bản hành chính được xử lý trên môi trường số; các xã đều có phòng họp trực tuyến phục vụ chỉ đạo, điều hành. Đặc biệt, mô hình “Bình dân học vụ số” được triển khai tại các địa phương đã góp phần nâng cao kỹ năng số cho người dân vùng cao.

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, việc vận hành chính quyền địa phương 2 cấp ở các xã vùng cao biên giới vẫn còn không ít khó khăn, vướng mắc cần được tháo gỡ. Một trong những khó khăn lớn hiện nay là cơ sở vật chất chưa đáp ứng yêu cầu hoạt động. Nhiều xã vẫn đang sử dụng trụ sở cũ, thiếu phòng làm việc, thiếu trang thiết bị phục vụ điều hành, chuyển đổi số. Ông Lê Hữu Nghị, Chủ tịch UBND xã Nhi Sơn cho biết: “Hiện nay trụ sở làm việc của khối Đảng, MTTQ và các đoàn thể vẫn phải sử dụng chung với chính quyền xã, trong khi số lượng cán bộ, công chức tăng lên sau khi thực hiện mô hình mới. Điều này ảnh hưởng không nhỏ đến chất lượng hoạt động và hiệu quả xử lý công việc”.

Không chỉ thiếu cơ sở vật chất, nhiều xã còn gặp khó khăn trong triển khai các dự án đầu tư công do thiếu cán bộ chuyên môn về xây dựng, đấu thầu, quản lý dự án. Một số địa phương tiếp nhận các dự án từ cấp huyện bàn giao nhưng chưa đủ nhân lực và năng lực chuyên môn để tổ chức thực hiện hiệu quả. Trong khi đó, nhu cầu đầu tư hạ tầng tại các xã vùng cao biên giới vẫn rất lớn. Từ đường giao thông, trường học, trạm y tế, hạ tầng số đến các công trình phòng chống sạt lở, tái định cư... đều cần nguồn lực đầu tư rất lớn trong điều kiện ngân sách địa phương còn khó khăn. Dẫu vậy, điều đáng ghi nhận là trong bất cứ hoàn cảnh nào, đội ngũ cán bộ các xã vùng cao biên giới vẫn giữ vững tinh thần trách nhiệm, tận tụy phục vụ Nhân dân. Từ giải quyết thủ tục hành chính, chăm lo an sinh xã hội đến giữ gìn quốc phòng - an ninh, cán bộ cơ sở luôn là lực lượng trực tiếp bám dân, bám địa bàn, xử lý công việc ngay từ cơ sở.

Ở nơi địa đầu gian khó của tỉnh, sự chuyển động tích cực của hoạt động chính quyền địa phương 2 cấp đã và đang tạo niềm tin trong Nhân dân và mở ra nền tảng cho sự phát triển bền vững của khu vực vùng cao biên giới.