New York dậy sóng vì kế hoạch đánh thuế căn nhà thứ 2

Các tòa nhà chọc trời ở khu Manhattan, thành phố New York (Mỹ). Ảnh: Reuters.

Thị trưởng New York Zohran Mamdani và Thống đốc bang New York Kathy Hochul mới đây đã công bố đề xuất áp thuế với các căn nhà thứ hai (pied-à-terre) trị giá từ 5 triệu USD trở lên, nếu chủ sở hữu không cư trú thường xuyên tại thành phố, theo Financial Times.

Theo kế hoạch, khoảng 13.000 bất động sản có thể bị ảnh hưởng, tương đương 0,4% tổng số nhà ở tại New York. Chính quyền bang ước tính sắc thuế mới sẽ mang lại khoảng 500 triệu USD mỗi năm cho ngân sách.

Đề xuất được xem là một phần cam kết của ông Mamdani nhằm tăng nguồn thu, giảm bất bình đẳng và giải quyết cuộc khủng hoảng khả năng chi trả nhà ở đang ngày càng nghiêm trọng tại New York. Tuy nhiên, ngay sau khi được công bố, chính sách đã vấp phải phản ứng dữ dội từ giới bất động sản hạng sang và các chủ sở hữu giàu có.

Những “cung điện tối đèn” giữa Manhattan

Trong tiếng Pháp, “pied-à-terre” có nghĩa là “đặt chân xuống đất”, dùng để chỉ các căn hộ phụ mà chủ nhân chỉ ghé qua vài lần trong năm. Tại New York, đặc biệt là khu Billionaire’s Row (Dãy nhà tỷ phú) ở Manhattan, loại hình này đã trở thành biểu tượng của giới siêu giàu toàn cầu.

Nhiều tòa tháp chọc trời tại đây sở hữu những căn penthouse trị giá hàng chục tới hàng trăm triệu USD nhưng thường xuyên vắng người ở.

“Nhìn những tòa nhà đó vào ban đêm, rất ít cửa sổ sáng đèn”, môi giới Fredrik Eklund của Douglas Elliman nhận xét.

Một trong những bất động sản nổi tiếng nằm trong diện bị ảnh hưởng là căn penthouse trị giá 238 triệu USD của tỷ phú quỹ đầu cơ Ken Griffin - nhà sáng lập Citadel. Căn hộ này từng là một trong những thương vụ nhà ở đắt đỏ nhất lịch sử nước Mỹ.

220 Central Park South - nơi tỷ phú Ken Griffin đã mua căn nhà đắt nhất tại Mỹ với giá 238 triệu USD. Ảnh: Reuters.

Theo dữ liệu của Sở Tài chính New York do Bloomberg phân tích, gần 1/3 số nhà ở tại thành phố hiện thuộc sở hữu của người không cư trú. Với các bất động sản trị giá trên 5 triệu USD, tỷ lệ này tăng lên tới 56%.

Những người ủng hộ chính sách cho rằng nhiều căn hộ siêu sang đang bị biến thành “két sắt tài sản” của giới tinh hoa toàn cầu thay vì phục vụ nhu cầu ở thực, trong khi New York đang thiếu nhà ở nghiêm trọng.

Tỷ lệ nhà cho thuê còn trống tại thành phố hiện chỉ khoảng 1,4% - mức thấp kỷ lục. Với các căn hộ giá rẻ dưới 1.650 USD/tháng, tỷ lệ này thậm chí còn dưới 1%.

“Đây là vấn đề công bằng”, Chủ tịch quận Manhattan Brad Hoylman-Sigal tuyên bố. “Giới siêu giàu toàn cầu dùng bất động sản Manhattan để cất giữ tài sản, trong khi họ vẫn hưởng lợi từ sự an toàn và các dịch vụ công của New York”.

Giới siêu giàu phản ứng mạnh

Ngay sau khi kế hoạch được công bố, các môi giới bất động sản cao cấp cho biết họ nhận được hàng loạt cuộc gọi từ khách hàng giàu có muốn tìm cách hạn chế tác động của sắc thuế mới.

Ông Ian Slater, trưởng nhóm Trove Partners thuộc Compass, cho biết một số khách mua nhà đã lập tức tạm dừng kế hoạch đầu tư.

“Chỉ riêng nỗi lo về một sắc thuế mới cũng đủ khiến thị trường bất động sản hạng sang chững lại”, ông nói.

Theo công ty môi giới Corcoran, trong hai tuần sau thông báo về kế hoạch đánh thuế, khoảng 20% môi giới của hãng ghi nhận khách hàng hủy hoặc tạm dừng giao dịch tại New York, với mức giá trung bình lên tới 15,7 triệu USD.

Giới bất động sản cảnh báo chính sách có thể tạo “hiệu ứng lạnh” đối với đầu tư và làm suy yếu một phân khúc ngày càng quan trọng của thị trường địa ốc New York, đặc biệt trong bối cảnh lãi suất cao khiến người mua phổ thông gặp khó khăn.

Ông Steven Fulop, Giám đốc điều hành tổ chức Partnership for New York City, cho rằng sắc thuế có nguy cơ đẩy các công ty và nhà đầu tư rời khỏi thành phố, nhất là khi nhiều lãnh đạo doanh nghiệp không sinh sống thường xuyên tại New York.

Tại hội nghị Milken ở Beverly Hills, tỷ phú Ken Griffin công khai chỉ trích kế hoạch này và cho biết Citadel sẽ tiếp tục mở rộng đầu tư tại Miami - nơi quỹ đầu cơ của ông chuyển trụ sở tới từ 4 năm trước.

Thị trưởng New York Zohran Mamdani trình bày kế hoạch ngân sách năm 2027 tại Tòa thị chính ở New York vào tháng 2. Ảnh: EPA.

Song, dù giới siêu giàu New York thường xuyên dọa rời thành phố mỗi khi xuất hiện kế hoạch tăng thuế, dữ liệu thực tế cho thấy chưa có làn sóng tháo chạy rõ rệt.

“Mọi người đang phản ứng rất nhạy cảm với bất cứ điều gì ông Mamdani làm, nhưng tôi không nghĩ đây sẽ là yếu tố khiến người dân rời khỏi New York”, ông Scott Bok, cựu Giám đốc điều hành ngân hàng Greenhill & Co, nhận định.

Những người ủng hộ cho rằng sắc thuế mới không chỉ giúp tăng thu ngân sách mà còn có thể khuyến khích giới siêu giàu bán hoặc cho thuê dài hạn các căn hộ bỏ trống, qua đó góp phần giảm áp lực nhà ở.

Ngoài nguồn thu trực tiếp khoảng 500 triệu USD mỗi năm, thành phố còn có thể hưởng thêm thuế chuyển nhượng nếu các bất động sản này được bán lại.

Các tổ chức nghiên cứu chính sách tại New York từ lâu đã ủng hộ việc đánh thuế nhà thứ hai, coi đây là cách điều chỉnh hệ thống thuế phù hợp hơn với mức độ giàu có khổng lồ của thành phố.

“Những khoản đầu tư như vậy là cần thiết để giải quyết cuộc khủng hoảng khả năng chi trả nhà ở và duy trì sức sống kinh tế của New York”, bà Emily Eisner, quyền Giám đốc điều hành Viện Chính sách Tài khóa, nhận định.

Tuy nhiên, phe phản đối cho rằng chính sách có thể tạo tác dụng ngược. Theo họ, người mua nhà thứ hai có thể chuyển sang săn tìm các bất động sản dưới ngưỡng 5 triệu USD để né thuế, khiến cạnh tranh ở các phân khúc thấp hơn thêm gay gắt và đẩy giá thuê tiếp tục leo thang.

“Nếu sắc thuế này được thông qua, nó sẽ không giải quyết được tình trạng thiếu nhà ở”, ông Slater nói. “Nó chỉ giải quyết thiếu hụt ngân sách”.

Trong lúc chờ kế hoạch được thông qua và làm rõ chi tiết, nhiều chủ sở hữu bất động sản hạng sang đang tìm cách ứng phó, từ chuyển căn hộ sang cho thuê dài hạn cho tới bán tài sản trước khi luật có hiệu lực.