Nga siết xuất khẩu xăng, căng thẳng Iran - Ukraine leo thang

Hình ảnh chụp từ trên cao xuống Biển Caspi ở gần thành phố Baku, nhìn qua cửa sổ máy bay tại Baku, Azerbaijan, ngày 27 tháng 5 năm 2019. (Ảnh: REUTERS/Amr Abdallah Dalsh).

Theo thông tin từ Chính phủ Nga, Moscow tiếp tục duy trì các biện pháp hạn chế xuất khẩu xăng nhằm ổn định thị trường nội địa trong bối cảnh nhu cầu nhiên liệu vẫn ở mức cao và chuỗi cung ứng chịu tác động từ các yếu tố địa chính trị. Quyết định này nối tiếp các biện pháp kiểm soát đã được áp dụng trong thời gian qua để bảo đảm nguồn cung cho thị trường trong nước, đặc biệt trong mùa cao điểm tiêu thụ nhiên liệu và các hoạt động sản xuất nông nghiệp.

Các nhà phân tích nhận định việc Nga tiếp tục kiểm soát xuất khẩu nhiên liệu phản ánh ưu tiên hàng đầu của nước này là ổn định thị trường nội địa sau khi nhiều cơ sở hạ tầng năng lượng chịu ảnh hưởng từ xung đột kéo dài. Đồng thời, động thái này cũng có thể tác động nhất định đến thị trường năng lượng khu vực, nhất là khi nguồn cung nhiên liệu toàn cầu vẫn chịu nhiều sức ép từ bất ổn địa chính trị và nhu cầu phục hồi tại nhiều nền kinh tế.

Trong khi đó, một diễn biến khác thu hút sự quan tâm của cộng đồng quốc tế là phản ứng mạnh mẽ của Iran sau vụ nổ trên một tàu thương mại của nước này tại Biển Caspi.

Bộ Ngoại giao Iran cho biết vụ việc khiến một thủy thủ thiệt mạng và một người khác bị thương. Tehran lên án đây là hành động "thù địch", đồng thời triệu tập đại biện lâm thời của Ukraine để phản đối và yêu cầu giải trình. Phía Iran khẳng định sẽ bảo vệ các lợi ích và an ninh quốc gia theo luật pháp quốc tế.

Về phía Ukraine, Tổng thống Volodymyr Zelensky tuyên bố lực lượng nước này đã tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào tàu chiến Nga cũng như các tàu bị Kyiv cáo buộc vận chuyển hàng hóa quân sự liên quan đến Iran trên Biển Caspi. Tuy nhiên, hai bên vẫn đưa ra những đánh giá và lập luận khác nhau về bản chất của vụ việc, trong khi chưa có xác nhận độc lập đầy đủ về toàn bộ các cáo buộc liên quan.

Sự việc được đánh giá là làm gia tăng căng thẳng trong quan hệ giữa Tehran và Kyiv vốn đã nhiều lần bất đồng kể từ khi xung đột Nga - Ukraine bùng phát. Trong những năm qua, Ukraine nhiều lần cáo buộc Iran cung cấp máy bay không người lái cho Nga, trong khi Tehran khẳng định không trực tiếp tham gia cuộc xung đột.

Các chuyên gia nhận định nếu căng thẳng tiếp tục leo thang, Biển Caspi - tuyến vận tải quan trọng kết nối Nga, Iran và khu vực Trung Á - có thể trở thành một điểm nóng mới, tạo thêm áp lực đối với hoạt động thương mại và chuỗi logistics trong khu vực.

Trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu vẫn chịu tác động từ nhiều cuộc xung đột và bất ổn, các quyết định của Nga về xuất khẩu nhiên liệu cùng diễn biến mới giữa Iran và Ukraine được giới quan sát đánh giá sẽ tiếp tục là những yếu tố đáng chú ý trong thời gian tới. Khả năng ảnh hưởng đến giá năng lượng, chuỗi cung ứng và môi trường an ninh khu vực sẽ phụ thuộc vào các động thái ngoại giao cũng như diễn biến thực tế trên hiện trường trong những tuần tiếp theo.